Το πρωτοφανές αποχαιρετιστήριο δώρο του Τούρκου προέδρου στη σύνοδο κορυφής προκάλεσε διπλωματικό λόγγα και συναγερμό στις υπηρεσίες ασφαλείας, καθώς οι Ευρωπαίοι ηγέτες έπρεπε να διαχειριστούν ένα λειτουργικό 357 Magnum με έξι πραγματικές σφαίρες.
Το παραδοσιακό πρωτόκολλο των διπλωματικών δώρων στις διεθνείς συνόδους περιλαμβάνει συνήθως τοπικά προϊόντα, έργα τέχνης ή ιστορικά βιβλία. Όμως ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επέλεξε να ανατρέψει πλήρως τα δεδομένα κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.
Ο Τούρκος πρόεδρος αποχαιρέτησε τους ομολόγους του προσφέροντάς τους από ένα χειροποίητο περίστροφο, συγκεκριμένα το μοντέλο Gumusay .357 Magnum της εταιρείας Sarsilmaz.
Το όπλο ήταν χαραγμένο με το όνομα του κάθε ηγέτη και συνοδευόταν από ένα πλήρες κιτ καθαρισμού, αλλά και από έξι πραγματικές σφαίρες, γεγονός που προκάλεσε άμεσο συναγερμό στις ξένες αποστολές ασφαλείας.
κίνηση αυτή δημιούργησε ένα πρωτοφανές νομικό και γραφειοκρατικό κομφούζιο, με τους Ευρωπαίους αξιωματούχους να προσπαθούν να βρουν τρόπο να διαχειριστούν ένα ενεργό πυροβόλο όπλο χωρίς να παραβιάσουν την αυστηρή νομοθεσία των χωρών τους.
Από το αεροδρόμιο στα χρηματοκιβώτια της αστυνομίας
Οι αντιδράσεις των ηγετών διέφεραν ανάλογα με τα εγχώρια πρωτόκολλα, με τις υπηρεσίες ασφαλείας να αναλαμβάνουν αμέσως δράση.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ ντε Βέβερ ενημερώθηκε για το ακριβές περιεχόμενο του πολυτελούς κουτιού μόνο κατά τη διάρκεια της πτήσης της επιστροφής.
Με την προσγείωση του αεροσκάφους στο Βέλγιο, η προσωπική του ασφάλεια παρέδωσε αμέσως το περίστροφο και τα πυρομαχικά στην αστυνομία του αεροδρομίου, προκειμένου να κλειδωθούν σε ασφαλές χρηματοκιβώτιο.
Από πλευράς τους, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ και ο Ολλανδός ομόλογός του Ρομπ Γέτεν επέλεξαν μια πιο συντηρητική οδό. Άφησαν τα όπλα εντός τουρκικού εδάφους, παραδίδοντάς τα προσωρινά στις εκεί διπλωματικές τους αρχές.
Οι δύο πλευρές ξεκαθάρισαν πως τα περίστροφα Sarsilmaz θα υποστούν πλήρη και μόνιμη απενεργοποίηση προτού μεταφερθούν σε βρετανικό και ολλανδικό έδαφος, καθώς η εισαγωγή λειτουργικών πυροβόλων όπλων απαγορεύεται αυστηρά από το νόμο.
Το θεσμικό «στοπ» της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Στις Βρυξέλλες, το ζήτημα απέκτησε και θεσμικές διαστάσεις, καθώς δώρα έλαβαν τόσο η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, όσο και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.
Η ασφάλεια της κυρίας φον ντερ Λάιεν παρέλαβε το κουτί, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διευκρινίζει ότι το όπλο θα αποθηκευτεί σε ελεγχόμενο χώρο. Πρόθεση της προέδρου είναι να αφαιρεθεί μόνιμα η δυνατότητα πυροδότησης του όπλου και στη συνέχεια αυτό να δωρηθεί σε στρατιωτικό μουσείο.
Στην περίπτωση του Αντόνιο Κόστα, ακολουθήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες μεταφοράς της Γενικής Γραμματείας του Συμβουλίου. Πέρα από το κομμάτι της ασφάλειας, η κίνηση του Ερντογάν προσέκρουσε και στους κανόνες δεοντολογίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η αξία ενός τέτοιου χειροποίητου Gumusay .357 Magnum ξεπερνά κατά πολύ το θεσμικό όριο των 150 ευρώ που επιτρέπεται να δεχθούν οι αξιωματούχοι ως προσωπικά δώρα.
Αυτό σημαίνει ότι κανένα από τα τουρκικά περίστροφα δεν πρόκειται να καταλήξει σε ιδιωτική συλλογή, αλλά καταγράφονται ήδη ως κρατική ή θεσμική ιδιοκτησία.