Ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, Πάουελ, λέει ότι το Υπουργείο Δικαιοσύνης έχει κλητεύσει την κεντρική τράπεζα και απειλεί με ποινική δίωξη.
Οι εισαγγελικές αρχές στην περιφέρεια της Κολούμπια των ΗΠΑ ξεκίνησαν ποινική έρευνα σε βάρος του προέδρου της Fed, Τζερόμ Πάουελ, σχετικά με την ανακαίνιση των κεντρικών γραφείων της κεντρικής τράπεζας στην Ουάσινγκτον και το κατά πόσον ο Πάουελ είπε ψέματα στο Κογκρέσο σχετικά με το εύρος του έργου, σύμφωνα με τους New York Times.
Η κίνηση αυτή αντιπροσωπεύει μια άνευ προηγουμένου κλιμάκωση στη διαμάχη του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με την Fed, μια ανεξάρτητη υπηρεσία την οποία έχει επανειλημμένα επικρίνει επειδή δεν μείωσε το βασικό της επιτόκιο τόσο απότομα όσο προτιμά. Η νέα διαμάχη πιθανότατα θα αναστατώσει τις χρηματοπιστωτικές αγορές τη Δευτέρα και με την πάροδο του χρόνου θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος δανεισμού για στεγαστικά και άλλα δάνεια.
Η έρευνα σχετίζεται με την κατάθεση του Πάουελ ενώπιον της Επιτροπής Τραπεζών της Γερουσίας τον Ιούνιο, δήλωσε ο πρόεδρος της Fed, σχετικά με την ανακαίνιση δύο κτηρίων γραφείων ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων από την Fed, ένα έργο που ο Τραμπ έχει επικρίνει ως υπερβολικό .
Χθες (11/1) ο Πάουελ απέρριψε αυτό που μέχρι στιγμής ήταν μια συγκρατημένη προσέγγιση στις επικρίσεις και τις προσωπικές προσβολές του Τραμπ, τις οποίες ως επί το πλείστον αγνοούσε. Αντ’ αυτού, εξέδωσε μια βιντεοσκοπημένη δήλωση στην οποία χαρακτήρισε απερίφραστα την απειλή ποινικών διώξεων ως απλά «προσχήματα» για να υπονομεύσει την ανεξαρτησία της Fed όσον αφορά τον καθορισμό των επιτοκίων.
«Η απειλή ποινικών διώξεων έχει να κάνει με το γεγονός ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ καθορίζει τα επιτόκια με βάση την καλύτερη εκτίμησή μας για το τι θα εξυπηρετήσει το κοινό, αντί να ακολουθεί τις προτιμήσεις του προέδρου», δήλωσε ο Πάουελ. «Αυτό αφορά το αν η Fed θα είναι σε θέση να συνεχίσει να καθορίζει τα επιτόκια με βάση στοιχεία και οικονομικές συνθήκες – ή αν αντ’ αυτού η νομισματική πολιτική θα καθοδηγείται από πολιτικές πιέσεις ή εκφοβισμό».
Πρόκειται για μια έντονη απόκλιση από την μετριοπαθή απάντηση της Fed στον Τραμπ φέτος. Η κεντρική τράπεζα προσπάθησε να κατευνάσει την κυβέρνηση αναβάλλοντας ορισμένες πολιτικές, όπως οι προσπάθειες να ληφθεί υπόψη ο αντίκτυπος της κλιματικής αλλαγής στο τραπεζικό σύστημα, στις οποίες η κυβέρνηση αντιτάχθηκε σαφώς.
Οι ανανεωμένες επιθέσεις κατά της ανεξαρτησίας της Fed και η σθεναρή υπεράσπιση του Πάουελ, αναζωπυρώνουν μια σχετικά αδρανή μάχη μεταξύ του Τραμπ και του προέδρου που διόρισε το 2017. Η ποινική έρευνα θα αναζωπυρώσει τους φόβους ότι η ανεξαρτησία της Fed από την καθημερινή πολιτική θα τεθεί σε κίνδυνο, κάτι που θα μπορούσε να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη των παγκόσμιων επενδυτών στα ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου.
«Αναμένουμε ότι το δολάριο, τα ομόλογα και οι μετοχές θα υποχωρήσουν τη Δευτέρα, σε μια συναλλαγή «sell-America» παρόμοια με εκείνη του Απριλίου του περασμένου έτους, στην κορύφωση του δασμολογικού σοκ και της προηγούμενης απειλής για τη θέση του Πάουελ ως προέδρου της Fed», έγραψε σε σημείωμα προς τους πελάτες του ο Κρίσνα Γκούχα, αναλυτής της επενδυτικής τράπεζας Evercore ISI.
«Είμαστε έκπληκτοι από αυτή την βαθιά ανησυχητική εξέλιξη που προέκυψε ξαφνικά μετά από μια περίοδο κατά την οποία οι εντάσεις μεταξύ Τραμπ και Fed φαινόταν να είναι συγκρατημένες», πρόσθεσε ο Γκούχα.
Σε μια σύντομη συνέντευξη στο NBC News Sunday, ο Τραμπ επέμεινε ότι δεν γνώριζε για την έρευνα για τον Πάουελ. Όταν ρωτήθηκε αν η έρευνα έχει ως στόχο να πιέσει τον Πάουελ για τα επιτόκια, ο Τραμπ απάντησε: «Όχι. Δεν θα το σκεφτόμουν καν να το κάνω με αυτόν τον τρόπο».
Η θητεία του Πάουελ στο τιμόνι της Fed λήγει τον Μάιο και αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να ορίσει πιθανό αντικαταστάτη αυτόν τον μήνα. Ο Τραμπ έχει επίσης επιδιώξει να απολύσει τo μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Fed, Λίζα Κουκ, ένα πρωτοφανές βήμα, αν και έχει υποβάλει αγωγή για να διατηρήσει τη θέση της και τα δικαστήρια έχουν αποφανθεί ότι μπορεί να παραμείνει στη θέση της όσο εκκρεμεί η υπόθεση. Το Ανώτατο Δικαστήριο θα ακούσει τα επιχειρήματα για την υπόθεση αυτή στις 21 Ιανουαρίου.
Στην ακρόαση της Επιτροπής Τραπεζών της Γερουσίας τον Ιούνιο, ο πρόεδρος Τιμ Σκοτ, Ρεπουμπλικάνος από τη Νότια Καρολίνα, δήλωσε ότι η ανακαίνιση του κτηρίου της Fed περιελάμβανε «βεράντες στις στέγες, ειδικά διαμορφωμένους ανελκυστήρες που ανοίγουν σε τραπεζαρίες VIP, λευκά μαρμάρινα φινιρίσματα, ακόμη και μια ιδιωτική συλλογή έργων τέχνης».
Ο Πάουελ αμφισβήτησε αυτές τις λεπτομέρειες στην κατάθεσή του, λέγοντας ότι «δεν υπάρχει νέο μάρμαρο… δεν υπάρχουν ειδικοί ανελκυστήρες» και πρόσθεσε ότι ορισμένα από τα αμφιλεγόμενα στοιχεία «δεν περιλαμβάνονται στο τρέχον σχέδιο». Τον Ιούλιο, ο Ράσελ Βόουτ, διευθυντής του Γραφείου Διαχείρισης και Προϋπολογισμού, δήλωσε σε επιστολή του προς τον Πάουελ ότι η κατάθεσή του σχετικά με τις αλλαγές στα σχέδια του κτηρίου «εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τη συμμόρφωση του έργου» με προηγούμενα σχέδια που είχαν εγκριθεί από επιτροπή πολεοδομίας.
Παρ’ όλα αυτά, αργότερα τον ίδιο μήνα, ο Τραμπ επισκέφθηκε το εργοτάξιο και, ενώ στεκόταν δίπλα στον Πάουελ, υπερεκτίμησε το κόστος της ανακαίνισης. Μιλώντας σε δημοσιογράφους υποβάθμισε τυχόν ανησυχίες σχετικά με την ανακαίνιση. Είπε ότι «πρέπει να την ολοκληρώσουν». Το Υπουργείο Δικαιοσύνης σε ανακοίνωσή του την Κυριακή δήλωσε ότι δεν μπορεί να σχολιάσει καμία συγκεκριμένη υπόθεση, αλλά πρόσθεσε ότι η Γενική Εισαγγελέας Παμ Μπόντι «έχει δώσει εντολή στους Εισαγγελείς των ΗΠΑ να δώσουν προτεραιότητα στη διερεύνηση οποιασδήποτε κατάχρησης χρημάτων φορολογουμένων».
Ο Πάουελ γίνεται ο τελευταίος «αντίπαλος» του προέδρου που αντιμετωπίζει ποινική έρευνα από το Υπουργείο Δικαιοσύνης της κυβέρνησης Τραμπ. Ο ίδιος ο Τραμπ έχει ζητήσει διώξεις κατά των πολιτικών του αντιπάλων, καταργώντας τα θεσμικά προστατευτικά κιγκλιδώματα ενός Υπουργείου Δικαιοσύνης που για γενιές φρόντιζε να λαμβάνει ανακριτικές και εισαγγελικές αποφάσεις ανεξάρτητα από τον Λευκό Οίκο.
Το πιθανό κατηγορητήριο έχει ήδη προκαλέσει ανησυχία σε έναν Ρεπουμπλικάνο γερουσιαστή, ο οποίος δήλωσε ότι θα αντιταχθεί σε οποιονδήποτε μελλοντικό υποψήφιο για την κεντρική τράπεζα, συμπεριλαμβανομένης οποιασδήποτε αντικατάστασης του Πάουελ, μέχρι «να επιλυθεί πλήρως αυτό το νομικό ζήτημα».
«Αν υπήρχε οποιαδήποτε αμφιβολία για το αν οι σύμβουλοι εντός της κυβέρνησης Τραμπ πιέζουν ενεργά για τον τερματισμό της ανεξαρτησίας της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, τώρα δεν θα έπρεπε να υπάρχει καμία», δήλωσε ο γερουσιαστής από τη Βόρεια Καρολίνα, Τομ Τίλις, ο οποίος συμμετέχει στην Επιτροπή Τραπεζών που επιβλέπει τους διορισμούς της Fed. «Τώρα αμφισβητείται η ανεξαρτησία και η αξιοπιστία του Υπουργείου Δικαιοσύνης»