Η ευχάριστη συνήθεια που εξελίσσεται σε κοινωνικό φαινόμενο, πώς το ερμηνεύουν οι μουσικολόγοι – Τι λέει στο Newsbomb η Διευθύντρια Εταιρικής Επικοινωνίας και Εμπειρίας Κοινού της ΣΤΑ.ΣΥ
Στην εποχή της προχειρότητας, των βιαστικών συνηθειών, της τυραννίας των viral και της μόνιμης έντασης σε κάθε πτυχή της ζωής των πολιτών, μια γλυκιά «παραφωνία» σε όλη αυτήν την υστερία έχει κερδίσει τις εντυπώσεις.
Η πρωτοβουλία να τοποθετηθεί πριν από λίγες μέρες πιάνο στο σταθμό του Μετρό Συντάγματος έχει γίνει αποδεκτή με τον καλύτερο τρόπο από τους Αθηναίους. Βίντεο με ερασιτέχνες πιανίστες, οι οποίοι κάνουν μια παύση από τη βίαιη και επίμονη καθημερινότητα χαρίζοντας έστω και για λίγα λεπτά γαλήνης και αρμονίας σε όσους τυχαίνει να περνούν εκείνη την στιγμή από το σημείο, όπου έχει τοποθετηθεί το πιάνο, κάνουν αδιάκοπα το γύρο του διαδικτύου.
Άγνωστοι μεταξύ τους επιβάτες του Μετρό γίνονται μια παρέα υπό τους ήχους της έμπνευσης του εκάστοτε πιανίστα. Το χαμόγελο επιστρέφει στα χείλη τους και νοσταλγικά ανατρέχουν σε όμορφες στιγμές.
Η ευχάριστη συνήθεια που εξελίσσεται σε κοινωνικό φαινόμενο αναδείχθηκε περισσότερο όταν το απόγευμα του Σαββάτου 30 Μαΐου, οι κάμερες κατέγραψαν έναν διανομέα, ο οποίος φορώντας τη στολή της δουλειάς του και κρατώντας μαζί του το κράνος της μοτοσικλέτας, κάθισε στο πιάνο και έπαιξε το τραγούδι του Δημήτρη Μητροπάνου «Έρωτας αρχάγγελος», κερδίζοντας αμέσως την προσοχή των παρευρισκομένων.
Έρχονται πιάνα και σε άλλους σταθμούς Μετρό
Η κυρία Κατερίνα Μπούκη, Διευθύντρια Εταιρικής Επικοινωνίας και Εμπειρίας Κοινού της ΣΤΑ.ΣΥ μίλησε στο Newsbomb για την πρωτοβουλιά αυτή και υποσχέθηκε ότι έπεται συνέχεια.
«Πρόκειται για μια πρωτοβουλία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών που υλοποιείται από τη ΣΤΑ.ΣΥ. με στόχο να φέρει τη μουσική πιο κοντά στην καθημερινότητα των πολιτών, στον πλέον πολυσύχναστο σταθμό του Μετρό της Αθήνας, το Σύνταγμα. Δίνουμε την ευκαιρία σε όσους επιθυμούν να εκφραστούν δημιουργικά σε έναν δημόσιο χώρο από τον οποίο διέρχονται καθημερινά χιλιάδες επιβάτες. Είναι μια ευχάριστη νότα στις μετακινήσεις, που μεταμορφώνει, έστω και για λίγα λεπτά, την εμπειρία του ταξιδιού.
Η Κατερίνα Μπούκη, Διευθύντρια Εταιρικής Επικοινωνίας και Εμπειρίας Κοινού ΣΤΑ.ΣΥ
Βλέπουμε καθημερινά επιβάτες να κοντοστέκονται, να κάνουν ένα μικρό διάλειμμα από τους γρήγορους ρυθμούς της πόλης και να απολαμβάνουν τη μουσική. Επιβάτες όλων των ηλικιών, κάτοικοι της πόλης αλλά και επισκέπτες από το εξωτερικό, έχουν αγκαλιάσει θερμά αυτή την πρωτοβουλία», ανέφερε η κυρία Μπούκη.
Σύμφωνα με την ίδια το πιάνο θα παραμείνει στον σταθμό του Μετρό στο Συντάγμα έως το τέλος του έτους.
«Εξετάζουμε τη δυνατότητα τοποθέτησης αντίστοιχων πιάνων και σε άλλους σταθμούς του δικτύου του Μετρό, όπως ο σταθμός τους Μετρό στο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ. Στόχος μας είναι να προσφέρουμε περισσότερες στιγμές πολιτισμού, δημιουργικής έκφρασης και ανθρώπινης επαφής στις καθημερινές μετακινήσεις των πολιτών», πρόσθεσε μιλώντας στο Newsbomb.
Δημόσια πιάνα στα μέσα μαζικής μεταφοράς
Η πρωτοβουλία πάντως για την τοποθέτηση πιάνο σε σταθμούς Μετρό είναι ευρέως διαδεδομένη στο εξωτερικό.
Πόλεις σε όλο τον κόσμο (όπως τα προγράμματα «Pianos in the Parks» ή «Play Me, I’m Yours») έχουν τοποθετήσει, μόνιμα ή προσωρινά, πιάνα σε σταθμούς του Μετρό.
Υπάρχει μάλιστα και σελίδα στο Τικ Τοκ με τίτλο Piano in Public Subway
Το φαινόμενο του «πιανίστα του Μετρό»
Το φαινόμενο του «πιανίστα του Μετρό» όπως ονομάσατηκε αφορά στην τάση που έγινε viral με την τοποθέτηση δημόσιων πιάνων σε σταθμούς συγκοινωνιών και στο Μετρό, επιτρέποντας σε ερασιτέχνες επιβάτες ή επαγγελματίες μουσικούς να σταματούν και να δίνουν αυτοσχέδιες… μίνι συναυλίες. Αυτές οι απροσδόκητες, αυθόρμητες στιγμές μετατρέπουν τους αγχωτικούς, βαρετούς κόμβους συγκοινωνιών σε κοινόχρηστες συναυλιακές σκηνές.
Όσον αφορά στο ρεπερτόριο, στα πιάνα σε σταθμούς συγκοινωνιών ή και αεροδρόμια ανά τον κόσμο, οι καλλιτέχνες προτιμούν να παίζουν ένα μείγμα προσιτών ποπ κλασικών κομματιών, τζαζ αυτοσχεδιασμών και κλασικού ρεπερτορίου, μελωδίες εύκολα αναγνωρίσιμες, είτε επειδή έχουν ντύσει κάποια μεγάλη κινηματογραφική επιτυχία είτε επειδή απλώς είναι παγκοίνως γνωστές.
Αυτές οι μουσικές εμπειρίες καθορίζονται από διάφορα βασικά στοιχεία:
Αυθόρμητη σύνδεση: Τα δημόσια πιάνα καταργούν τις κοινωνικές τυπικότητες. Περαστικοί όλων των ηλικιών και υποβάθρων σταματούν για να ακούσουν, να τραγουδήσουν μαζί ή ακόμα και να συμμετάσχουν, γεφυρώνοντας πολιτισμικά και κοινωνικά χάσματα
Το στοιχείο της έκπληξης: Η βασική γοητεία αυτών των βίντεο που γίνονται viral βασίζεται στην αντίθεση. Ένα φαινομενικά συνηθισμένο άτομο, ένας απλός επιβάτης ή ένα παιδί μπορεί να γίνει πρωταγωνιστής για λίγα λεπτά, να καθίσει στο πιάνο και να δώσει μια δεξιοτεχνική παράσταση.
Ψυχολογική μεταβολή: Σε πολυσύχναστα και παραδοσιακά αγχωτικά περιβάλλοντα, όπως ένας σταθμός του Μετρό ή του τρένου, όπου όλοι τρέχουν κάτι να προλάβουν, το να παίζεις ή να ακούς μουσική λειτουργεί ως ισχυρό αντίδοτο στο άγχος. Δημιουργεί μια όαση ηρεμίας και χαράς μέσα στην καθημερινή ρουτίνα
Κι όπως έλεγε και ο Πυθαγόρας: «Η μουσική ξυπνά στην καρδιά τον πόθο των ωραίων πράξεων»
Τι λένε οι μουσικολόγοι
Οι μουσικολόγοι θεωρούν το πιάνο του Μετρό ως μια συναρπαστική τομή μεταξύ της χωρικής ακουστικής, της κοινωνιολογίας και της θεωρίας της ερμηνείας. Οι ειδικοί τονίζουν τον τρόπο με τον οποίο αυτά τα όργανα διαταράσσουν τον λειτουργικό σχεδιασμό των χώρων μετακίνησης, μετατρέποντας τα αποστειρωμένα περιβάλλοντα μετακίνησης σε αυτοσχέδιες αίθουσες συναυλιών που αναδεικνύουν το πώς το πλαίσιο της ακρόασης καθορίζει τη μουσική αξία.
Αντλώντας από την έννοια των «μη-τόπων» (χώροι παροδικότητας που προορίζονται για διέλευση και όχι για παραμονή), οι μουσικολόγοι υπογραμμίζουν τον τρόπο με τον οποίο ένα δημόσιο πιάνο αποτελεί πρόκληση για τους μετακινούμενους. Σταματά στιγμιαία τους ανθρώπους στη διαδρομή τους, αναγκάζοντάς τους να αλλάξουν τη νοητική τους κατάσταση από μια απομονωμένη, προσανατολισμένη προς τον στόχο ρουτίνα σε μια κοινή, αυθόρμητη σύνδεση με την κοινότητα.
Γιατί τα πιάνα λειτουργούν καλύτερα από άλλα όργανα
Μουσικολόγοι που μελετούν τις παραστάσεις στο δρόμο σημειώνουν ότι το πιάνο ασκεί μια μοναδική ψυχολογική επιρροή στο κοινό σε σύγκριση με άλλα όργανα όπως η κιθάρα ή το βιολί:
Κι αυτό επειδή τα πιάνα είναι σταθερά στο περιβάλλον. Όταν κάποιος κάθεται, γίνεται ένα ορατό, αναμφισβήτητο σημείο εστίασης αντί για έναν κινούμενο μουσικό του δρόμου.
Επίσης το καθαρά φυσικό μέγεθος ενός πιάνου επιτρέπει σε ένα μόνο άτομο να παράγει ταυτόχρονα μελωδία και ρυθμό. Προβάλλει σύνθετη, γεμάτη μουσική σε έναν ευρύχωρο υπόγειο σταθμό πολύ πιο εύκολα από μικρότερα, πιο απαλά όργανα.
Με δεδομένα όλα αυτά το πιάνο στο Μετρό θα θέλαμε να μείνει για να λέμε όλοι κάθε φορά σε όποιον κάτσει μπροστά στα πλήκτρα: Play it Sam