Οι επιστήμονες προειδοποιούν για σοβαρές επιπτώσεις στη θαλάσσια ζωή, καθώς θερμότερα νερά φέρνουν νέα είδη και εκτοπίζουν άλλα
Θαλάσσιο «κύμα» καύσωνα ενδέχεται να φτάσει σε ακραία επίπεδα σε τμήματα του Ηνωμένου Βασιλείου μέσα στις επόμενες ημέρες, σύμφωνα με τη Μετεωρολογική Υπηρεσία της χώρας, προκαλώντας ανησυχία για τις επιπτώσεις στη θαλάσσια ζωή.
Παρατεταμένες περίοδοι υψηλών θερμοκρασιών στη θάλασσα μπορούν να προκαλέσουν μαζικούς θανάτους σε ορισμένα είδη θαλάσσιων φυτών, όπως τα λιβάδια θαλάσσιων φανερόγαμων, αλλά και σε οστρακοειδή και άλλους οργανισμούς. Παράλληλα, ευνοούν την εμφάνιση και αύξηση πληθυσμών θερμόφιλων ειδών, όπως τα χταπόδια.
Το φαινόμενο είναι σήμερα εντονότερο στις ανατολικές και νότιες ακτές της Αγγλίας, όπου η θερμοκρασία της θάλασσας αναμένεται να φτάσει κατά τόπους 4℃ έως 5℃ πάνω από τον μέσο όρο.
Αυτό συνδέεται με τους λεγόμενους «θερμικούς θόλους» που προκάλεσαν θερμοκρασίες – ρεκόρ στην ατμόσφαιρα τον Μάιο και τον Ιούνιο, σε συνδυασμό με τη μακροχρόνια υπερθέρμανση των ωκεανών λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Σημαντικά θαλάσσια οικοσυστήματα, όπως τα λιβάδια θαλάσσιων φυτών και τα δάση φυκιών, είναι προσαρμοσμένα σε ψυχρότερα νερά και υφίστανται έντονο θερμικό στρες όταν η θερμοκρασία αυξάνεται απότομα.
Η υπερθέρμανση μπορεί να περιορίσει την ανάπτυξη αυτών ή ακόμη και να οδηγήσει σε μαζική εξαφάνιση τμημάτων αυτών των οικοσυστημάτων, με επιπτώσεις στα είδη που εξαρτώνται από αυτά.
Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει αντιμετωπίσει και στο παρελθόν θαλάσσια «κύματα» καύσωνα, δηλαδή παρατεταμένες περιόδους ασυνήθιστα υψηλών θερμοκρασιών στην επιφάνεια της θάλασσας. Ωστόσο, οι επιστήμονες εκφράζουν φόβους ότι το συγκεκριμένο επεισόδιο μπορεί να είναι ιδιαίτερα έντονο και μεγάλης διάρκειας, ειδικά στη Μάγχη και τη νότια Βόρεια Θάλασσα.
«Αρχίζουμε πλέον να βλέπουμε θερμοκρασίες που υπό φυσιολογικές συνθήκες θα περιμέναμε να εμφανιστούν στην κορύφωση του καλοκαιριού, στα τέλη Αυγούστου. Αν το φαινόμενο συνεχιστεί, ενδέχεται να αρχίσουμε να βλέπουμε σοβαρές επιπτώσεις στα θαλάσσια οικοσυστήματα», τόνισε η Δρ. Ζόι Τζέικομπς από το Εθνικό Κέντρο Ωκεανογραφίας στο Σαουθάμπτον, μιλώντας στο BBC.
Η Μετεωρολογική Υπηρεσία ανακοίνωσε ότι μικρές θαλάσσιες περιοχές στα ανοιχτά της Βρετάνης είχαν ήδη περάσει σε κατάσταση «ακραίου» θαλάσσιου καύσωνα από την Τρίτη (07/07). Το φαινόμενο αναμένεται να ενισχυθεί τις επόμενες ημέρες, ειδικά σε περιοχές πιο κοντά στις βρετανικές ακτές.
Οι ερευνητές έχουν παρατηρήσει και μακροχρόνιες αλλαγές στη θαλάσσια ζωή του Ηνωμένου Βασιλείου. Τα είδη που προτιμούν ψυχρότερα νερά, όπως ο μπακαλιάρος, μετακινούνται σταδιακά προς βορειότερες περιοχές, ενώ, οι πληθυσμοί θερμόφιλων ειδών, όπως τα χταπόδια, έχουν αυξηθεί στα νοτιοδυτικά της Αγγλίας.
Παρ’ ότι οι φυσικοί κύκλοι και οι αλιευτικές πρακτικές επηρεάζουν την αφθονία των ειδών, πολλοί επιστήμονες επισημαίνουν τον καθοριστικό ρόλο της αύξησης της θερμοκρασίας των θαλασσών.
«Μπορεί να είναι συναρπαστικό να βλέπουμε νέα είδη να εμφανίζονται. Όλοι χαιρόμαστε όταν βλέπουμε έναν τόνο του Ατλαντικού ή ένα χταπόδι. Όμως, το πρόβλημα είναι ότι υπάρχουν και οι συνέπειες αυτής της αλλαγής. Αυτό μπορεί να φέρει ασθένειες και μία σειρά από άλλα προβλήματα», ανέφερε ο καθηγητής, Ματ Φροστ, από το Εργαστήριο Θαλάσσιων Ερευνών του Πλίμουθ.
Η αύξηση των πληθυσμών χταποδιών μπορεί να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για τους αλιείς, ωστόσο ταυτόχρονα απειλεί πληθυσμούς καβουριών, αστακών, χτενιών και άλλων οστρακοειδών, τα οποία αποτελούν τη λεία τους.
Η νότια Βόρεια Θάλασσα και η Μάγχη είναι σχετικά ρηχές περιοχές, γεγονός που σημαίνει ότι θερμαίνονται γρήγορα όταν η ατμόσφαιρα πάνω από αυτές παρουσιάζει υψηλές θερμοκρασίες. Τον Μάιο και τον Ιούνιο, συστήματα υψηλών πιέσεων παρέμειναν για μεγάλα χρονικά διαστήματα πάνω από την Ευρώπη, επιτρέποντας στη θερμότητα να συσσωρευτεί. Στη συνέχεια, αυτή η θερμότητα μεταφέρθηκε στα θαλάσσια ύδατα.
Οι θάλασσες γύρω από το Ηνωμένο Βασίλειο παρουσιάζουν σταθερή άνοδο της θερμοκρασίας από τη δεκαετία του 1980, εξαιτίας της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής.
«Η τάση αυτή αναμένεται να ενισχυθεί αν δεν περιορίσουμε τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου», προειδοποίησε η Δρ. Σεγκολέν Μπερτού, ειδικός στην αλληλεπίδραση ατμόσφαιρας – θάλασσας στη Μετεωρολογική Υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου.