Οι ηγέτες στο ΝΑΤΟ απλώς κάνουν τα χατίρια του Τραμπ και ταυτόχρονα χτίζουν έναν κόσμο που δεν εξαρτώνται από τις ΗΠΑ, σύμφωνα με τον νομπελίστα οικονομολόγο
Στα όσα συμβαίνουν από χθες στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα αλλά και τη στάση των Ευρωπαίων έναντι του Ντόναλντ Τραμπ αναφέρεται σε άρθρο του ο νομπελίστας οικονομολόγος και καθηγητής οικονομικών, Πολ Κρούγκμαν.
Στο άρθρο με τίτλο «Αξιοθρήνητος στην Άγκυρα: Ποιος φοβάται τον μεγάλο κακό Τραμπ;» ο Κρούγκμαν σημειώνει ένα πρόσφατο δημοσίευμα της εφημερίδας Wall Street Journal που περιγράφει μία φορτισμένη συνάντηση των Ευρωπαίων ηγετών στις αρχές του έτους, η οποία συγκλήθηκε μετά την απειλή του Ντόναλντ Τραμπ ότι θα χρησιμοποιήσει στρατιωτική δύναμη για να καταλάβει τη Γροιλανδία.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, οι ηγέτες της Ευρώπης εξέφραζαν με τόσο έντονο συναίσθημα την οργή τους για τον 47ο πρόεδρο των ΗΠΑ, ώστε ορισμένοι από τους σχεδόν 30 ηγέτες που ήταν παρόντες χαρακτήρισαν αργότερα τη συνεδρίαση ως «βραδιά ψυχοθεραπείας».
«Χθες, λίγο μετά την άφιξή του στην Άγκυρα για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, ο Τραμπ επανέλαβε την απαίτησή του να του παραδώσει η Δανία τον έλεγχο της Γροιλανδίας. Όμως οι αντιδράσεις ήταν υποτονικές. Από όσο μπορώ να καταλάβω, οι άλλοτε σύμμαχοί μας, αντιμετωπίζουν πλέον τον Τραμπ ως τον ξεμωραμένο θείο που λέει τρελά, εξωφρενικά πράγματα, αλλά δεν πρέπει να τον παίρνει κανείς στα σοβαρά. Τι άλλαξε; Σύμφωνα με τη Journal, οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν σε μεγάλο βαθμό εγκαταλείψει τις ελπίδες ότι μπορούν να επαναφέρουν την Αμερική που κάποτε γνώριζαν, και αθόρυβα, στην πραγματικότητα, διακηρύσσουν την ανεξαρτησία τους: οι σύμμαχοι της Αμερικής έχουν αρχίσει να πατούν γκάζι σε ένα πρωτοφανές πείραμα απο-αμερικανοποίησης», τόνισε ο Κρούγκμαν.
Ο Αμερικανός οικονομολόγος και κάτοχος του βραβείου Νόμπελ Οικονομικών, Πολ Κρούγκμαν στο Τόκιο, Ιαπωνία, την Τρίτη 22 Μαρτίου 2016.
AP/Αρχείου
Και συνέχισε: «Οι αρχές από τη Γαλλία έως την Ολλανδία αφαιρούν αθόρυβα την αμερικανική τεχνολογία από τα συστήματά τους, υιοθετώντας ευρωπαϊκό λογισμικό ανοιχτού κώδικα και προτρέποντας τους δημόσιους υπαλλήλους να μην χρησιμοποιούν πλέον το Microsoft Teams ή το Office. Καθυστερημένα, δαπανούν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια προσπαθώντας να ενισχύσουν τις δικές της ιδιωτικές διαστημικές εταιρείες της Ευρώπης, τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης και τα κέντρα δεδομένων (data centers), προκειμένου να αποφύγουν να βασίζονται στους αμερικανικούς κολοσσούς».
«Οι Ευρωπαίοι διεξάγουν μελέτες για το πού θα αποθήκευαν τα δεδομένα τους ή πού θα επεξεργάζονταν τις πληρωμές τους σε περίπτωση που κλιμακωθούν οι τριβές με τις ΗΠΑ, καθώς και για το πόσο καλά θα λειτουργούσαν τα αμερικανικής κατασκευής όπλα τους χωρίς την έγκριση της Ουάσιγκτον. Έθνη των οποίων οι αυτοκρατορίες κάποτε εκτείνονταν σε όλο τον κόσμο, βρίσκονται τώρα παγιδευμένα στην προσπάθεια να απεμπλακούν από την ταπεινωτική εξάρτησή τους από την αμερικανική τεχνολογία και στρατιωτική ισχύ, χωρίς να προκαλέσουν τις ΗΠΑ», σημείωσε ο νομπελίστας οικονομολόγος.
Ο Ντόναλντ Τραμπ παίρνει θέση μπροστά από την Τζόρτζια Μελόνι για μία φωτογραφία με τους ηγέτες των κρατών μελών του ΝΑΤΟ. 8 Ιουλίου 2026
ΕΡΑ
Οι Ευρωπαίοι αναγνωρίζουν ότι η συμφιλίωση με τις ΗΠΑ είναι μάταιη
«Η προθυμία τους για απο-αμερικανοποίηση αντικατοπτρίζει εν μέρει την αναγνώριση ότι η συμφιλίωση είναι μάταιη: ο Τραμπ είναι αυτός που είναι, και ένα έθνος που τον εξέλεξε δύο φορές απλώς δεν μπορεί να είναι αξιόπιστο. Ωστόσο, η στροφή της Ευρώπης μακριά από τον Τραμπ αντικατοπτρίζει επίσης την κατακόρυφη πτώση της αντίληψης για τη δύναμή του. Κάποτε ο κόσμος φοβόταν τον Τραμπ, αν και δεν τον σεβάστηκε ποτέ. Η σιωπή με την οποία έγινε δεκτή η νέα του απαίτηση για τη Γροιλανδία δείχνει ότι ο κόσμος δεν τον παίρνει πλέον στα σοβαρά», ανέφερε.
«Η Αμερική παραμένει μια οικονομική υπερδύναμη με έναν τεράστιο στρατιωτικό προϋπολογισμό. Και ο συνδυασμός ενός υποτακτικού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, μαζί με ένα Ανώτατο Δικαστήριο που δίνει ξεδιάντροπα το πράσινο φως στον αυταρχισμό του Τραμπ, έχει δώσει σε αυτόν τον πρόεδρο μεγαλύτερο έλεγχο στην πολιτική των ΗΠΑ από όσον είχε ποτέ οποιοσδήποτε πρόεδρος, ή από όσον θα έπρεπε ποτέ να έχει. Αλλά ενώ ο Τραμπ είναι σε θέση να γράφει στα παλιά του τα παπούτσια τους Αμερικανούς, δεν μπορεί πλέον να κάνει μπούλινγκ στον υπόλοιπο κόσμο», τόνισε ο Κρούγκμαν.
«Χάρη στον Τραμπ, οι ΗΠΑ είδαν την παγκόσμια επιρροή τους να γκρεμίζεται. Υπάρχουν τρεις μεγάλοι λόγοι για αυτήν την κατακόρυφη πτώση. Πρώτον, υπάρχει το φιάσκο στο Ιράν. Όχι μόνο απέτυχε σε όλους τους στόχους του ο πόλεμος κατ’ επιλογήν του Τραμπ, αλλά αποκάλυψε επίσης ότι η στρατιωτική ισχύς των ΗΠΑ είναι πολύ πιο περιορισμένη από ό,τι αντιλαμβανόταν σχεδόν ο οποιοσδήποτε. Η επιμονή του Τραμπ και των λακέδων του ότι αυτή η ταπεινωτική ήττα ήταν μια μεγάλη νίκη δείχνει ότι η αμερικανική εξωτερική πολιτική χρησιμεύει μόνο για να χαϊδεύει τον εύθραυστο εγωισμό του Τραμπ. Και όταν ο εγωισμός του συναντά την πραγματικότητα, τρέπεται σε φυγή», εξήγησε ο Κρούγκμαν.
«Εκτός από το ότι έδειξε τα όρια της στρατιωτικής ισχύος των ΗΠΑ, ο πόλεμος έδειξε επίσης τα όρια της οικονομικής ισχύος των ΗΠΑ: Είναι ολοένα και πιο εύκολο για τα έθνη να παρακάμπτουν τις αμερικανικές τράπεζες και το δολάριο χρησιμοποιώντας κρυπτονομίσματα και το κινεζικό γιουάν. Ένα δεύτερο, και με τον τρόπο του εξίσου σημαντικό, πλήγμα στο κύρος και την επιρροή των ΗΠΑ ήταν η αποτυχία του Τραμπ να παραδώσει την Ουκρανία στον Βλαντιμίρ Πούτιν. Γιατί μην απατάστε: όλοι σε αυτή τη σύνοδο κορυφής στην Άγκυρα γνωρίζουν ότι ο Τραμπ, ο Τζέι Ντι Βανς και η παρέα τους περίμεναν και ήλπιζαν ότι η προδοσία τους προς την Ουκρανία θα οδηγούσε σε ρωσική νίκη», ανέφερε ο Κρούγκμαν.
«Σίγουρα, φαντάζονταν ότι η Ουκρανία θα ήταν ανίκανη να αποκρούσει την επίθεση από τον πολύ μεγαλύτερο γείτονά της χωρίς την αμερικανική βοήθεια. Προς αιώνια ντροπή της Αμερικής, ο Τραμπ είπε στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι ότι δεν «είχε τα χαρτιά» (σ.σ. στα χέρια του για να παίξει). Κι όμως, αφότου ο Τραμπ περιέκοψε την αμερικανική βοήθεια προς την Ουκρανία κατά 99%, η Ουκρανία όχι μόνο επέζησε αλλά άρχισε να αποκτά και το πάνω χέρι. Η Ευρώπη έχει κάνει ένα βήμα μπροστά οικονομικά, αντικαθιστώντας λίγο-πολύ τα χαμένα αμερικανικά δολάρια», διευκρίνισε ο διεθνούς φήμης οικονομολόγος.
Και πρόσθεσε: «Και η ουκρανική στρατιωτική καινοτομία έχει αναπληρώσει σε μεγάλο βαθμό την απώλεια των αμερικανικών όπλων. Το αποτέλεσμα ήταν να γίνουν οι ΗΠΑ όλο και πιο περιθωριοποιημένες. Για να το θέσουμε αλλιώς: το Ιράν δίδαξε στις ξένες κυβερνήσεις να μην φοβούνται την αμερικανική ισχύ. Η Κίνα, μαζί με τη βιομηχανία των κρυπτονομισμάτων, δίδαξε στα κράτη-παρίες ότι δεν χρειάζεται να φοβούνται τον αμερικανικό οικονομικό έλεγχο και η Ουκρανία δίδαξε στις ξένες κυβερνήσεις ότι δεν χρειάζονται την αμερικανική υποστήριξη».
«Αυτές τις μέρες απλώς του κάνουν τα χατίρια»
«Τέλος, το παγκόσμιο παιχνίδι ισχύος του Τραμπ βασιζόταν περισσότερο στα οικονομικά από ό,τι στη στρατιωτική δύναμη, κυρίως στην πεποίθησή του ότι τα άλλα έθνη θα έτρεμαν από φόβο μπροστά στην προοπτική να αντιμετωπίσουν αμερικανικούς δασμούς. Αλλά η απόπειρα του Τραμπ να εργαλειοποιήσει το διεθνές εμπόριο απέτυχε παταγωδώς. Πιο συγκεκριμένα, η οικονομία της Κίνας ξεπέρασε δυναμικά τους δασμούς του Τραμπ. Επιπλέον, αποδεικνύεται ότι η Κίνα έχει την κυριαρχία στην κλιμάκωση (escalation dominance) στον εμπορικό πόλεμο: χρειαζόμαστε τις σπάνιες γαίες τους περισσότερο από ό,τι εκείνοι χρειάζονται πρόσβαση στους καταναλωτές μας. Και άλλα έθνη, ακόμη και ο Καναδάς και το Μεξικό, που ιστορικά εξαρτώνταν σε μεγάλο βαθμό από την αγορά των ΗΠΑ, κινούνται προς τη μείωση της εξάρτησής τους» υποστήριξε ο Κρούγκμαν.
«Η κίνηση του Καναδά να κατασκευάσει έναν νέο αγωγό που θα του επιτρέψει να πουλάει το πετρέλαιο της Αλμπέρτα στην Ασία αντί για τις Μεσοδυτικές Πολιτείες, είναι απλώς ένα άκρως ορατό σύμβολο μιας γενικότερης παγκόσμιας κίνησης προς την παράκαμψη της Αμερικής, τώρα που έχουμε γίνει ένας ασταθής, αναξιόπιστος οικονομικός εταίρος. Το συνδυαστικό αποτέλεσμα αυτών των ταπεινώσεων για τον Τραμπ και τους υπαλλήλους του ήταν μια δραστική ανακατάταξη της θέσης της Αμερικής στον κόσμο. Κατά το μεγαλύτερο μέρος του περασμένου έτους, οι ξένοι ηγέτες προσπαθούσαν απεγνωσμένα να κατευνάσουν τον Τραμπ», σχολίασε ο Κρούγκμαν.
«Αυτές τις μέρες, ως επί το πλείστον απλώς του κάνουν τα χατίρια, χτίζοντας έναν κόσμο στον οποίο η γνωστική έκπτωση του δεν θα έχει σημασία. Είναι εξαιρετικά απίθανο να προκύψει κάτι ουσιαστικό από αυτή τη συνάντηση του ΝΑΤΟ. Και πριν από έναν χρόνο, η προοπτική μιας αποτυχημένης συνόδου κορυφής θα αποτελούσε πηγή βαθιάς ανησυχίας. Τώρα θα αντιμετωπιστεί με ένα ανασήκωμα των ώμων: Κανείς δεν περιμένει τίποτα άλλο εκτός από χαοτικές απειλές και μεγαλοστομίες από τον Τραμπ, και όσα κάνει έχουν όλο και μικρότερη σημασία», κατέληξε ο Κρούγκμαν.