Σφοδρή επίθεση στην κυβέρνηση για εξωτερική πολιτική, μεταναστευτικό, οικονομία και δημοκρατικό έλλειμμα – «Μητσοτάκης και Τσίπρας μοιάζουν σαν δύο σταγόνες νερό»
Ηχηρή παρέμβαση με πολλαπλά πολιτικά μηνύματα πραγματοποίησε από το Ηράκλειο Κρήτης ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, ασκώντας δριμεία κριτική στην κυβέρνηση, ενώ παράλληλα εξαπέλυσε επίθεση και στον πρώην πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, υποστηρίζοντας ότι οι δύο πολιτικοί αρχηγοί εκφράζουν πλέον παρόμοιες αντιλήψεις και πολιτικές πρακτικές.
Ο κ. Σαμαράς μίλησε για «την άλλη Ελλάδα» και πυροδότησε συζητήσεις για νέο εγχείρημα. «Η άλλη Ελλάδα θα πάρει τη μοίρα της στα χέρια της», είπε χαρακτηριστικά.
Μιλώντας σε εκδήλωση στην κρητική πρωτεύουσα, ο κ. Σαμαράς αναφέρθηκε στα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Κρήτη, όπως το μεταναστευτικό, η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, η καθυστέρηση κρίσιμων υποδομών και η δημογραφική συρρίκνωση της υπαίθρου.
Η Κρήτη στο επίκεντρο των εξελίξεων
Ο πρώην πρωθυπουργός υποστήριξε ότι το νησί βρίσκεται αντιμέτωπο με σοβαρές προκλήσεις, κάνοντας ειδική αναφορά στις αυξημένες μεταναστευτικές ροές, στα ζητήματα ασφάλειας, στην καθυστέρηση ολοκλήρωσης του ΒΟΑΚ και στην εγκατάλειψη της ενδοχώρας.
Παράλληλα εξέφρασε προβληματισμό για την αποχώρηση της ExxonMobil από τις έρευνες υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης, σημειώνοντας ότι η χώρα δεν έχει προετοιμάσει το απαραίτητο επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό για την αξιοποίηση πιθανών ενεργειακών πόρων.
«Η Κρήτη κινδυνεύει να μετατραπεί σε έναν υπερφορτωμένο τόπο μαζικού τουρισμού, χάνοντας τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της και τα ανταγωνιστικά της πλεονεκτήματα», τόνισε χαρακτηριστικά.
Δημογραφικό και μεσαία τάξη
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο δημογραφικό πρόβλημα, το οποίο χαρακτήρισε ως το σημαντικότερο εθνικό ζήτημα της χώρας.
Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι δεν κατευθύνει επαρκείς πόρους στην περιφέρεια και στις νέες οικογένειες, ενώ υποστήριξε ότι μεγάλα ποσά χάνονται σε απευθείας αναθέσεις, υπερκοστολογήσεις έργων και αδιαφανείς διαδικασίες.
Ως άμεσες παρεμβάσεις πρότεινε τη μείωση των φορολογικών συντελεστών για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και την κατάργηση της προκαταβολής φόρου.
«Τώρα πρέπει να κινηθούμε απέναντι στην Τουρκία»
Στο μεγαλύτερο μέρος της ομιλίας του ο κ. Σαμαράς επικεντρώθηκε στα ελληνοτουρκικά, εκφράζοντας ανησυχία για την προώθηση της τουρκικής στρατηγικής της «Γαλάζιας Πατρίδας» και για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Υποστήριξε ότι η Ελλάδα πρέπει να εγκαταλείψει την πολιτική των «ήρεμων νερών» και να κινηθεί προληπτικά, ζητώντας:
- Έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις τουρκικές προκλήσεις.
- Σαφές κόστος για την Τουρκία σε ΕΕ και ΝΑΤΟ.
- Άσκηση βέτο στα σχέδια δημιουργίας νέων νατοϊκών στρατηγείων στην Τουρκία.
- Δημιουργία νέου επιχειρησιακού κέντρου του ΝΑΤΟ στην Κάρπαθο.
«Η Ελλάδα πρέπει να κινηθεί τώρα και όχι κατόπιν εορτής», υπογράμμισε, προειδοποιώντας για ενδεχόμενες γεωπολιτικές παγίδες από την Άγκυρα.
Επίθεση σε Μητσοτάκη και Γεραπετρίτη
Ο πρώην πρωθυπουργός άσκησε προσωπική κριτική στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και στον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, κατηγορώντας τους ότι έχουν εγκαταλείψει τις παραδοσιακές εθνικές θέσεις της χώρας.
Όπως είπε, η κυβέρνηση έχει υιοθετήσει πολιτική κατευνασμού απέναντι στην Τουρκία, με αποτέλεσμα να πολλαπλασιάζονται οι προκλήσεις σε βάρος της Ελλάδας.
«Είχαμε δήθεν ήρεμα νερά όχι γιατί σταμάτησε να προκαλεί η Τουρκία, αλλά γιατί σταματήσαμε να αντιδρούμε εμείς», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Μητσοτάκης και Τσίπρας μοιάζουν όλο και περισσότερο»
Σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους κινήθηκε και η κριτική του προς τον Αλέξη Τσίπρα, υποστηρίζοντας ότι οι δύο πολιτικοί αρχηγοί παρουσιάζουν πλέον σημαντικές ομοιότητες.
Ο κ. Σαμαράς υποστήριξε ότι τόσο ο Κυριάκος Μητσοτάκης όσο και ο Αλέξης Τσίπρας δίνουν προτεραιότητα στην επικοινωνία και στη διαχείριση της εικόνας έναντι της πολιτικής ουσίας.
Αναφέρθηκε στη Συμφωνία των Πρεσπών, στην οικονομική πολιτική των υπερπλεονασμάτων, στα επιδόματα, στην ακρίβεια, στην πολιτική ορθότητα και στη διαχείριση του μεταναστευτικού, υποστηρίζοντας ότι οι διαφορές ανάμεσα στους δύο χώρους έχουν περιοριστεί σημαντικά.
Χρησιμοποιώντας μάλιστα στίχο από γνωστό τραγούδι του Γιάννη Μηλιώκα, σημείωσε ότι «ρούχα μαζί που πλύθηκαν κι έχουνε γίνει ροζ».
Δημοκρατικό έλλειμμα και κρίση εκπροσώπησης
Ο πρώην πρωθυπουργός εμφανίστηκε ιδιαίτερα ανήσυχος για την αυξανόμενη αποχή των πολιτών από τις εκλογικές διαδικασίες.
Όπως υποστήριξε, η απομάκρυνση εκατομμυρίων ψηφοφόρων από την κάλπη αποτελεί ένδειξη βαθιάς κρίσης εμπιστοσύνης προς το πολιτικό σύστημα και δημιουργεί ένα πρωτοφανές κενό εκπροσώπησης.
«Η κοινωνία φεύγει από την πολιτική σιωπηλά αλλά εκκωφαντικά», ανέφερε, προειδοποιώντας ότι η απονομιμοποίηση του πολιτικού συστήματος μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για τη λειτουργία της δημοκρατίας.
Αιχμές για τη σημερινή Νέα Δημοκρατία
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Αντώνης Σαμαράς εξαπέλυσε ευθείες βολές κατά της σημερινής ηγεσίας της Νέας Δημοκρατίας, καταγγέλλοντας προσωπικές επιθέσεις εναντίον του από κυβερνητικά στελέχη και αρθρογράφους.
Μίλησε για «ύβρεις, λάσπη και ασέβεια», ενώ υποστήριξε ότι η παράταξη έχει απομακρυνθεί από τις ιστορικές και ιδεολογικές της ρίζες.
Η παρέμβασή του στο Ηράκλειο θεωρείται από πολιτικούς παρατηρητές ως μία από τις πιο αιχμηρές δημόσιες τοποθετήσεις των τελευταίων ετών απέναντι στην κυβέρνηση, αναζωπυρώνοντας τη συζήτηση για τις εσωκομματικές ισορροπίες και τις εξελίξεις στον ευρύτερο χώρο της Κεντροδεξιάς.
Οι προσωπικές αναφορές
Η τελευταία ενότητα της ομιλίας του Αντώνη Σαμαρά στο Ηράκλειο δεν ήταν απλώς ένας ακόμα απολογισμός διαφωνιών με την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Ούτε μια συνηθισμένη παρέμβαση ενός πρώην πρωθυπουργού. Ήταν κάτι βαθύτερο: μια πολιτική διακήρυξη με σαφείς ιδεολογικές αναφορές και έντονο συμβολισμό.
Ο πρώην πρωθυπουργός επέλεξε να κλείσει την ομιλία του με προσωπικές αναφορές, απαντώντας εμμέσως σε όσους θεωρούν ότι η πολιτική του διαδρομή έχει ολοκληρωθεί.
«Στους αγώνες για την Πατρίδα δεν υπάρχει σύνταξη», δήλωσε, στέλνοντας το μήνυμα ότι παραμένει ενεργός και παρών στις πολιτικές εξελίξεις. Η αναφορά αυτή δεν είχε μόνο προσωπικό χαρακτήρα. Απευθυνόταν κυρίως σε ένα κοινό που αναζητά πολιτική έκφραση πέρα από τα σημερινά κομματικά όρια.
Η «άλλη Ελλάδα»
Το κεντρικό στοιχείο της παρέμβασής του ήταν η περιγραφή μιας «άλλης Ελλάδας». Μιας Ελλάδας που –όπως είπε– δεν εκπροσωπείται σήμερα επαρκώς από το πολιτικό σύστημα.
Περιέγραψε την Ελλάδα της παραγωγής, της επιχειρηματικότητας, της οικογένειας, της περιφέρειας και της εργασίας. Την Ελλάδα που ζητά ευκαιρίες αντί επιδομάτων, προοπτική αντί διαχείρισης της καθημερινότητας και εθνική αυτοπεποίθηση αντί συμβιβασμών.
Η συγκεκριμένη αναφορά είχε ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, καθώς έδειξε ότι ο κ. Σαμαράς επιχειρεί να εκφράσει ένα ευρύτερο ακροατήριο που εκτείνεται πέρα από τα στενά όρια της παραδοσιακής Νέας Δημοκρατίας.
Το μήνυμα προς τη Νέα Δημοκρατία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η φράση του για το ποιος ανήκει τελικά στη Νέα Δημοκρατία: όσοι την υπηρέτησαν ως ιστορικό χρέος ή όσοι τη χρησιμοποίησαν ως εκλογική εταιρεία.
Η διατύπωση αυτή αποτελεί ίσως την πιο ευθεία αμφισβήτηση της σημερινής φυσιογνωμίας του κυβερνώντος κόμματος από έναν πρώην πρόεδρό του.
Δεν ήταν τυχαίο ότι επέλεξε να συνδέσει την πολιτική ταυτότητα της παράταξης με την ιστορική της διαδρομή και όχι με τις σημερινές εκλογικές της επιδόσεις.
Ο Παλαμάς και η ιστορική αναλογία
Στο πιο συμβολικό σημείο της ομιλίας του, ο Αντώνης Σαμαράς επικαλέστηκε τον Κωστή Παλαμά και το ποίημα «Γύριζε», το οποίο περιγράφει την παρακμή της Ελλάδας των αρχών του 20ού αιώνα.
Η επιλογή δεν ήταν τυχαία. Αφού περιέγραψε μια εικόνα κρίσης και απογοήτευσης, υπενθύμισε ότι αμέσως μετά ήρθε η αναγέννηση της χώρας με τον Ελευθέριο Βενιζέλο.
Στη συνέχεια παρέπεμψε στις περιόδους ανασυγκρότησης μετά τον πόλεμο με τον Αλέξανδρο Παπάγο και μετά τη Μεταπολίτευση με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή.
Με τον τρόπο αυτό επιχείρησε να περάσει το μήνυμα ότι η ελληνική ιστορία έχει αποδείξει πολλές φορές πως μέσα από περιόδους παρακμής γεννιούνται νέες πολιτικές και κοινωνικές δυναμικές.
«Η πολιτική δεν αντέχει τα κενά»
Η πιο χαρακτηριστική ίσως φράση της ομιλίας ήταν ότι «η πολιτική, όπως και η φύση, δεν αντέχει τα κενά».
Η συγκεκριμένη αναφορά ερμηνεύεται από πολλούς ως η πολιτική ουσία ολόκληρης της παρέμβασής του. Ο κ. Σαμαράς εμφανίστηκε πεπεισμένος ότι υπάρχει σήμερα ένα μεγάλο κοινωνικό και πολιτικό κενό εκπροσώπησης, το οποίο αργά ή γρήγορα θα καλυφθεί.
Είτε αυτό συμβεί μέσα από τις υπάρχουσες πολιτικές δυνάμεις είτε μέσα από νέες πολιτικές πρωτοβουλίες, είναι ένα ερώτημα που παραμένει ανοιχτό.
Το τελικό μήνυμα του πρώην πρωθυπουργού δεν ήταν απαισιόδοξο. Αντίθετα, παρά τη σκληρή κριτική που προηγήθηκε, επέλεξε να κλείσει με αναφορές στην ελπίδα, στην αξιοπρέπεια και στην αναγέννηση της χώρας.
«Δεν χάνω την αισιοδοξία μου για το τι μπορεί να γίνει αύριο», είπε χαρακτηριστικά.
Και ίσως αυτή η φράση να συμπυκνώνει καλύτερα από κάθε άλλη τον πραγματικό στόχο της παρέμβασής του στο Ηράκλειο: όχι απλώς να καταγγείλει το παρόν, αλλά να περιγράψει το πολιτικό ακροατήριο και τις ιδέες πάνω στις οποίες, κατά την άποψή του, μπορεί να οικοδομηθεί το μέλλον.