Χρονιά – κλειδί για τα δημόσια οικονομικά της Ελλάδα το από το 2033 και μετά – Πώς σχεδιάζει το οικονομικό επιτελείο να μην βρεθεί ξανά η χώρα αντιμέτωπη με κρίση
Στην στρατηγική του υπουργείου Οικονομικών και του επικεφαλής του Κυριάκου Πιερρακάκη για την επιτάχυνση της μείωσης του ελληνικού χρέους, μέσω της πρόωρης αποπληρωμής των δανείων από την εποχή της κρίσης, αλλά και της ενίσχυσης της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας, αναφέρεται εκτενώς άρθρο της γερμανικής Ηandelsblatt.
Όπως επισημαίνει, πρωτίστως πρέπει να εξομαλυνθεί έως τα μέσα της δεκαετίας του 2030, η διάρθρωση λήξης των υποχρεώσεων, καθώς τότε εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατακόρυφα το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, και στο χειρότερο σενάριο μια νέα κρίση χρέους.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Ελλάδα αποπληρώνει πρόωρα τη Δευτέρα δάνεια ύψους 6,95 δισ. ευρώ που προέρχονται από την έναρξη της κρίσης το 2010.
Η λεγόμενη Ελληνική Δανειακή Διευκόλυνση (GLF) σχεδιάστηκε αρχικά για διμερή δάνεια από τα κράτη της ευρωζώνης με όγκο 110 δισεκατομμυρίων ευρώ. Ωστόσο, μόνο 52,9 δισεκατομμύρια ευρώ καταβλήθηκαν στην πραγματικότητα.
Τα δάνεια πρέπει να αποπληρωθούν έως το 2041. Από το 2022, ωστόσο, η Ελλάδα έχει ήδη αποπληρώσει 26,5 δισεκατομμύρια ευρώ μέσω ειδικών αποπληρωμών. Τα ποσά που έχουν πλέον καταβληθεί πρόωρα είναι δόσεις δανείων που θα έπρεπε να καταβληθούν το 2029 και από το 2033 έως το 2035. Η έκτακτη αποπληρωμή θα χρηματοδοτηθεί από τα αποθεματικά και τα πλεονάσματα του προϋπολογισμού. Ο υπουργός Οικονομικών Πιερρακάκης ανακοίνωσε ότι θα αποπληρώσει το υπόλοιπο χρέος των 19,4 δισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2031, δέκα χρόνια πριν από την τελική λήξη.
«Επιστροφή» δύο δισ. στη Γερμανία
Η Γερμανία, ως ο μεγαλύτερος πιστωτής τότε με 15,2 δισεκατομμύρια ευρώ επωφελείται περισσότερο από τις πρόωρες αποπληρωμές, καθώς από τη σημερινή θα της επιστραφούν περίπου δύο δισεκατομμύρια ευρώ.
Επικαλούμενη δηλώσεις του Κυριάκου Πιερρακάκη, η εφημερίδα αναφέρει πως η Ελλάδα θα εξοικονομήσει συνολικά 795 εκατομμύρια ευρώ σε κόστος τόκων που θα προέκυπταν καθ’ όλη τη διάρκεια των δανείων. Η αποπληρωμή της Δευτέρας μειώνει την επιβάρυνση των τόκων κατά περίπου 100 εκατομμύρια ευρώ και τον δείκτη χρέους κατά 2,5 ποσοστιαίες μονάδες.
Στον μεσοπρόθεσμο οικονομικό σχεδιασμό της, η κυβέρνηση υποθέτει ότι ο δείκτης χρέους θα μειωθεί από 146,1% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) πέρυσι σε 136,8% στο τέλος του 2026. Έτσι, η χώρα με το υψηλότερο χρέος στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα είναι πλέον η Ελλάδα, αλλά η Ιταλία, με προβλεπόμενο δείκτη 138,6%. Μέχρι το τέλος της δεκαετίας, το ποσοστό χρέους αναμένεται να μειωθεί σε περίπου 115%. Η Ελλάδα θα μπορούσε έτσι να αφήσει πίσω της και τη Γαλλία και το Βέλγιο.
Οι καλύτερες αξιολογήσεις, «κλειδί» για την αναχρηματοδότηση
Με τη μείωση του χρέους, ο υπουργός Οικονομικών ελπίζει παράλληλα να βελτιώσει περαιτέρω την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας του. Αυτό πιθανόν να αποτελεί και έναν από τους λόγους για τους οποίους η έκτακτη αποπληρωμή θα πραγματοποιηθεί ήδη τον Ιούνιο και όχι, όπως τα προηγούμενα χρόνια, τον Δεκέμβριο.
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι πέντε μεγάλοι Οίκοι αξιολόγησης θα αναθεωρήσουν τις αξιολογήσεις τους για την Ελλάδα. Μεταξύ του φθινοπώρου του 2023 και της άνοιξης του 2025, όλοι οι Οίκο είχαν επαναφέρει σταδιακά την Ελλάδα στην κατηγορία των οφειλετών με επενδυτική βαθμολογία, αξίζουν δηλαδή επενδύσεων.
Μια καλή βαθμολογία έχει μεγάλη σημασία για την Ελλάδα. Τα επόμενα χρόνια, η χώρα θα πρέπει να αντικαταστήσει τα χαμηλότοκα δάνεια βοήθειας που λήγουν με ομόλογα που συνάπτονται με όρους αγοράς.
Η πρόκληση ξεκινά το 2033
Ως σημείο καμπής για την ελληνική οικονομία βάσει του δημοσιεύματος, θεωρείται από το 2032 και ύστερα, καθώς την 1η Ιανουαρίου του 2033 λήγει η αναβολή πληρωμών τόκων και δανείων από το δεύτερο πακέτο διάσωσης ύψους περίπου 96 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Τότε η Ελλάδα απειλείται με απότομη αύξηση της επιβάρυνσης των τόκων. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι αναβαλλόμενοι τόκοι δεν παραιτήθηκαν, αλλά προστέθηκαν στο επίπεδο του χρέους. Σύμφωνα με τον Πιερρακάκη, το ποσό αυτό ανέρχεται σε «περίπου 25 με 30 δισεκατομμύρια ευρώ. Θα μάθουμε το ακριβές ποσό όταν έρθει η ώρα».
Αυτό σημαίνει ότι οι χρηματοδοτικές απαιτήσεις για την εξυπηρέτηση του χρέους θα αυξηθούν απότομα από το 2033 και μετά. Σύμφωνα με υπολογισμούς του κρατικού οργανισμού χρέους PDMA, συνολικά μεταξύ 2033 και 2038 θα ανέλθουν σε περίπου 77 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι μέσα σε μόλις έξι χρόνια η Ελλάδα θα πρέπει να αναχρηματοδοτήσει περισσότερο από το ένα πέμπτο του σημερινού δημόσιου χρέους της.
Χρειάζεται η Ελλάδα νέα ελάφρυνση χρέους;
Ως εκ τούτου, ο Πιερρακάκης θέλει να αποπληρώσει τις δόσεις των δανείων GLF με λήξεις μεταξύ 2033 και 2038 στις αρχές των επόμενων ετών, προκειμένου να εξομαλύνει το προφίλ αποπληρωμής αυτών των ετών.
Το υπουργείο Οικονομικών της Αθήνας εξετάζει επίσης ειδικές αποπληρωμές δανείων από το δεύτερο πακέτο διάσωσης. Ωστόσο, αυτό το βήμα θεωρείται περίπλοκο, καθώς απαιτεί εκτεταμένο συντονισμό με τον μεγαλύτερο πιστωτή της Ελλάδας, τον Μηχανισμό Σταθερότητας του Ευρώ (ESM).
Ωστόσο, οι δημόσιοι πιστωτές της Ελλάδας έχουν δημιουργήσει ένα δίχτυ ασφαλείας για να αποτρέψουν μια υποτροπή σε μια νέα κρίση χρέους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρόκειται να παρουσιάσει μια ολοκληρωμένη ανάλυση βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους της Ελλάδας το 2032. Εάν αυτό δείξει ότι οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας υπερβαίνουν τα κρίσιμα όρια, το Eurogroup θα μπορούσε να αποφασίσει για πρόσθετη ελάφρυνση χρέους.