Το επεισόδιο εγείρει ερωτήματα για τη διαφάνεια στις σχέσεις κράτους–επιχειρηματικού τομέα, τη δημόσια εποπτεία των ιδιωτικών δωρεών, αλλά και για τον τρόπο που τα social media και το μοντάζ μπορούν να διαμορφώσουν πολιτικό αφήγημα
Η Λευκωσία καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα δύο κρίσιμους άξονες: την προεδρία της Κύπρου στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την πολιτική αναταραχή που προκάλεσε βίντεο που κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και εμπλέκει υψηλόβαθμα πρόσωπα σε καταγγελίες πιθανής διαφθοράς.
Το επίμαχο βίντεο αναρτήθηκε σε λογαριασμό στην πλατφόρμα X και περιλαμβάνει μοντάζ με αποσπάσματα από συζητήσεις όπου φέρονται να περιγράφονται τρόποι παράκαμψης των ορίων χρηματοδότησης προεκλογικών εκστρατειών μέσω «μεταφορών» χρημάτων ως δωρεές, αλλά και διαδικασίες που διευκολύνουν την πρόσβαση επιχειρηματιών στον Πρόεδρο και τη σύζυγό του. Σε ένα τμήμα του υλικού γίνεται επίσης αναφορά σε βοήθεια προς Ρώσους για την αποφυγή κυρώσεων της Ε.Ε. Το υλικό, σύμφωνα με όσα αναρτώνται, προέρχεται από κατ’ ιδίαν συναντήσεις – προφανώς καταγεγραμμένες με κρυφές κάμερες – και έχει υποστεί επεξεργασία ώστε να συναρμολογήσει ένα αφήγημα.
Το επίμαχο βίντεο που αναρτήθηκε από ανώνυμο λογαριασμό στα social media:
Η κυπριακή κυβέρνηση απάντησε άμεσα, χαρακτηρίζοντας το βίντεο ως «υβριδική δραστηριότητα» με στόχο τη βλάβη της εικόνας της χώρας και του κράτους. Δεν αποκαλεί ευθέως το υλικό πλαστό, αλλά υποστηρίζει ότι τα αποσπάσματα έχουν τεμαχιστεί και συναρμολογηθεί με τρόπο που παραπλανά και αλλάζει το πλαίσιο των συνομιλιών. Παρά την κυβερνητική άμυνα, τα κόμματα της αντιπολίτευσης εμφανίζονται απαιτητικά: ζητούν περαιτέρω διερεύνηση και άμεσες πολιτικές απαντήσεις.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, απάντησε με αυστηρό τόνο σε τοπικά μέσα, απευθύνοντας δημόσια πρόσκληση σε όποιον διαθέτει στοιχεία για άμεσα ή έμμεσα οικονομικά οφέλη κατά την προεκλογική περίοδο ή κατά τη θητεία του να τα θέσει αμέσως υπόψη των αρμόδιων αρχών. «Δεν θα δώσω σε κανέναν το δικαίωμα να με κατηγορεί για διαφθορά», δήλωσε χαρακτηριστικά. Επιπλέον, αποσαφήνισε ότι οι αναφορές για πληρωμές από επιχειρήσεις πρέπει να ιδωθούν υπό το πρίσμα της εταιρικής κοινωνικής υπευθυνότητας: εταιρείες, είπε, συνεισφέρουν στον δημόσιο τομέα σε τομείς όπως υγεία, πρόνοια και άμυνα.
Στο επίμαχο υλικό εμφανίζονται, μεταξύ άλλων, ο πρώην υπουργός Ενέργειας Γιώργος Λακκοτρύπης και ο διευθυντής του γραφείου του Προέδρου, Χαράλαμπος Χαραλάμπους. Στα αποσπάσματα, ο Λακκοτρύπης παρουσιάζεται ως σημείο επαφής για όσους επιδιώκουν πρόσβαση στον Πρόεδρο, περιγράφοντας διαδικασίες για πληρωμές πάνω από το όριο του ενός εκατομμυρίου ευρώ. Ο ίδιος αντέδρασε γραπτώς, υποστηρίζοντας ότι τα λεγόμενά του έχουν υποστεί επεξεργασία με στόχο την παραποίηση του πλαισίου της συζήτησης και κατέθεσε μήνυση στην αστυνομία. Η αστυνομία, όπως ανέφερε εκπρόσωπός της, ξεκίνησε έρευνα μετά την καταγγελία.
Ο διευθυντής του Προεδρικού, που είναι συγγενής του Προέδρου, όπως αναφέρει σε δημοσιεύμα του το Politico, εμφανίζεται στο βίντεο να εξηγεί διαδικασίες πρόσβασης στο Προεδρικό Μέγαρο, σημειώνοντας ότι εκείνοι αποτελούν «τους δύο βασικούς» διαύλους επικοινωνίας με τον Πρόεδρο και προτείνοντας ότι ενδιαφερόμενοι μπορούν να προσεγγίσουν με προτάσεις και χρήματα που θα διοχετεύονται ως κοινωνικές εισφορές. Δεν έχει εκδοθεί επίσημη δήλωση από τον ίδιο σχετικά με το περιεχόμενο των αποσπασμάτων.
Κεντρικό στοιχείο της συγκρουόμενης αφήγησης είναι το ταμείο κοινωνικής στήριξης που διαχειρίζεται η Πρώτη Κυρία, και οι ισχυρισμοί ότι δωρεές μέσω αυτού ενδεχομένως χρησιμοποιούνται για την εξασφάλιση ευνοϊκής μεταχείρισης από το Προεδρικό. Το ζήτημα των δωρητών είχε απασχολήσει και το κοινοβουλευτικό σώμα το προηγούμενο έτος, όταν ψηφίστηκε νομοθεσία που προέβλεπε τη δημοσιοποίηση των ονομάτων των χορηγών του ταμείου. Ο Πρόεδρος άσκησε βέτο και προσέφυγε στο Ανώτατο Δικαστήριο, υποστηρίζοντας ότι η δημοσιοποίηση θα συνιστούσε παραβίαση προσωπικών δεδομένων. Το δικαστήριο τελικώς δικαίωσε την προσφυγή, με αποτέλεσμα τα ονόματα των δωρητών να μην δημοσιοποιηθούν.
Οι πολιτικές συνέπειες είναι ήδη εμφανείς: ο Στέφανος Στεφάνου, ηγέτης του κύριου κόμματος της Αριστεράς ΑΚΕΛ, χαρακτήρισε το βίντεο ως πηγή «σοβαρών πολιτικών, ηθικών και θεσμικών ζητημάτων» που εκθέτουν πολιτικά και προσωπικά τον Πρόεδρο και το περιβάλλον του. Η αξιωματική αντιπολίτευση ζήτησε την απόλυση του Χαραλάμπους, την κατάργηση του ταμείου κοινωνικής στήριξης και τη μεταβίβαση των καθηκόντων σε άλλη ανεξάρτητη δομή — προτάσεις που συνοδεύτηκαν από νομοθετική πρωτοβουλία για την κατάργηση του ταμείου εντός τριών μηνών και αίτημα για συζήτηση του ζητήματος στην Επιτροπή Θεσμών της Βουλής. Το κόμμα της Δεξιάς, Δημοκρατικός Συναγερμός, μίλησε επίσης για «σοκαριστικό και εξαιρετικά σοβαρό περιεχόμενο», ζητώντας σαφείς και πειστικές απαντήσεις από την κυβέρνηση.
Το πολιτικό σκηνικό αποκτά επιπλέον βαρύτητα δεδομένου ότι η Κύπρος αναμένεται να διεξαγάγει βουλευτικές εκλογές τον Μάιο, ενώ η προεδρία της Δημοκρατίας ανανεώνεται το 2028. Σε αυτό το κρίσιμο χρονικό πλαίσιο, οι εξελίξεις γύρω από το βίντεο και τη διαχείρισή τους από την κυβέρνηση μπορούν να επηρεάσουν τόσο την εσωτερική πολιτική κουλτούρα όσο και την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς.
Ανεξάρτητα από την τελική έκβαση της αστυνομικής έρευνας και ενδεχόμενων δικαστικών διαδικασιών, το επεισόδιο εγείρει ευρύτερα ερωτήματα για τη διαφάνεια στις σχέσεις κράτους–επιχειρηματικού τομέα, για τη δημόσια εποπτεία των ιδιωτικών δωρεών προς κοινωνικά ταμεία που συνδέονται με θεσμικά πρόσωπα, καθώς και για τον τρόπο με τον οποίο τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και το μοντάζ εικόνας μπορούν να διαμορφώσουν πολιτικές αφηγήσεις. Η κυβέρνηση πρέπει πλέον να διαχειριστεί την κρίση με στόχο την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης – ενώ ταυτόχρονα η χώρα καλείται να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της προεδρίας της Ε.Ε., μια διπλή πρόκληση που θα δοκιμάσει την πολιτική σταθερότητα και τη θεσμική ανθεκτικότητα της Κύπρου.