Η Κιάρα Φεράνι κατηγορείται ότι παραπλάνησε τους καταναλωτές το 2023 προωθώντας ένα μπριός, υποτίθεται για φιλανθρωπικούς σκοπούς. Η δίκη της ξεκίνησε σε δικαστήριο του Μιλάνου στο τέλος Νοεμβρίου και η ετυμηγορία αναμένεται την Τετάρτη (14/1), με τη Τζόρτζια Μελόνι να επιτίθεται στη γνωστή influencer χαρακτηρίζοντάς την λάθος πρότυπο.
Η πτώση του πιο λαμπερού κάποτε ζευγαριού στην Ιταλία -που βυθίζεται σε ένα σκάνδαλο απάτης για τις πωλήσεις του γλυκού χριστουγεννιάτικου ψωμιού pandoro- συγκλονίζει τη χώρα, ενώ θέση έχουν πάρει ακόμη και η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι και ο αναπληρωτής της, Mατέο Σαλβίνι.
Η Κιάρα Φεράνι, το πρόσωπο της ιταλικής μόδας κάποτε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και αγαπημένη της αριστεράς, αντιμετωπίζει πιθανή ποινή φυλάκισης αυτή την εβδομάδα, για το λεγόμενο σκάνδαλο «Pandorogate» . Κατηγορείται ότι παραπλάνησε τους καταναλωτές το 2023 προωθώντας τις πωλήσεις πολυτελών μπριός με πασπαλισμένη ζάχαρη, των οποίων οι διογκωμένες τιμές υποτίθεται ότι θα βοηθούσαν άρρωστα παιδιά.
Η δίκη της ξεκίνησε σε δικαστήριο του Μιλάνου στο τέλος Νοεμβρίου, με την ετυμηγορία να αναμένεται στις 14 Ιανουαρίου. Οι εισαγγελείς έχουν ζητήσει ποινή φυλάκισης 20 μηνών. Η Φεράνι αρνείται κατηγορηματικά οποιαδήποτε παράβαση. «Ό,τι έχουμε κάνει, το έχουμε κάνει καλή τη πίστει, κανένας μας δεν έχει ωφεληθεί», δήλωσε στην αίθουσα του δικαστηρίου στις 25 Νοεμβρίου.
Ο πρώην σύζυγός της, ο ράπερ που έγινε ακτιβιστής Φεντερίκο Λουτσία, γνωστός ως Fentez, δεν κατηγορήθηκε για το σκάνδαλο, αλλά ο γάμος τους έχει καταρρεύσει υπό τον δημόσιο έλεγχο και εκείνος έχει κάνει μια εντυπωσιακή πολιτική στροφή προς την τη δεξιά.
Mία υπόθεση πολιτική
Πριν καν ξεκινήσει η δίκη, η υπόθεση ήταν πολιτική. Το λαμπερό ζευγάρι ήταν διάσημο για την υιοθέτηση προοδευτικών σκοπών, αντιπαρατιθέμενο στο πιο παραδοσιακό καθολικό κυρίαρχο ρεύμα. Αντιμετώπιζαν τις διακρίσεις, έκαναν εκστρατεία για τα δικαιώματα των μειονοτήτων και συγκέντρωσαν κεφάλαια για μονάδες εντατικής θεραπείας κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid. Μόλις ξέσπασε το σκάνδαλο, η συντηρητική πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι έσπευσε να επικρίνει τη Φεράνι ως το λάθος είδος προτύπου.
«Τα πραγματικά πρότυπα… δεν είναι οι influencers που βγάζουν πολλά χρήματα προωθώντας ακριβά panettoni που υποτίθεται ότι προορίζονται για φιλανθρωπικούς σκοπούς», δήλωσε η Μελόνι το 2023 όταν ξέσπασε το σκάνδαλο.
Μήνες αργότερα, το 2024, η Μελόνι παρουσίασε ένα νομοσχέδιο — που πλέον ονομάζεται νόμος Φεράνι — το οποίο στοχοποιεί άμεσα τους influencers που είναι ύποπτοι για παραπλάνηση της βάσης των θαυμαστών τους με λαμπερές προωθητικές ενέργειες μάρκετινγκ. Η προτεινόμενη νομοθεσία δεν αποτελεί τη νομική βάση για τη δίωξη της Φεράνι, η οποία εμπίπτει στους ισχύοντες νόμους περί προστασίας των καταναλωτών και απάτης, αλλά ερμηνεύτηκε ευρέως ως πολιτική απάντηση στο σκάνδαλο που φέρει το όνομά της.
Αντιθέτως, ο αναπληρωτής της Μελόνι, Σαλβίνι από το κόμμα της Λέγκας, υπερασπίστηκε τη Φεράνι , λέγοντας ότι ήταν «σοκαρισμένος» από την «κακοήθεια και την μνησικακία» που στρέφονταν εναντίον της influencer και της οικογένειάς της. Πράγματι, ένας δεσμός φαίνεται τώρα να χτίζεται μεταξύ του Φεντέζ και του Σαλβίνι υπό το πρίσμα του «Pandoro-gate»
To άλλοτε λαμπερό ζευγάρι
AP
Κάποτε προοδευτικός προβοκάτορας και σφοδρός επικριτής της ακροδεξιάς, ο Φεντέζ έχει εμφανιστεί πιο πρόσφατα μαζί με δεξιά πρόσωπα , έχει προσκαλέσει τον σκληροπυρηνικό της Λέγκας Ρομπέρτο Βαννάτσι στο podcast του και έχει παραστεί στο συνέδριο νεολαίας του συντηρητικού κόμματος Φόρτσα Ιτάλια. Στα απομνημονεύματά του, μάλιστα επαινεί τον Σαλβίνι επειδή ήταν από τις λίγες δημόσιες προσωπικότητες που επικοινώνησαν τακτικά μαζί του, κατά τη δύσκολη περίοδο μετά το διαζύγιό του.
«Ήταν ο μόνος που μου έδειξε αληθινή ενσυναίσθηση. Και αυτό παρά το γεγονός ότι είχαμε πολύ διαφορετικές ιδέες και λέγαμε κάθε λογής πράγματα ο ένας για τον άλλον στο παρελθόν», έγραψε.
Αυτοκρατορία των millenial
Πριν από το δικαστικό δράμα, η 38χρονη Φεράνι και ο 36χρονος Φεντέζ πέρασαν μια δεκαετία δημιουργώντας κάτι μοναδικό στην ιταλική δημόσια ζωή: Μια αυτοκρατορία των millenial που συνδύαζε τη μόδα, την επιχειρηματικότητα, τον ακτιβισμό και την ψυχαγωγία σε μια ενιαία, εξαιρετικά επικερδή μηχανή επιρροής.
Η Φεράνι, πρώην φοιτήτρια νομικής, ξεκίνησε το ιστολόγιο The Blonde Salad με τον τότε σύντροφό της το 2009. Μέχρι το 2016, είχε εξελιχθεί σε ένα περιοδικό lifestyle και μια πλατφόρμα ηλεκτρονικού εμπορίου, πουλώντας στιλέτο, βαλίτσες και φούτερ σχεδιασμένα από την ίδια με το γνωστό λογότυπο με το μάτι κεντημένο στο στήθος.
Οι οίκοι πολυτελείας τους «αγκάλιασαν» αμέσως. Μετακόμισε από τη σφαίρα των blogs στις πρώτες γραμμές των εβδομάδων μόδας, εξασφαλίζοντας επικερδείς συνεργασίες και αποτελώντας αντικείμενο μελέτης της Σχολής Διοίκησης Επιχειρήσεων του Χάρβαρντ . Η πορεία του Φεντέζ ήταν διαφορετική. Ήταν δεξιοτέχνης «στην παρακολούθηση των πολιτισμικών αλλαγών στην Ιταλία», δήλωσε ο Φραντσέσκο Οτζιάνο, δημοσιογράφος και ειδικός στην ψηφιακή και πολιτική επικοινωνία.
Έχοντας ήδη καθιερωθεί ως ράπερ στις αρχές της δεκαετίας του 2010, ο Φεντέζ επανεφηύρε τον εαυτό του ως πολιτικός ακτιβιστής. Αμφισβήτησε δημόσια τη Μελόνι, έγραψε το επίσημο τραγούδι για το λαϊκιστικό Κίνημα Πέντε Αστέρων το 2014 και χρησιμοποίησε τις τηλεοπτικές εμφανίσεις του στον διαγωνισμό τραγουδιού του Sanremo για να ασκήσει κριτική σε δεξιούς πολιτικούς . Ήταν θορυβώδης, μαχητικός και άνετος στο να συνδυάζει τη διασημότητά του με τον ακτιβισμό.
Όταν η Φεράνι και ο Φεντέζ γνωρίστηκαν το 2016, η σχέση τους γρήγορα διάσημη. Ο γάμος τους το 2018 ήταν ένα γεγονός στα μέσα ενημέρωσης με πολλές χορηγίες. Η οικογενειακή τους ζωή εξελίχθηκε σε ένα σχολαστικά φτιαγμένο και πολύ λαμπερό ριάλιτι σόου που το παρακολουθούσαν εκατομμύρια άνθρωποι.
Και λειτούργησε. «Η Ιταλία δεν έχει πολλά βασιλικά ζευγάρια», εξήγησε ο Οτζιάνο. Η χώρα «έτρεφε αυταπάτες ότι [ηΦεράνι και ο Φεντέζ] ήταν το τέλειο ζευγάρι» και βοήθησε στην οικοδόμηση του μύθου τους παρακολουθώντας κάθε τους κίνηση.
Στήριξαν το νομοσχέδιο Zan , έναν προτεινόμενο νόμο για την προστασία των ανθρώπων από τη βία και τις διακρίσεις λόγω φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας φύλου και αναπηριών που δεν είδε ποτέ το φως της δημοσιότητας. Χρησιμοποίησαν επίσης την πλατφόρμα τους για να ενισχύσουν την υπόθεση Malika. Το ζεύγος έγινε ένα είδος ήπιας δύναμης, προσφέροντας μια διέξοδο για μια Ιταλία της χιλιετίας σε αντίθεση με τα παραδοσιακά εθνικιστικά και καθολικά πλαίσια. Δεν ήταν πολιτικοί, αλλά η επιρροή τους ανταγωνιζόταν εκείνη των πολιτικών που πάλευαν με ένα μεταβαλλόμενο τοπίο μέσων ενημέρωσης.
«Σκάνδαλο Pandorogate»
Στο τέλος του 2023, η Φεράνι συνεργάστηκε με την εταιρεία ζαχαροπλαστικής Balocco για να διαθέσουν στην αγορά ένα pandoro περιορισμένης έκδοσης σε ροζ κουτί, για να υποστηρίξουν το παιδιατρικό νοσοκομείο Regina Margherita του Τορίνο. Το μήνυμα ήταν απλό: Αγοράστε το pandoro για να υποστηρίξετε την έρευνα για τον καρκίνο.
Αλλά η συμφωνία δεν συνδεόταν με τις πωλήσεις. Όπως αποκάλυψε για πρώτη φορά η δημοσιογράφος Selvaggia Lucarelli ,η Balocco είχε ήδη δωρίσει ένα σταθερό ποσό 50.000 ευρώ μήνες νωρίτερα , ενώ η Φεράνι έλαβε μια διαφημιστική αμοιβή για την καμπάνια. Ακόμα και το νοσοκομείο αρχικά παρερμήνευσε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούσε η προώθηση.
Η Ιταλική Αρχή Ανταγωνισμού (AGCM) επιβεβαίωσε αργότερα αυτά τα ευρήματα , καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι οι συσκευασίες, τα δελτία τύπου και οι αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δημιούργησαν την παραπλανητική εντύπωση ότι οι καταναλωτές υποστήριζαν άμεσα το φιλανθρωπικό ίδρυμα. Στην πραγματικότητα, κανένα μερίδιο των πωλήσεων δεν δωρήθηκε, ενώ οι εταιρείες της Φεράνι κέρδισαν περισσότερα από 1 εκατομμύριο ευρώ από την καμπάνια.
Οι αρχές ανταγωνισμού επέβαλαν πρόστιμα άνω του 1 εκατομμυρίου ευρώ στη Φεράνι και τη Balocco για παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές, λέγοντας ότι εταιρείες που συνδέονται με τη Φεράνι επωφελήθηκαν από το σχέδιο. Οι οργανώσεις καταναλωτών κάλεσαν τους εισαγγελείς να διερευνήσουν πιθανή απάτη και να εξετάσουν το ενδεχόμενο δέσμευσης των λογαριασμών των εταιρειών της.
Μέχρι το 2025, η διαμάχη είχε πάρει τον δρόμο της δικαιοσύνης. Οι εισαγγελείς του Μιλάνου ενσωμάτωσαν τα συμπεράσματα της AGCM στην υπόθεσή τους, κατηγορώντας τη Φεράνι για απάτη, επειδή φέρεται να δημιούργησε ψευδείς προσδοκίες στους αγοραστές.
Για τους πολιτικούς της εχθρούς το «Pandorogate» ήταν μια περίπτωση φιλανθρωπίας που αντιμετωπίζεται ως αξεσουάρ μάρκετινγκ. Ο γενικός εισαγγελέας δήλωσε στο διάταγμα που αποφάσισε ότι η δίκη θα διεξαχθεί στο Μιλάνο ότι η Φεράνι «χρησιμοποίησε» τη φιλανθρωπία «για να ενισχύσει την εικόνα της».
Το σκάνδαλο δεν έπληξε μόνο την εμπορική εικόνα του ζευγαριού. Αμαύρωσε επίσης την προοδευτική εικόνα που είχαν δημιουργήσει για τον εαυτό τους. Μετά το διαζύγιο, ο Φεντέζ ανέλαβε για άλλη μια φορά τον έλεγχο του δημόσιου διαλόγου γράφοντας μια αυτοβιογραφία. Σε αυτήν, περιγράφει πώς, ήδη παλεύοντας μετά από χειρουργική επέμβαση καρκίνου, πέρασε από νοσηλείες, κρίσεις πανικού, βαριά φαρμακευτική αγωγή και περιόδους ακανόνιστης συμπεριφοράς, βρίσκοντας υποστήριξη σε απίθανα μέρη, και όχι μόνο στον Σαλβίνι.
Στη συνέχεια λάνσαρε ένα νέο podcast, όπου συχνά φιλοξενεί δεξιές προσωπικότητες της Ιταλίας, από πολιτικούς μέχρι άλλους καλλιτέχνες και ινφλουένσερ. Το αποκαλεί «διάλογο», ενώ οι επικριτές του το αποκαλούν πολιτική μετατόπιση. Το κοινό του έχει επίσης αλλάξει: Περισσότερο ανδρικό, πιο σκεπτικό και ελκυστικό όλο και περισσότερο σε ένα περιβάλλον «τύπου Joe Rogan» που δίνει προτεραιότητα στην αφιλτράριστη φλυαρία έναντι της ιδεολογικής σαφήνειας.
Η Φεράνι επέλεξε τη σιωπή. Τα νομικά προβλήματα, η κατάρρευση της φήμης της και η αποχώρηση των συνεργατών της την απομάκρυναν σε μεγάλο βαθμό από τη δημόσια θέα. Πλέον αντιμετωπίζει μια νομική μάχη και την πρόκληση της επιστροφής στην εμπιστοσύνη του κοινού. Ο Φεντέζ έχει ανταλλάξει τον ακτιβισμό με την ψυχαγωγία που βασίζεται στην κοινή γνώμη στο podcast του. Το κοινό τους brand επιχειρηματικής αισιοδοξίας και προοδευτικής υπεράσπισης έχει εξατμιστεί.