Στην Ευρώπη μόλις το 20% διαθέτει κλιματιστικό, όταν στις ΗΠΑ το ποσοστό αγγίζει το 90% – Τώρα η εικόνα υποχρεωτικά αλλάζει
Το τελευταίο διάστημα μεγάλο τμήμα της Ευρώπης βρίσκεται σε συνθήκη «βρασμού» εξαιτίας των υψηλών θερμοκρασιών. Αυτό όμως που αναδύεται ως σημείο ενδιαφέροντος είναι γιατί οι κάτοικοι Γερμανίας, Αγγλίας, Γαλλίας ακόμα και της Σκανδιναβίας πιάστηκαν απροετοίμαστοι; και σε μία απεγνωσμένη προσπάθεια αντιμετώπισης της κατάστασης στράφηκαν στη σχεδόν μαζική αγορά κλιματιστικών εκτινάσσοντας τις πωλήσεις Ασιατών κατασκευαστών.
Ενώ στην Ελλάδα, ή στις ΗΠΑ, ακόμα και την Ιαπωνία το κλιματιστικό θεωρείται αναπόσπαστο τμήμα ενός σπιτιού, δεν περιλαμβάνεται ή τουλάχιστον μέχρι πρόσφατα δεν ήταν στα άμεσα σχέδια τους.
Γιατί Γερμανοί, Βρετανοί, Γάλλοι δεν έχουν air condition;
Σε μία πρώτη εξήγηση, μεγάλο μέρος της Ευρώπης δεν χτίστηκε καθόλου για κλιματισμό ή για την αντιμετώπιση του ζεστού καιρού. Αντίθετα η κατασκευή τους ακόμα και στα νεότερα κτήρια, είναι δομημένη στο να διατηρεί τη θερμότητα. Ενώ η νότια Ευρώπη έβλεπε πάντα κύματα καύσωνα, μεγάλο μέρος της Ευρώπης και του Ηνωμένου Βασιλείου είχε ιστορικά ένα πιο δροσερό κλίμα – και οι υποδομές τους κατασκευάστηκαν σε αυτό το πλαίσιο.
Στη Γαλλία, οι στέγες από ψευδάργυρο που ξεπερνούν σχεδόν τα τέσσερα πέμπτα των παριζιάνικων πολυκατοικιών, για παράδειγμα, δημιουργούν συνθήκες ψησίματος για όσους βρίσκονται από κάτω. Οι θερμοκρασίες είναι βάναυσες, επίσης, στους τσιμεντένιους πύργους στα φτωχότερα προάστια της πόλης, όπου οι υψηλές τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος κάνουν μερικούς ανθρώπους επιφυλακτικούς ακόμη και με τους ανεμιστήρες που λειτουργούν.
Ο υπουργός Στέγασης της Γαλλίας, Vincent Jeanbrun, δήλωσε ότι μία στις τρεις κατοικίες στη χώρα ήταν «σαν θερμικός βραστήρας». Πολλά ευρωπαϊκά έθνη έχουν εργαστεί σκληρά για να βελτιώσουν την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, αλλά παρόλο που η μόνωση μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση των θερμοκρασιών το καλοκαίρι καθώς και το χειμώνα, πολλά σπίτια έχουν επίσης γίνει αεροστεγή για να διατηρούν τη θερμότητα.
Αν και η κλιματική αλλαγή θα προκαλέσει τις μεγαλύτερες απόλυτες αυξήσεις στη ζέστη στα αφρικανικά έθνη, οκτώ από τις 10 χώρες που είναι πιθανό να δουν τις πιο «δραματικές σχετικές αυξήσεις στον αριθμό των ημερών που απαιτούν ψύξη» βρίσκονται στη βορειοδυτική Ευρώπη, σύμφωνα με μελέτη ερευνητών από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ. Αυτή η λίστα περιλαμβάνει την Ελβετία, τη Βρετανία και τη Νορβηγία και όλα αυτά τα μέρη, προειδοποιεί η μελέτη, είναι απροετοίμαστα.
Άνθρωποι κολυμπούν σε μια εξωτερική πισίνα στο Λονδίνο
AP
Η επιτακτική ανάγκη μείωσης αυτού του απολογισμού ώθησε την Επιτροπή Κλιματικής Αλλαγής της Βρετανίας να προειδοποιήσει ότι αν και η εγκατάσταση σκιάστρων, τεντών και παντζουριών μπορεί και πρέπει να βοηθήσει στη μείωση των θερμοκρασιών, ο κλιματισμός και άλλα συστήματα ψύξης θα χρειαστούν σε πολλά σπίτια, νοσοκομεία, εγκαταστάσεις μακροχρόνιας φροντίδας και σχολεία.
Χρονοβόρα και δαπανηρή η αναβάθμιση κτηρίων και η εγκατάσταση κλιματιστικών
Η πραγματοποίηση αλλαγών όπως αυτές που προτείνει η επιτροπή θα απαιτήσει χρήματα – δυνητικά 10 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως από τώρα έως το 2050- και χρόνο. Μια έκθεση του 2021 υπολόγισε ότι λιγότερο από το 5% των σπιτιών του Ηνωμένου Βασιλείου είχαν κλιματισμό, αν και μια έρευνα αγοράς ανέφερε πιο πρόσφατα ότι ο αριθμός με AC είχε διπλασιαστεί τα τελευταία τρία χρόνια. Ακόμα κι έτσι, ο κλιματισμός της χώρας θα διαρκέσει δεκαετίες. Η επιτροπή για το κλίμα συνέστησε να διατηρηθούν οι θερμοκρασίες σε ασφαλή επίπεδα σε όλα τα νοσοκομεία έως το 2035, στις εγκαταστάσεις μακροχρόνιας φροντίδας έως το 2040 και στα σχολεία και τις φυλακές έως το 2050.
Η στροφή προς το AC συμβαίνει σε όλη την Ευρώπη, όπου μόνο το 20% περίπου των σπιτιών διαθέτουν επί του παρόντος κλιματισμό. (Όταν στις ΗΠΑ είναι περίπου 90%). Το μοτίβο αλλάζει προς τα νότια, όπου – περίπου τα μισά σπίτια στην Ιταλία και το 40% στην Ισπανία τη χρησιμοποιούν. Ωστόσο, μια έρευνα στη Γερμανία διαπίστωσε ότι η ιδιοκτησία AC αυξήθηκε κατά 6% μεταξύ 2023 και 2024.
«Φωτιά» και στο ρεύμα
Στην Ευρώπη, όπου οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας είναι σημαντικά υψηλότερες από ό,τι στις Ηνωμένες Πολιτείες και τα εισοδήματα είναι συνήθως χαμηλότερα, η τιμή της ψύξης μπορεί να σημαίνει μια οδυνηρή έκπληξη όταν έρθει ο λογαριασμός ρεύματος. Εάν η χρήση κλιματισμού αυξηθεί γρήγορα, θα μπορούσε επίσης να επιβαρύνει ένα δίκτυο που δεν είναι ακόμη έτοιμο για μεγάλες νέες κορυφές. Σε μια γεύση αυτού του πιθανού μέλλοντος, δεκάδες χιλιάδες γαλλικά σπίτια έχασαν το ρεύμα κατά τη διάρκεια της απονικτικής ζέστης αυτής της εβδομάδας.
Οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας εκτινάχθηκαν καθώς η ζήτηση ανέβηκε και ορισμένοι πυρηνικοί αντιδραστήρες έπρεπε να περιορίσουν την παραγωγή. Ο διαχειριστής του δικτύου της Βρετανίας ξόδεψε περίπου 13 εκατομμύρια δολάρια για να αποκτήσει επιπλέον παραγωγή στο διαδίκτυο.
«Χαράς Ευαγγέλια» για τους Ασιάτες κατασκευαστές κλιματιστικών
Παράλληλα, ιδιαίτερα κερδισμένοι βγαίνουν από τη νέα αυτή συνθήκη οι κατασκευαστές κλιματιστικών της Ασίας που απολαμβάνουν μια έκρηξη στις πωλήσεις καθώς η Ευρώπη ιδρώνει σε θερμοκρασίες ρεκόρ, με τη Samsung Electronics, την κινεζική Midea και την ιαπωνική Mitsubishi Electric να αναφέρουν αυξανόμενη ζήτηση σε ολόκληρη την ήπειρο στα τέλη Ιουνίου 2026.
«Με τις θερμοκρασίες να αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω από τον Ιούνιο και μετά, αναμένουμε σταθερή ζήτηση κατά την περίοδο αιχμής ψύξης», ανέφερε η Samsung Electronics σε δήλωση στο Reuters. Η εταιρεία ανέφερε ότι βασικές αγορές, συμπεριλαμβανομένης της Ιταλίας, της Ισπανίας και της Γαλλίας, σημείωσαν διψήφια αύξηση πωλήσεων το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Οι πωλήσεις μέσω γερμανικών καναλιών ηλεκτρονικού εμπορίου αυξήθηκαν περίπου 37% τον Μάιο σε σύγκριση με ένα χρόνο νωρίτερα, ενώ οι αποστολές στην Ισπανία και τη Γαλλία αυξήθηκαν κατά 108% σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα, σύμφωνα με το Reuters που αναφέρει δηλώσεις της Midea. Ο Κινέζος κατασκευαστής γνώρισε ιδιαίτερα μεγάλη ζήτηση για το φορητό κλιματιστικό PortaSplit, το οποίο εξαντλήθηκε σε ορισμένα κανάλια με τιμές μεταχειρισμένων που υπερβαίνουν το κόστος των νέων μονάδων.
Η ιαπωνική Mitsubishi Electric ανέφερε επίσης αύξηση της ζήτησης από την Ευρώπη. «Στην Ευρώπη, οι πωλήσεις κλιματιστικών ήταν ισχυρές, ιδιαίτερα στη Γαλλία, την Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γερμανία, οι οποίες επλήγησαν από κύματα καύσωνα», δήλωσε η εταιρεία στο Reuters.
Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός έχει επισημάνει ότι η Ευρώπη θερμαίνεται περισσότερο από το διπλάσιο του παγκόσμιου μέσου όρου. Αυτή η επιταχυνόμενη κλιματική τάση, σε συνδυασμό με τη γήρανση των κτιριακών υποδομών της ηπείρου και τη χαμηλή υιοθέτηση AC, υποδηλώνει ότι η ζήτηση για κλιματισμό θα παραμείνει αυξημένη καθώς οι καύσωνες γίνονται πιο συχνοί και έντονοι.