Σε ειδική ακρόαση της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Tom Lantos εξετάστηκαν διάφορα θέματα όπως η κράτηση Ιμάμογλου, οι πολιτικές διώξεις, η ελευθερία του Τύπου, οι πολιτικοί κρατούμενοι και οι περιορισμοί σε βάρος μειονοτήτων στην Τουρκία.
Η κατάσταση του κράτους δικαίου στην Τουρκία, οι διώξεις κατά πολιτικών αντιπάλων, η ελευθερία του Τύπου και τα ζητήματα θρησκευτικών μειονοτήτων εξετάστηκαν σε ειδική ακρόαση της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Tom Lantos της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Η ακρόαση πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη, με τίτλο «Μπορεί η Τουρκία να βρει ξανά τον δρόμο προς την ελευθερία; Η παγίωση του αυταρχισμού έναντι της υπεράσπισης της τουρκικής δημοκρατίας», και επικεντρώθηκε στην πορεία της Τουρκίας υπό τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Στο υλικό της Επιτροπής αναφέρεται ότι η Τουρκία κατατάσσεται από το Freedom House στις «Μη Ελεύθερες» χώρες από το 2018. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη σύλληψη του δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, τον Μάρτιο του 2025, λίγο πριν από την αναμενόμενη προεδρική του υποψηφιότητα.
Ιμάμογλου και αντιπολίτευση
Ο Χένρι Μπάρκι, ανώτερος συνεργάτης στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων, υποστήριξε ότι η σύλληψη Ιμάμογλου και η απαγγελία κατηγοριών σε εκατοντάδες συνεργάτες του στον δήμο αποτελούν «την πιο επιθετική χρήση της εισαγγελικής εξουσίας κατά του εκλογικού ανταγωνισμού στην ιστορία της Δημοκρατίας».
Ο ίδιος περιέγραψε την Τουρκία ως προσωποπαγές καθεστώς και υποστήριξε ότι, μετά το 2016, δικαστήρια, εισαγγελείς, εκλογική επιτροπή και κεντρική τράπεζα λειτουργούν ως μηχανισμοί πολιτικής επιβίωσης του προέδρου Ερντογάν.
Στην ακρόαση έγινε αναφορά και στο Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα. Ο Μπάρκι υποστήριξε ότι η ακύρωση των αποτελεσμάτων του συνεδρίου του CHP το 2023 είχε στόχο να προκαλέσει εσωτερική κρίση στην αντιπολίτευση.
Δικαιοσύνη και Τύπος
Ο Μπάρκι αναφέρθηκε ακόμη στην άρνηση της Άγκυρας να συμμορφωθεί με αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, φέρνοντας ως παραδείγματα τις υποθέσεις Οσμάν Καβάλα και Τζαν Αταλάι. Όπως είπε, στα τέλη του 2025 η Τουρκία δεν είχε εκτελέσει περισσότερες από 80 αποφάσεις του ΕΔΑΔ, καθώς και αντίστοιχο αριθμό αποφάσεων του δικού της Συνταγματικού Δικαστηρίου.
Για την ελευθερία του Τύπου, ανέφερε ότι η Τουρκία βρίσκεται στην 159η θέση μεταξύ 180 χωρών στον δείκτη των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα. Κατά τον ίδιο, ο νόμος περί παραπληροφόρησης χρησιμοποιείται για διώξεις δημοσιογράφων και περιορισμό της δημόσιας κριτικής.
Η Επιτροπή στάθηκε και στο θέμα των πολιτικών κρατουμένων. Σύμφωνα με το ενημερωτικό υλικό της ακρόασης, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκτιμούν ότι περισσότεροι από 15.000 πολιτικοί κρατούμενοι παραμένουν φυλακισμένοι στην Τουρκία.
Αιχμές Ρούμπιν για Ουάσιγκτον και μειονότητες – Αναφορές σε Πατριαρχείο και Ποντίους
Ο Μάικλ Ρούμπιν, διευθυντής Ανάλυσης Πολιτικής του Middle East Forum και ανώτερος ερευνητής στο American Enterprise Institute, άσκησε κριτική στη στάση της Ουάσιγκτον. Υποστήριξε ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και στενοί του σύμβουλοι έχουν δώσει στον Ερντογάν την εντύπωση ότι δεν θα υπάρξουν συνέπειες για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο Ρούμπιν άσκησε κριτική και στον Αμερικανό πρέσβη στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, λέγοντας ότι η δημόσια στάση του ερμηνεύεται στην Άγκυρα ως ένδειξη ανοχής.
Στην τοποθέτησή του αναφέρθηκε επίσης στις γενοκτονίες των Αρμενίων και των Ποντίων Ελλήνων, στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, στην Αγία Σοφία και στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Υποστήριξε ότι, εάν η Τουρκία δεν επιτρέπει στην ελληνική κοινότητα να διορίζει τους κληρικούς της χωρίς παρεμβάσεις ή περιορισμούς στις θεωρήσεις εισόδου, οι ΗΠΑ θα πρέπει να εξετάσουν κυρώσεις.
Η μαρτυρία Γκιόλγκε
Στην ακρόαση κατέθεσε και ο Σερκάν Γκιόλγκε, πρώην πολιτικός κρατούμενος στην Τουρκία και επιστήμονας που είχε εργαστεί σε προγράμματα της NASA.
Ο Γκιόλγκε περιέγραψε τη σύλληψή του μετά την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016, λέγοντας ότι η υπόθεσή του ξεκίνησε από ανώνυμη καταγγελία που τον παρουσίαζε ως συνδεδεμένο με τρομοκρατική οργάνωση.
«Στη δική μου περίπτωση, η κατηγορία προηγήθηκε. Τα λεγόμενα στοιχεία ακολούθησαν», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η υπόθεσή του είχε πολιτικό χαρακτήρα και χρησιμοποιήθηκε στη διπλωματική διαπραγμάτευση Άγκυρας – Ουάσιγκτον.
«Δεν χρησιμοποιώ ελαφρά τη φράση διπλωματία ομήρων», είπε, προσθέτοντας ότι «μια δικαστική δικογραφία έγινε διπλωματικός φάκελος».
Η ακρόαση έκλεισε με αναφορές στις επιλογές που έχουν οι ΗΠΑ και το Κογκρέσο απέναντι στην Τουρκία, με έμφαση στην πίεση για κράτος δικαίου, ανθρώπινα δικαιώματα και προστασία των μειονοτήτων.