Οι διαφημιστικές πινακίδες δίπλα στους δρόμους μπορεί να φαίνονται αθώες, όμως σύμφωνα με ειδικούς στην οδική ασφάλεια λειτουργούν σαν ένας «σιωπηλός περισπασμός» που τραβά το βλέμμα του οδηγού για λίγα κρίσιμα δευτερόλεπτα – αρκετά, όμως, για να αυξηθεί σημαντικά ο κίνδυνος τροχαίου ατυχήματος
Εικόνες: Χάρης Γκίκας
Οι διαφημιστικές πινακίδες αποτελούν εδώ και δεκαετίες ένα αμφιλεγόμενο στοιχείο του οδικού δικτύου. Ενώ λειτουργούν ως μέσο εμπορικής προβολής, την ίδια στιγμή έχουν κατηγορηθεί ότι συμβάλλουν στην απόσπαση προσοχής των οδηγών και, κατ’ επέκταση, στην πρόκληση τροχαίων ατυχημάτων.
Ιδιαίτερα σε μεγάλους αστικούς άξονες, όπου η κυκλοφορία είναι αυξημένη και οι ταχύτητες συχνά υψηλές, η παρουσία έντονων, φωτεινών ή εναλλασσόμενων πινακίδων δημιουργεί ένα πρόσθετο «οπτικό φορτίο» για τον οδηγό.
Ο πραγματογνώμονας τροχαίων ατυχημάτων Παναγιώτης Μαδιάς, μιλώντας στο Newsbomb, περιγράφει τις διαφημιστικές πινακίδες ως έναν παράγοντα που λειτουργεί άμεσα πάνω στην ανθρώπινη προσοχή και αντίληψη.
«Η διαφήμιση από τη φύση της είναι φτιαγμένη για να τραβάει το βλέμμα, άρα όταν βρίσκεται δίπλα στον δρόμο, αναγκαστικά αποσπά τον οδηγό από την οδήγηση».
Και προσθέτει: «Μιλάμε για αντικείμενα που είναι τοποθετημένα παρά τον δρόμο και λειτουργούν σαν οπτικά εμπόδια, γιατί ο οδηγός στρέφει το βλέμμα του έστω και στιγμιαία προς αυτά».
Διαφημιστική πινακίδα σε στάση
Newsbomb / Χάρης Γκίκας
Το κρίσιμο δευτερόλεπτο που αλλάζει τα πάντα
Ένα από τα βασικά σημεία της ανάλυσής του αφορά τον χρόνο αντίδρασης και το πόσο εύκολα μπορεί να δημιουργηθεί κίνδυνος.
Όπως αναφέρει σε ελεύθερη απόδοση:
«Ακόμη και ένα δευτερόλεπτο απόσπασης είναι αρκετό. Σε αυτό το διάστημα, ένα όχημα που κινείται με περίπου 50 χιλιόμετρα την ώρα διανύει γύρω στα 14-15 μέτρα χωρίς ο οδηγός να έχει ουσιαστική προσοχή στον δρόμο».
Και συνεχίζει: «Ο οδηγός δεν απλώς κοιτάζει, επεξεργάζεται το περιεχόμενο της διαφήμισης και μετά χρειάζεται χρόνο για να επανέλθει πλήρως στην οδήγηση. Αυτό το μικρό κενό είναι που δημιουργεί τον πραγματικό κίνδυνο».
Φωτεινή ψηφιακή διαφήμιση
Newsbomb / Χάρης Γκίκας
Στατικές, εναλλασσόμενες και ψηφιακές πινακίδες
Ο Παναγιώτης Μαδιάς διαφοροποιεί ιδιαίτερα τις στατικές από τις δυναμικές διαφημίσεις, υπογραμμίζοντας ότι οι δεύτερες είναι ακόμη πιο επιβαρυντικές για την προσοχή.
«Οι εναλλασσόμενες ή ψηφιακές πινακίδες κρατούν περισσότερο το βλέμμα του οδηγού, γιατί δεν πρόκειται για μια στατική εικόνα αλλά για συνεχή αλλαγή περιεχομένου».
Newsbomb / Χάρης Γκίκας
Παράλληλα σημειώνει ότι το περιεχόμενο σε αρκετές περιπτώσεις είναι έντονο ή σχεδιασμένο να προκαλεί οπτικό ενδιαφέρον, κάτι που αυξάνει ακόμη περισσότερο την πιθανότητα απόσπασης.
«Νομοθεσία υπάρχει, αλλά δεν εφαρμόζεται πάντα»
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορά και το θεσμικό πλαίσιο. Σύμφωνα με τον πραγματογνώμονα, η ευθύνη για τον έλεγχο και την απομάκρυνση των παράνομων κατασκευών ανήκει στους αρμόδιους φορείς:
- στους δήμους, όταν πρόκειται για αστικό ιστό
- στις περιφέρειες, όταν πρόκειται για κεντρικούς οδικούς άξονες
Όπως σημειώνει: «Οι αρμόδιες αρχές έχουν την ευθύνη για την απομάκρυνση των παράνομων πινακίδων, όμως στην πράξη συχνά παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα στο οδικό δίκτυο».
Ο κ. Μαδιάς υποστηρίζει ότι το νομοθετικό πλαίσιο χαρακτηρίζει τις παράνομες πινακίδες ως επικίνδυνες για την οδική ασφάλεια και προβλέπει την απομάκρυνσή τους.
Όπως αναφέρει: «Οι παράνομες διαφημιστικές πινακίδες έχουν ήδη κριθεί επικίνδυνες και παράνομες και σε πολλές περιπτώσεις έχουν αποξηλωθεί. Παρ’ όλα αυτά, εξακολουθούν να υπάρχουν σε κεντρικούς δρόμους».
Στην καρδιά της τοποθέτησής του βρίσκεται η ανθρώπινη προσοχή ως κρίσιμος παράγοντας οδικής ασφάλειας.
Ο πραγματογνώμονας τροχαίων ατυχημάτων Παναγιώτης Μαδιάς