Σε νέα φάση περνούν οι στρατιωτικές σχέσεις Λευκωσίας–Παρισιού μετά την υπογραφή συμφωνίας αμυντικής συνεργασίας και καθεστώτος διέλευσης δυνάμεων (SOFA), στο περιθώριο της άτυπης Συνόδου των Υπουργών Άμυνας της Ε.Ε. στην Κύπρο.
Σημαντική αναβάθμιση στις αμυντικές σχέσεις Κύπρου και Γαλλίας σηματοδοτεί η υπογραφή συμφωνίας συνεργασίας και νομικού πλαισίου για το καθεστώς των στρατιωτικών δυνάμεων των δύο χωρών (Status of Forces Agreement – SOFA), η οποία πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία στο πλαίσιο της Συνόδου των Υπουργών Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τη συμφωνία υπέγραψαν ο Κύπριος υπουργός Άμυνας Βασίλης Πάλμας και η Γαλλίδα ομόλογός του Κατρίν Βοτρίν, επιβεβαιώνοντας την περαιτέρω εμβάθυνση της στρατηγικής σχέσης Λευκωσίας–Παρισιού στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας.
Η νέα συμφωνία θεσμοθετεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για τη συνεργασία των Ενόπλων Δυνάμεων των δύο χωρών, καθορίζοντας με σαφήνεια τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις στρατιωτικού προσωπικού όταν επιχειρεί ή εκπαιδεύεται στο έδαφος του άλλου κράτους. Σύμφωνα με τον Κύπριο υπουργό Άμυνας, το πλαίσιο αυτό ενισχύει τον συντονισμό και επιτρέπει πιο αποτελεσματική επιχειρησιακή συνεργασία.
Η αναβάθμιση της συνεργασίας με τη Γαλλία προσδίδει στην Κυπριακή Δημοκρατία αυξημένο στρατηγικό βάθος και ενισχύει το ρόλο της ως πυλώνα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, ανέφερε ο Βασίλης Πάλμας, μετά την υπογραφή της συμφωνίας SOFA (Status of Forces Agreement).
Είπε επίσης ότι η στενή συνεργασία Κύπρου-Γαλλίας αποτυπώνεται επίσης τόσο σε επιχειρησιακό επίπεδο με την τακτική παρουσία και δραστηριοποίηση γαλλικών δυνάμεων στην περιοχή όσο και σε θεσμικό επίπεδο μέσω κοινών πρωτοβουλιών στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων διεθνών σχημάτων.
«Ορόσημο σε αυτή την πορεία αποτελεί η Συμφωνία Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης Κύπρου-Γαλλίας, η οποία υπογράφηκε τον περασμένο Δεκέμβριο στο Παρίσι από τους Προέδρους των δύο χωρών και αντανακλά την πρόοδο μιας διαρκώς εξελισσόμενης διμερούς σχέσης», σημείωσε περαιτέρω.
Από τη γαλλική πλευρά, η Κατρίν Βοτρίν υπογράμμισε ότι η συμφωνία αποτελεί ένα ακόμη βήμα σε μια ήδη ενισχυόμενη στρατιωτική σχέση, η οποία δεν περιορίζεται σε συμβολικό επίπεδο αλλά επεκτείνεται σε πραγματικές επιχειρησιακές δράσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη συχνή παρουσία γαλλικών ναυτικών δυνάμεων σε κυπριακά λιμάνια, όπως η Λάρνακα και η Λεμεσός, με δεκάδες επισκέψεις πολεμικών πλοίων ετησίως. Για το 2026, οι αφίξεις έχουν ήδη αυξηθεί, ενώ στο πλαίσιο κοινών ναυτικών επιχειρήσεων και ασκήσεων ενισχύεται η συνεργασία για την ασφάλεια της περιοχής και την προστασία της ναυσιπλοΐας.
«Ενώ οι διμερείς σχέσεις μας καλύπτουν πολλούς τομείς συνεργασίας, εκείνες που αφορούν την άμυνα είναι ιδιαίτερα σημαντικές εδώ και πολλά χρόνια», συνέχισε η Γαλλίδα υπουργός.
«Η Κύπρος αποτελεί βασική βάση για τη διεξαγωγή των στρατιωτικών μας επιχειρήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Τα λιμάνια της Λάρνακας και της Λεμεσού φιλοξενούν περίπου τριάντα γαλλικά πλοία κάθε χρόνο – 21 μέχρι στιγμής από την 1η Ιανουαρίου – και η συνεργασία μεταξύ των ναυτικών δυνάμεών μας είναι αξιέπαινη», σημείωσε περαιτέρω, προσθέτοντας ότι οι κυπριακές και γαλλικές ναυτικές δυνάμεις εκπαιδεύονται μαζί τακτικά, όπως στις ασκήσεις «Αργοναύτης» και «Ευνομία», «οι οποίες καταδεικνύουν την κοινή μας δέσμευση για την ενίσχυση της θαλάσσιας ασφάλειας, της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και της συλλογικής μας ικανότητας να ανταποκρινόμαστε σε κρίσεις σε αυτή τη στρατηγική περιοχή».
Ταυτόχρονα, διαβεβαίωσε για την αταλάντευτη αλληλεγγύη της Γαλλίας προς την Κύπρο, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όποτε απειλούνται τα συμφέροντα και η ασφάλεια της Κύπρου. «Όπως είδατε, στις 3 Μαρτίου, μια φρεγάτα του Πολεμικού Ναυτικού ξεκίνησε την αποστολή της για να υποστηρίξει την αεροπορική άμυνα του νησιού, ενώ γαλλική αεροναυτική ομάδα, μαζί με ολλανδικές, ισπανικές και ιταλικές φρεγάτες, αναπτύχθηκε στην Ανατολική Μεσόγειο για να εξασφαλίσει την άμυνα της Κύπρου. Αυτή είναι η απόδειξη του τι σημαίνει ευρωπαϊκή άμυνα», υπογράμμισε.
Η συμφωνία επεκτείνει τη συνεργασία και στους τρεις κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων. Στον χερσαίο τομέα προβλέπεται στενότερη διασύνδεση και κοινές δραστηριότητες επιχειρησιακής ετοιμότητας, ενώ στον αεροπορικό τομέα ενισχύεται η δυνατότητα υποστήριξης και χρήσης κυπριακών υποδομών από γαλλικές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένων διευκολύνσεων στην αεροπορική βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο για ανεφοδιασμό και επιχειρησιακή υποστήριξη.
Παράλληλα, προβλέπεται η διεξαγωγή κοινών ασκήσεων τόσο στην Κύπρο όσο και στη Γαλλία, με στόχο την αναβάθμιση της διαλειτουργικότητας των δύο στρατών.
Ιδιαίτερη διάσταση δίνεται και στο τρίτο σκέλος της συμφωνίας, που αφορά την ενίσχυση της Εθνικής Φρουράς μέσω γαλλικής υποστήριξης σε προγράμματα εκσυγχρονισμού. Σύμφωνα με πληροφορίες, στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε και η αναβάθμιση ναυτικών υποδομών, με αναφορά στη βάση στο Μαρί, χωρίς ωστόσο να έχουν οριστικοποιηθεί συγκεκριμένες δεσμεύσεις.
Από την κυπριακή κυβέρνηση η συμφωνία αξιολογείται θετικά, με πολιτικές πηγές να επισημαίνουν ότι πρόκειται για ένα πλαίσιο υψηλού επιπέδου συνεργασίας που αντανακλά το εξαιρετικό επίπεδο πολιτικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.
Η SOFA, όπως σημειώνεται, διευκολύνει ζητήματα εκπαίδευσης, ασκήσεων, ανταλλαγής πληροφοριών, αλλά και μέριμνας για το στρατιωτικό προσωπικό σε περίπτωση επιχειρησιακής ανάγκης ή αποστολών.
Η συμφωνία θεωρείται από τη Λευκωσία ως σημαντικό βήμα ενίσχυσης της αμυντικής διπλωματίας της Κύπρου στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων.
Τι είναι η συμφωνία SOFA
Η υπογραφή της συμφωνίας Κύπρου και Γαλλίας για το καθεστώς στρατιωτικών δυνάμεων, γνωστής διεθνώς ως Status of Forces Agreement (SOFA), αποτελεί ένα ακόμη βήμα στην αμυντική αναβάθμιση της Κυπριακής Δημοκρατίας και στην προσπάθεια της Λευκωσίας να συνδεθεί πιο οργανικά με τον ευρωπαϊκό μηχανισμό ασφάλειας.
Η συμφωνία ρυθμίζει πρακτικά και νομικά ζητήματα που αφορούν την παρουσία, τη μετακίνηση και τη δράση γαλλικού στρατιωτικού προσωπικού στην Κυπριακή Δημοκρατία. Δημιουργείται το πλαίσιο για ασκήσεις, εκπαιδεύσεις, επιχειρησιακή συνεργασία, χρήση υποδομών και ταχύτερη αντίδραση σε κρίσεις.
Τι κερδίζει η Λευκωσία
Πρώτον, αυξάνει την αποτρεπτική της ισχύ. Η ενσωμάτωσή της σε δίκτυα συνεργασίας με ισχυρά κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλάζει το γεωπολιτικό της βάρος.
Δεύτερον, η συμφωνία ενισχύει την πρόσβαση της Κύπρου σε τεχνογνωσία, εκπαίδευση, αμυντική βιομηχανία και κοινές ασκήσεις.
Τρίτον, ενισχύει τον ρόλο της ως κόμβος ασφάλειας.