Η «ζώνη θανάτου» των 20 χιλιομέτρων και το τέλος του παραδοσιακού πολέμου στο ουκρανικό μέτωπο
Οι Ουκρανοί στρατιώτες χρειάζονται πλέον αρκετές ημέρες για να διασχίσουν τη λεγόμενη «ζώνη θανάτου» προκειμένου να φτάσουν στις προκεχωρημένες θέσεις τους στο μέτωπο, με αυτήν τη διαδρομή να αποτελεί συχνά το πλέον επικίνδυνο μέρος της αποστολής τους, σύμφωνα με κορυφαίο αξιωματούχο του ουκρανικού υπουργείου Άμυνας.
Η «ζώνη θανάτου» είναι μία περιοχή κοντά στη γραμμή του μετώπου, κορεσμένη από μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) που μπορούν να εντοπίζουν και να πλήττουν οτιδήποτε κινείται, είτε πρόκειται για στρατιώτες είτε για οχήματα. Αν και το εύρος της διαφέρει ανά περιοχή, συνήθως εκτείνεται σε βάθος 10 έως 20 χιλιομέτρων από το μέτωπο, ενώ, Ουκρανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι συνεχώς διευρύνεται.
Ο πρώτος αναπληρωτής υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Ολέκσι Βίσκουμπ, ανέφερε ότι η συγκεκριμένη ζώνη ενδέχεται να διπλασιαστεί σε έκταση μέσα στο έτος. Όπως εξήγησε, οι μονάδες πεζικού χάνουν σήμερα αρκετές ημέρες μέχρι να φτάσουν στις θέσεις τους, κινούμενες υπό τη συνεχή παρακολούθηση και απειλή ρωσικών αναγνωριστικών και επιθετικών drones.
Ο Βίσκουμπ σημείωσε ότι η διέλευση από αυτήν την περιοχή –που συχνά αποκαλείται και «νεκρή ζώνη»– αποτελεί το σημείο όπου οι Ουκρανοί στρατιώτες αντιμετωπίζουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο για τη ζωή τους. Μάλιστα, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο στο μέλλον η πρόσβαση ανθρώπινου προσωπικού στη ζώνη αυτή να καταστεί πρακτικά αδύνατη.
Για αυτόν τον λόγο, οι ουκρανικές Αρχές επιδιώκουν να αντικαταστήσουν τους στρατιώτες με μη επανδρωμένα συστήματα, κυρίως επίγεια ρομποτικά οχήματα, στις αποστολές ανεφοδιασμού και μεταφοράς μέσα στη ζώνη υψηλού κινδύνου.
Η συνεχής επέκταση της «ζώνης θανάτου» αντανακλά τη ραγδαία αύξηση της χρήσης drones στον πόλεμο, ο οποίος μετατρέπεται ολοένα και περισσότερο σε μία σύγκρουση αυτοματοποιημένων συστημάτων, καθώς η Ουκρανία ενισχύει μαζικά την παραγωγή μη επανδρωμένων εναέριων και επίγειων πλατφορμών.
Ο Αντρίι Χριτσενιούκ, διευθύνων σύμβουλος της κρατικά υποστηριζόμενης πλατφόρμας καινοτομίας Brave1, τόνισε ότι το 2022, έτος έναρξης της εμπόλεμης σύγκρουσης, το πυροβολικό κυριαρχούσε στο πεδίο της μάχης. Σήμερα, όμως, περισσότερο από το 80% των πληγμάτων πραγματοποιείται από drones.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρέθεσε, πάνω από το 95% αυτών των επιθέσεων εκτελείται από ουκρανικής κατασκευής drones και όχι από συστήματα τρίτων κρατών. Η αμυντική βιομηχανία της χώρας έχει γνωρίσει «εκρηκτική» ανάπτυξη από το 2022, καθώς οι κατασκευαστές drones αυξήθηκαν από περίπου 10 σε περισσότερους από 500.
Το ουκρανικό οπλοστάσιο μη επανδρωμένων συστημάτων είναι πλέον εξαιρετικά εκτεταμένο και εξειδικευμένο, περιλαμβάνοντας πλατφόρμες αναγνώρισης, κρούσης, αναχαίτισης, ναυτικών επιχειρήσεων, χερσαίων αποστολών και επιχειρήσεων μεγάλου βεληνεκούς.
Ορισμένα drones βασίζονται σε ραδιοζεύξεις, άλλα χρησιμοποιούν καλώδια οπτικών ινών για να παρακάμπτουν τα συστήματα παρεμβολών, ενώ, νεότερα μοντέλα με δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να συνεχίσουν την αναζήτηση στόχων ακόμη και όταν χαθεί η επικοινωνία με τον χειριστή τους.
«Ο αριθμός των drones έχει αυξηθεί δραματικά», ανέφερε ο Βίσκουμπ, αποκαλύπτοντας ότι η Ουκρανία παραδίδει πλέον δεκάδες χιλιάδες μονάδες αναχαίτισης κάθε μήνα για σκοπούς αεράμυνας. Όπως γνωστοποίησε, τα συγκεκριμένα συστήματα δεν χρησιμοποιούνται εναντίον πεζικού ή στρατιωτικού εξοπλισμού.
Παράλληλα με τα drones αναχαίτισης, που έχουν εξελιχθεί σε βασικό πυλώνα της ουκρανικής αεράμυνας, το Κίεβο δίνει προτεραιότητα και σε αυτά της μέσης εμβέλειας για επιθέσεις σε ρωσικές θέσεις και γραμμές ανεφοδιασμού σε βάθος έως και 300 χιλιομέτρων.
Ουκρανοί αξιωματούχοι και αναλυτές εκτιμούν ότι η εκστρατεία αυτών των πληγμάτων έχει εισέλθει σε μία επιτυχημένη νέα φάση του πολέμου, προκαλώντας σημαντικές διαταραχές στις ρωσικές γραμμές εφοδιασμού, ιδιαίτερα στη νότια Ουκρανία και γύρω από την κατεχόμενη Κριμαία.
Τον περασμένο μήνα, ο υπουργός Ψηφιακού Μετασχηματισμού και αρμόδιος για την αμυντική τεχνολογία, Μιχαΐλο Φεντόροφ, επεσήμανε ότι «επιλέξαμε συνειδητά να επενδύσουμε σε αυτή την κατεύθυνση και τα αποτελέσματα είναι πλέον ορατά»
«Τα στοιχεία δείχνουν ξεκάθαρα ότι όσο περισσότερες εχθρικές δυνάμεις καταστρέφονται σε επιχειρησιακό βάθος, τόσο λιγότερες επιθετικές ενέργειες πραγματοποιούνται στην πρώτη γραμμή». Επιπλέον, χαρακτήρισε τα drones μέσης εμβέλειας ως «ένα από τα σημαντικότερα τεχνολογικά πλεονεκτήματα» της Ουκρανίας.
Κατά τον Βίσκουμπ, η πραγματική έκταση του ρόλου της τεχνολογίας στον πόλεμο και ο βαθμός στον οποίο αλλάζει τον τρόπο διεξαγωγής των επιχειρήσεων παραμένουν συχνά υποτιμημένα. Όπως σημείωσε, πολλοί διοικητές μπορεί να μην διαθέτουν παραδοσιακή στρατιωτική εκπαίδευση, ωστόσο, έχουν ισχυρές δεξιότητες στην αξιοποίηση δεδομένων, γεγονός που τροφοδοτεί την καινοτομία στο πεδίο της μάχης. «Ο συμβατικός πόλεμος, με πεζικό, πυροβολικό και ανθρώπους που συγκρούονται μεταξύ τους, δυστυχώς ανήκει πλέον στο παρελθόν», κατέληξε.