Ο Spielberg αποδεικνύει ότι εξακολουθεί να σκηνοθετεί καλύτερα από σχεδόν όλους τους συναδέλφους του. Ακόμη κι όταν οι απαντήσεις του στο φιλμ, δεν πείθουν απόλυτα.
Ο Steven Spielberg επέστρεψε στο αγαπημένο του ύφος, τα UFO και ίσως γι’ αυτό το Disclosure Day είναι η πιο ενδιαφέρουσα ταινία που έχει κάνει εδώ και χρόνια.
Στα 79 του, λοιπόν, επιστρέφει στο αγαπημένο του κινηματογραφικό πεδίο, όχι όμως για να μας δείξει τι υπάρχει εκεί έξω. Αυτό το έκανε ήδη με το Close Encounters of the Third Kind και το E.T.. Το Disclosure Day χρησιμοποιεί την ιδέα της εξωγήινης Αποκάλυψης ως αφορμή για να θέσει ένα πολύ πιο άβολο ερώτημα: Αν μαθαίναμε αύριο την απόλυτη αλήθεια, θα μας έφερνε πιο κοντά ή θα μας χώριζε ακόμη περισσότερο;
Η πλοκή
Η ταινία ακολουθεί τον Ντάνιελ Κέλνερ (Josh O’Connor), έναν ειδικό κυβερνοασφάλειας που αποκτά πρόσβαση σε στοιχεία τα οποία αποδεικνύουν ότι η ανθρωπότητα δεν είναι μόνη στο σύμπαν, ωστόσο, από την άλλη πλευρά βρίσκεται ένας ισχυρός μηχανισμός συγκάλυψης με επικεφαλής τον ψυχρό και αινιγματικό Νόα Σκάνλον του Colin Firth. Και στο επίκεντρο όλων, η Μάργκαρετ της Emily Blunt, μια μετεωρολόγος που αρχίζει να βιώνει ανεξήγητα φαινόμενα και γίνεται ο συναισθηματικός πυρήνας της ιστορίας.
Ο Spielberg εξακολουθεί να καταλαβαίνει κάτι που πολλοί σύγχρονοι δημιουργοί blockbuster έχουν ξεχάσει, το οποίο είναι ότι δεν μας νοιάζουν πραγματικά τα γεγονότα, αλλά οι άνθρωποι που τα βιώνουν.
Στην προκειμένη περίπτωση, η Emily Blunt είναι εξαιρετική. Δεν παίζει την πρωταγωνίστρια μιας ταινίας επιστημονικής φαντασίας, αλλά έναν κανονικό άνθρωπο που προσπαθεί να καταλάβει τι του συμβαίνει. Κάθε στιγμή φόβου, απορίας και αμφιβολίας μοιάζει αληθινή και η ερμηνείας είναι που κρατά την ταινία γειωμένη όταν η ιστορία αρχίζει να… φεύγει πάνω από το έδαφος.
Ο Josh O’Connor λειτουργεί ως ο ιδανικός σπιλμπεργκικός πρωταγωνιστής. Δεν είναι υπερήρωας, ή καμιά ιδιοφυΐα που λύνει τα πάντα. Είναι ένας άνθρωπος που προσπαθεί να κάνει το σωστό επειδή πιστεύει ότι είναι σωστό. Και αυτό αρκεί.
Τεχνικά, ο Spielberg παραμένει σε επίπεδο που οι περισσότεροι σκηνοθέτες μπορούν μόνο να ζηλεύουν. Η κάμερα κινείται με αυτοπεποίθηση, κάθε πλάνο έχει σκοπό και κάθε σκηνή ξέρει ακριβώς πότε να επιταχύνει και πότε να αναπνεύσει. Υπάρχει μια μεγάλη σεκάνς στο μέσο της ταινίας, με τους δύο πρωταγωνιστές να προσπαθούν να ξεφύγουν από τους διώκτες τους, που θυμίζει γιατί ο άνθρωπος αυτός θεωρείται ακόμη ένας από τους σπουδαιότερους αφηγητές στην ιστορία του κινηματογράφου.
Το Disclosure Day έχει επίσης κάτι σχεδόν ανατρεπτικό για τα σημερινά δεδομένα: είναι μια πρωτότυπη ταινία μεγάλου προϋπολογισμού. Δεν είναι sequel. Δεν είναι reboot, ούτε και μέρος κάποιου κινηματογραφικού σύμπαντος. Είναι απλώς μια μεγάλη ιδέα που μετατράπηκε σε μεγάλη ταινία. Και μόνο γι’ αυτό αξίζει ένα μικρό χειροκρότημα.
Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα. Το φινάλε
Χωρίς spoilers, ο Spielberg επιλέγει να δώσει απαντήσεις εκεί όπου ίσως η ταινία λειτουργούσε καλύτερα ως ερώτηση. Και οι απαντήσεις αυτές μοιάζουν σχεδόν αφοπλιστικά αισιόδοξες. Σαν να πιστεύει ακόμη ότι η αλήθεια έχει τη δύναμη να ενώσει τους ανθρώπους. Ότι η αποκάλυψη ενός κοσμοϊστορικού γεγονότος θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κοινό σημείο αναφοράς.
Είναι μια όμορφη ιδέα. Το ερώτημα είναι αν το 2026 είναι διατεθειμένο να την πιστέψει κανείς.
Για κάποιους θεατές, αυτή η αισιοδοξία θα είναι η ψυχή της ταινίας. Για άλλους, πάλι, θα μοιάζει με μια αφέλεια που ανήκει σε έναν παλιότερο κόσμο. Έναν κόσμο όπου η αλήθεια είχε ακόμη βαρύτητα και η κοινή πραγματικότητα θεωρούνταν δεδομένη.
Κι όμως, όσο περισσότερο σκέφτεσαι το Disclosure Day, τόσο περισσότερο συνειδητοποιείς ότι αυτή ακριβώς η σύγκρουση είναι που το κάνει ενδιαφέρον.
Δεν είναι μια ταινία για UFO αλλά για την πίστη, την εμπιστοσύνη και κυρίως για το αν μπορούμε ακόμη να συμφωνήσουμε σε κάτι ως κοινωνία όταν όλοι κοιτάζουμε τα ίδια γεγονότα και βλέπουμε διαφορετικές αλήθειες.
Το Disclosure Day δεν είναι το νέο Close Encounters, ούτε και διαθέτει την ίδια κινηματογραφική μαγεία. Διαθέτει όμως κάτι πιο επίκαιρο, την αμφιβολία.
Και σε μια εποχή που όλοι μιλούν για την αλήθεια αλλά κανείς δεν συμφωνεί ποια είναι, ίσως αυτό να είναι το πιο επιστημονικής φαντασίας στοιχείο της ταινίας.