Η ιστορία του ανθρώπου που ακολούθησε τα «βήματα» του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Κεντρική Ασία και αναγνωρίστηκε ως «ήρωας» του Ποντιακού Ελληνισμού
Ο Βίκτωρ Σαρηγιαννίδης γεννήθηκε την 23η Σεπτεμβρίου 1929 στην Τασκένδη της τότε Σοβιετικής Ένωσης, στο σημερινό Ουζμπεκιστάν, από Έλληνες γονείς.
Το 1952, ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο Κρατικό Πανεπιστήμιο Κεντρικής Ασίας στην Τασκένδη, ενώ, το 1961 απέκτησε μεταπτυχιακό τίτλο στην Αρχαιολογία της Εγγύς και Μέσης Ανατολής από το Ινστιτούτο Αρχαιολογίας της Μόσχας.
Από το 1949, συμμετείχε ενεργά σε αρχαιολογικές ανασκαφές στην Κεντρική Ασία και το Αφγανιστάν. Αποκάλυψε εκεί τη Βασιλική Νεκρόπολη του Τιλιά Τεπέ, χρονολογούμενη στον 1ο αιώνα μ.Χ., όπου εντοπίστηκαν περισσότερα από 20.000 χρυσά αντικείμενα.
Αυτή χαρακτηρίστηκε ως «η ανακάλυψη του αιώνα». Τα ευρήματα φυλάχθηκαν στο Κρατικό Μουσείο του Αφγανιστάν, ωστόσο, κατά την περίοδο του πολέμου, μεταξύ 1991 και 1993, εκλάπησαν και η τύχη τους παραμένει άγνωστη.
Κατά τα τελευταία 30 χρόνια της επιστημονικής του πορείας, πραγματοποίησε τις σημαντικότερες ανασκαφές του στο Τουρκμενιστάν, στην έρημο Καρά Κουμ.
Εκεί, έφερε στο «φως» το άγνωστο έως τότε στον διεθνή επιστημονικό κόσμο Βασίλειο της Μαργιανής, που χρονολογείται στο τέλος της 3ης χιλιετίας π.Χ.
Με το έργο του εισήγαγε νέα θεωρητική προσέγγιση σχετικά με τη διαμόρφωση του πρωτοελληνιστικού πολιτισμού στην Κεντρική Ασία, τεκμηριώνοντας την ύπαρξη ενός πολιτισμού παρόμοιου με εκείνον της Βακτρίας, ο οποίος, σύμφωνα με τα έως τώρα δεδομένα, συνδέεται και με τους δύο πολιτισμούς, Μινωικό και Μυκηναϊκό.
Αναγνωρισμένος επιστήμονας διεθνούς κύρους, ο αρχαιολόγος ελληνικής καταγωγής συνέβαλε καθοριστικά στην ανάδειξη του ελληνικού πολιτιστικού αποτυπώματος στην ευρύτερη περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, καθώς και στην αποκάλυψη των ελληνικών ριζών του πολιτισμού της Κεντρικής Ασίας, στις περιοχές του σημερινού Αφγανιστάν, Τουρκμενιστάν και Ουζμπεκιστάν.
Μέσα από τα ευρήματά του, απέδειξε ότι ο Ελληνισμός είχε εξαπλωθεί στην Ανατολή και την Κεντρική Ασία περί τα 1.500 χρόνια πριν από την εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Το 1975, ανακηρύχθηκε διδάκτωρ της Ιστορικής Επιστήμης από τη Ρωσική Ακαδημία Επιστημών. Από το 1955, εργαζόταν στο Ινστιτούτο Αρχαιολογίας της ίδιας Ακαδημίας στη Μόσχα. Υπήρξε επίτιμο μέλος της Ελληνικής Ανθρωπολογικής Εταιρείας, μέλος της Αμερικανικής Εταιρείας Επιστημών και ισότιμο μέλος της Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων Ρωσίας.
Έχοντας αποκτήσει την ελληνική υπηκοότητα το 1997, τιμήθηκε με τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος της Τιμής της Ελληνικής Δημοκρατίας τον Ιανουάριο του 2002. Επιπλέον, έλαβε την Ανώτατη Τιμητική Διάκριση «Μαχτουμκουλύ» της Δημοκρατίας του Τουρκμενιστάν το 2001, διάκριση που έχει απονεμηθεί σε μόλις τέσσερις προσωπικότητες, καθώς και τιμητική διάκριση από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων το 2000. Το 1998 ανακηρύχθηκε Πρεσβευτής του Ελληνισμού.
Ιδιαίτερα εκτενές υπήρξε και το συγγραφικό του έργο, περιλαμβάνοντας 20 βιβλία στα ρωσικά, μεταφρασμένα στα αγγλικά, γερμανικά, ιαπωνικά και ελληνικά. Παράλληλα, περισσότερα από 200 άρθρα του δημοσιεύτηκαν σε έγκυρα διεθνή επιστημονικά περιοδικά.
Στα μέσα της δεκαετίας του 1990, κατά την εγκατάσταση στην Ελλάδα, έλαβε υποσχέσεις από το ελληνικό κράτος για οικονομική στήριξη προκειμένου να συνεχίσει το έργο του. Ωστόσο, ήρθε αντιμέτωπος με αδιαφορία και απογοητεύτηκε από τη στάση των αρμόδιων φορέων, καθώς οι δεσμεύσεις του πρωθυπουργού, Κωνσταντίνου Καραμανλή, δεν υλοποιήθηκαν. Το 2005, ύστερα από μακροχρόνιες προσπάθειες, του απονεμήθηκε σύνταξη ύψους 192 ευρώ μηνιαίως.
Ο Βίκτωρ Σαρηγιαννίδης απεβίωσε στη Μόσχα την 23η Δεκεμβρίου 2013, σε ηλικία 84 ετών.