Ένα λογοτεχνικό ταξίδι στην Ελλάδα με κείμενα των Σαρλ Μποντλέρ, Ζαν Κοκτώ, Χέλντερλιν, Βιρτζίνια Γουλφ, Χένρι Μίλερ και πολλών ακόμη συγγραφέων που επισκέφθηκαν ή ονειρεύτηκαν τη χώρα μας
Την Ελλάδα μέσα από τα μάτια μερικών από τους σημαντικότερους συγγραφείς της παγκόσμιας λογοτεχνίας καλεί τους αναγνώστες να ανακαλύψουν η νέα ανθολογία «Visitez la Grèce avec…» («Επισκεφθείτε την Ελλάδα με…»).
Η ανθολογία συγκεντρώνει ταξιδιωτικά κείμενα, αποσπάσματα μυθιστορημάτων, ημερολόγια, επιστολές και ποιήματα περίπου 50 κλασικών και σύγχρονων δημιουργών, οι οποίοι ταξίδεψαν στην Ελλάδα ή εμπνεύστηκαν από αυτήν. Από τον Σατωβριάνδο, τον Μποντλέρ και τον Μαρκ Τουέιν μέχρι τη Βιρτζίνια Γουλφ, τον Ζαν Κοκτώ, τον Χένρι Μίλερ και τον Νίκο Καζαντζάκη, η ανθολογία συνθέτει ένα λογοτεχνικό οδοιπορικό που αναδεικνύει τη διαχρονική γοητεία της χώρας.
Μια οδύσσεια που συνδυάζει ταξιδιωτικές αφηγήσεις, προσωπικά ημερολόγια, αποσπάσματα μυθιστορημάτων, αλληλογραφίες και ποιήματα, η εξαιρετική ανθολογία, με τίτλο «Επισκεφθείτε την Ελλάδα με…», συγκεντρώνει κείμενα περίπου πενήντα κλασικών και σύγχρονων συγγραφέων αφιερωμένα στην ελληνική χερσόνησο και τα νησιά της, όπως μεταδίδει η γαλλική Le Monde.
Αυτό το λογοτεχνικό ταξίδι, συχνά γεμάτο ατμόσφαιρα, μυστικισμό και αισθησιασμό, ξεκινά από την Αθήνα. Στην παράδοση των περιηγητικών ταξιδιών προς την Ανατολή, που ήταν ιδιαίτερα δημοφιλή τον 19ο αιώνα, ο Σατωβριάνδος φτάνει εκεί έφιππος το 1806, ενώ ο Θεόφιλος Γκοτιέ καταφθάνει διά θαλάσσης το 1852.
Και οι δύο συγκλονίζονται από τη θέα της Ακρόπολης, η οποία αποτελεί, σύμφωνα με τον Γκοτιέ, έναν μάρτυρα του παρελθόντος «τόσο ζωντανού, ώστε μόλις επιτρέπει στο παρόν να υπάρχει».
Δέκα χρόνια αργότερα, ο Αμερικανός Μαρκ Τουέιν περιγράφει με λυρισμό τον Παρθενώνα και τις κολόνες του ως «μια σπασμένη άρπα κρεμασμένη πάνω σε έναν μαργαριταρένιο ορίζοντα».
Στην Ελευσίνα, τον μυστηριακό τόπο των τελετών και των μυστηρίων της Δήμητρας, ο Χένρι Μίλερ, που ανακαλύπτει την Ελλάδα το 1939, αισθάνεται γεμάτος από «μια μεταφυσική ευδαιμονία», πριν ακούσει «την καρδιά του κόσμου να χτυπά» στην Επίδαυρο, το ιερό του θεού Ασκληπιού.
Η Ύδρα, το νησί των κουρσάρων, εμφανίζεται στον Λαμαρτίνο, το 1832, ως «λευκή, λαμπερή, εκθαμβωτική σαν ένας βράχος που μόλις χθες λαξεύτηκε».
Στο ημερολόγιό της, το 1906, η νεαρή Βιρτζίνια Γουλφ συγκλονίζεται στις Μυκήνες από «φανταστικές εικόνες», ενώ το 1952 ο Ζαν Κοκτώ συλλογίζεται τους Ατρείδες και χαρακτηρίζει την πόλη «τον κατεξοχήν τόπο των τραγωδιών», όπου «το αίμα κυλά από την ίδια την πηγή».
Ψευδαισθήσεις και απογοητεύσεις
Στη συνέχεια, το ταξίδι κατευθύνεται προς τις Κυκλάδες: στη μυστηριακή Δήλο, όπου το 1966 ο Λόρενς Ντάρελ φαντάζεται τη νύχτα την κίνηση «τεράστιων πράσινων σαυρών», και στη ηφαιστειακή Σαντορίνη με τους απόκρημνους γκρεμούς της, που προκαλούν στον Βασίλη Αλεξάκη το πρώτο του δέος τη δεκαετία του 1950.
Πιο πέρα βρίσκεται η Μυτιλήνη, η πατρίδα της ποιήτριας Σαπφούς, όπου, σύμφωνα με τον Μποντλέρ, «τα φιλιά είναι σαν καταρράκτες».
Τέλος, η Κρήτη, όπου εξακολουθεί να κατοικεί ο Μινώταυρος που γοητεύει τον Νίκο Καζαντζάκη, και η Ρόδος, όπου ο Λαμαρτίνος ταξιδεύει αναζητώντας τον Κολοσσό, ο οποίος όμως δεν είναι πλέον παρά ένα φάντασμα αγάλματος.
Η Ελλάδα, μια ήπειρος θαυμασμού και έκστασης, είναι κάποιες φορές και τόπος απογοήτευσης. Έτσι, η Θήβα, η πόλη του Οιδίποδα, απογοητεύει τον Φλομπέρ το 1851, όπως και τον Ζακ Λακαριέρ το 1975, οι οποίοι επισημαίνουν την ασχήμια, τη φτώχεια και την πλήξη της.
Στη Θεσσαλονίκη, στη Μακεδονία, στις αρχές της δεκαετίας του 1950, ο Μισέλ Μπιτόρ βλέπει το πολυπόθητο όρος Όλυμπος μόνο τις σπάνιες ημέρες με ισχυρούς ανέμους.
Οι επισκέπτες έρχονται στην Ελλάδα αναζητώντας τους μύθους και τους θρύλους, αλλά έρχονται κάποιες φορές αντιμέτωποι με μια πραγματικότητα λιγότερο ειδυλλιακή.
Έτσι και η Αρκαδία, που ο Βιργίλιος ύμνησε ως επίγειο παράδεισο, εμφανίζεται τελικά στον Ζακ Λακαριέρ ως ένας τόπος συνηθισμένος.
Αιώνια ή καθημερινή, μυθική ή πραγματική, η Ελλάδα παρουσιάζεται σε αυτή την ανθολογία σε όλο τον πλούτο και την πολυπλοκότητά της, μέσα από την πένα συγγραφέων που ο καθένας με τον δικό του τρόπο μετατρέπεται στον καλύτερο οδηγό της.