Μια μέρα στη δουλειά με την κομμώτρια Βάσια Βαβυλουσάκη
Φωτογραφίες: Χάρης Γκίκας
Για τη Βάσια Βαβυλουσάκη, η κομμωτική δεν ήταν ποτέ απλώς ένα επάγγελμα, αλλά μια εσωτερική ανάγκη που γεννήθηκε από πολύ μικρή ηλικία. Όπως λέει η ίδια, από το δημοτικό ακόμη παρατηρούσε τα μαλλιά των ανθρώπων και καταλάβαινε αν ένα κούρεμα τούς ταίριαζε ή όχι.
Σήμερα, έπειτα από 30 χρόνια δουλειάς, εξακολουθεί να μιλά για το κομμωτήριο με τον ίδιο ενθουσιασμό. Περιγράφει τη σχέση της με το ψαλίδι σαν κάτι σχεδόν οργανικό, αφού δεν μπορεί να φανταστεί την καθημερινότητά της χωρίς να δημιουργεί, να αλλάζει εικόνες και να βλέπει τους πελάτες της να φεύγουν πιο χαρούμενοι απ’ ό,τι μπήκαν.
Στη δική της ματιά, η κομμωτική είναι μαζί τέχνη, επικοινωνία και ευθύνη. Από τη μία υπάρχει η δημιουργική χαρά του να μεταμορφώνεις έναν άνθρωπο· από την άλλη, η πίεση, η ορθοστασία, τα συνεχόμενα ραντεβού και η ανάγκη να διαχειρίζεσαι διαφορετικές προσωπικότητες και διαθέσεις μέσα στην ίδια ημέρα.
Αυτό που επιστρέφει ξανά και ξανά στα λεγόμενά της είναι η ανθρώπινη επαφή. Πιστεύει ότι, όσο κι αν προχωρήσει η τεχνολογία, τίποτα δεν μπορεί να αντικαταστήσει την εμπιστοσύνη που χτίζεται όταν ο πελάτης αφήνεται στα χέρια του κομμωτή και του εμπιστεύεται την εικόνα του.
Newsbomb: Τι ήταν αυτό που σας έκανε αρχικά να διαλέξετε αυτό το επάγγελμα -και τι είναι αυτό που σας κρατάει ακόμα σε αυτό;
Βάσια Βαβυλουσάκη: Από μικρή είχα τρέλα με τα ωραία μαλλιά και πολύ γρήγορα κατάλαβα ότι «βλέπω» αν ένα κούρεμα ταιριάζει ή όχι σε κάποιον άνθρωπο, ήδη από το δημοτικό. Θυμάμαι τον δάσκαλό μου, που του έλεγα «με γεια το κούρεμα, δεν σας πάει το μουστάκι»· πάντα με γοήτευε να φτιάχνω και να βλέπω όμορφα μαλλιά και έτσι αποφάσισα να γίνω κομμώτρια, χωρίς να έχω γονείς κομμωτές ή κάποια οικογενειακή ώθηση προς το επάγγελμα.
Σήμερα, αυτό που με κρατάει είναι ότι πραγματικά αρρωσταίνω αν δεν πιάσω ψαλίδι και μηχανή. Δεν μπορώ να φανταστώ τη ζωή μου χωρίς τη δουλειά μου, την έχω κάνει χόμπι, σε σημείο που συχνά κουρεύω δωρεάν ανθρώπους που έχουν ανάγκη.
Αν σας ζητούσα να περιγράψετε «μια μέρα στη δουλειά σας» σε κάποιον που δεν ξέρει τίποτα για το αντικείμενο, τι θα του λέγατε;
Ξυπνάω, ετοιμάζομαι και φροντίζω πρώτα απ’ όλα να είναι ο χώρος καθαρός, δροσερός και ευχάριστος, με μουσική και σωστή ατμόσφαιρα. Δίνω πολύ μεγάλη βάση στην καθαριότητα και στο πώς θα νιώσει ο πελάτης μόλις μπει στο μαγαζί.
Συνήθως είμαι στο κομμωτήριο γύρω στις 9:00, πίνω το καφεδάκι μου, βάζω μουσική και ξεκινάω με τα ραντεβού, που είναι όλα κλεισμένα ηλεκτρονικά. Επειδή δουλεύω πλέον μόνη μου, μια καθυστέρηση 15 λεπτών μπορεί να μου πάει όλη τη μέρα πίσω.
Κάθε μέρα είναι διαφορετική, γιατί έχεις απέναντί σου διαφορετικούς ανθρώπους, άλλες ανάγκες, άλλη διάθεση. Εξυπηρετώ άντρες, γυναίκες και παιδιά, δουλεύω πολλές ώρες, αλλά δεν τις καταλαβαίνω, γιατί αγαπάω τόσο πολύ αυτό που κάνω.
Η χημεία επίσης μεταξύ κομμωτή και πελάτη είναι πολύ βασική σε αυτή τη δουλειά, γιατί χωρίς εμπιστοσύνη δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική συνεργασία. Ο πελάτης σου εμπιστεύεται την εικόνα του και πρέπει να νιώθει ότι τον καταλαβαίνεις, τον ακούς και μπορεί να αφεθεί στα χέρια σου.
Το ίδιο σημαντική είναι και η χημεία με έναν συνεργάτη μέσα στον χώρο. Όταν υπάρχει σωστή συνεννόηση και καλή ενέργεια, όλα λειτουργούν καλύτερα· όταν δεν υπάρχει, αυτό φαίνεται αμέσως και στην καθημερινότητα και στο αποτέλεσμα.
Ποια θεωρείτε τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα και ποια τα πιο δύσκολα ή σκοτεινά σημεία της δουλειάς σας, όπως τα ζείτε στην πράξη;
Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα είναι ότι μπορώ να αλλάζω τον άνθρωπο. Να έρχεται με ένα μαλλί ταλαιπωρημένο ή χωρίς διάθεση και να φεύγει χαμογελαστός, με άλλη εικόνα και άλλη ψυχολογία.
Παίρνω τεράστια ικανοποίηση από το να βλέπω το πρόσωπο του πελάτη να φωτίζει. Μου αρέσει ότι δημιουργώ με τα χέρια μου και ότι βλέπω αμέσως το αποτέλεσμα, όχι μόνο στο μαλλί, αλλά και στη διάθεση του άλλου.
Το πιο δύσκολο κομμάτι είναι η ορθοστασία, οι πολλές ώρες και η πίεση του χρόνου. Μπορεί να τελειώσω αργά το βράδυ, να πρέπει μετά να τακτοποιήσω και να καθαρίσω τον χώρο, ενώ αν καθυστερήσει ένα ραντεβού, μπορεί να μετακινηθεί όλη η μέρα πίσω.
Ποια είναι η πιο ιδιαίτερη ή απρόσμενη εμπειρία που σας έχει τύχει στη δουλειά – ένα περιστατικό που θυμάστε και σήμερα;
Μια αστεία στιγμή που θυμάμαι ήταν με μια γιαγιά που δεν άκουγε καλά, γιατί δεν φορούσε το ακουστικό της. Τη ρώτησα αν έχει πολλά λευκά μαλλιά κι εκείνη κατάλαβε ότι τη ρωτάω αν έχει λεφτά, οπότε γελάσαμε πάρα πολύ.
Από την άλλη, υπάρχει κι ένα περιστατικό που δεν θα ξεχάσω ποτέ, γιατί με στενοχώρησε. Ήταν Κυριακή, είχα πάει να δω τους γονείς μου στο εξοχικό, και ένας πελάτης με παρακάλεσε να ανοίξω το μαγαζί για να εξυπηρετήσω την κοπέλα του λόγω γενεθλίων.
Γύρισα για να βοηθήσω, αλλά τελικά δεν πληρώθηκα ποτέ. Ήταν από εκείνες τις στιγμές που τις θυμάσαι όχι μόνο για το οικονομικό, αλλά γιατί έκανες κάτι με καλή καρδιά και απογοητεύτηκες.
Ποιο είναι το μεγαλύτερο λάθος ή κλισέ που πιστεύει ο πολύς κόσμος για το επάγγελμά σας και δεν ισχύει στην πραγματικότητα;
Υπάρχει μια παλιά αντίληψη ότι οι κομμώτριες είναι αμόρφωτες, κουτσομπόλες ή γενικά υποτιμημένες ως επαγγελματίες. Θεωρώ ότι αυτό είναι πολύ άδικο και δεν ισχύει, τουλάχιστον όχι ως γενικός κανόνας.
Ο κόσμος μπορεί να ζητά κουβέντα ή να θέλει να ανοίξει συζητήσεις, αλλά είναι θέμα του επαγγελματία αν θα κρατήσει τα όριά του και την ποιότητα της σχέσης με τον πελάτη. Τα κομμωτήρια έχουν εξελιχθεί πολύ και δεν έχουν καμία σχέση με την παλιά εικόνα που υπήρχε γι’ αυτά.
Αν ερχόταν σήμερα ένας νέος και σας έλεγε «θέλω να κάνω τη δουλειά σας», τι θα τον συμβουλεύατε – και τι θα του κρύβατε για να μην τρομάξει;
Θα του έλεγα ότι πρέπει να αγαπάει πραγματικά αυτή τη δουλειά, να έχει όρεξη για δουλειά και να αντέχει την πίεση. Αν δεν το αγαπάς, δεν μπορείς να το κάνεις, γιατί το επάγγελμα θέλει υπομονή, επαγγελματισμό και γερό στομάχι.
Θα του έλεγα επίσης να ενημερώνεται συνεχώς, να παρακολουθεί σεμινάρια και νέες τεχνικές, γιατί η κομμωτική εξελίσσεται συνέχεια. Στο τέλος όμως, πέρα από τις τάσεις, σημασία έχει να έχεις μάτι και να ξέρεις τι ταιριάζει πραγματικά στον κάθε άνθρωπο.
Αυτό που ίσως δεν θα του έλεγα από την πρώτη στιγμή, για να μην τρομάξει, είναι το μέγεθος της καθημερινής πίεσης. Υπάρχουν πελάτες που βιάζονται, που έχουν αγωνία, που θέλουν τα πάντα αμέσως, κι εσύ πρέπει να διαχειριστείς χρόνο, πρόγραμμα και ψυχολογίες μαζί.
Πώς φαντάζεστε το μέλλον του κλάδου σας τα επόμενα 5-10 χρόνια και πώς νιώθετε που εσείς είστε «μέσα» σε αυτή την εξέλιξη;
Ό,τι κι αν αλλάξει με την τεχνολογία, πιστεύω ότι ποτέ δεν θα αντικατασταθεί η επαφή με τον πελάτη και το άγγιγμα. Η σχέση εμπιστοσύνης που χτίζεται όταν ο άλλος σου αφήνει το κεφάλι του στα χέρια σου είναι μοναδική.
Μπορεί να προχωρήσουν τα εργαλεία, να αλλάξουν οι μέθοδοι, ακόμα και να εμφανιστούν πιο αυτοματοποιημένες λύσεις, αλλά δεν θεωρώ ότι θα είναι ποτέ το ίδιο με το ανθρώπινο χέρι. Στην κομμωτική, η τεχνική μετράει, αλλά εξίσου σημαντικά είναι το ένστικτο, η δημιουργικότητα και η προσωπική επαφή.
Στο τέλος της ημέρας, είστε χαρούμενη με την προσφορά σας;
Είμαι πάρα πολύ χαρούμενη, ειδικά όταν βλέπω ότι η μέρα έχει κυλήσει σωστά και οι πελάτες φεύγουν ικανοποιημένοι. Νιώθω ότι προσφέρω την τέχνη μου και μαζί μ’ αυτήν προσφέρω και χαρά.
Είτε πρόκειται για ένα παιδί, είτε για έναν παππού, είτε για μια γιαγιά, αυτό που με γεμίζει είναι να βλέπω ότι ο άλλος φεύγει πιο όμορφος, πιο ανάλαφρος και με καλύτερη διάθεση. Ζω κάθε αποτέλεσμα σαν να αφορά το δικό μου κεφάλι και θέλω να το κάνω όσο καλύτερο γίνεται.
Θα σκεφτόσασταν να αλλάξετε εντελώς δουλειά ή καριέρα, και γιατί;
Όχι, με τίποτα. Δεν μπορώ να φανταστώ τον εαυτό μου να μην δημιουργεί και να μη δουλεύει πάνω σε αυτό που αγαπά.
Κάνω αυτή τη δουλειά 30 χρόνια και αισθάνομαι ότι, αν την άφηνα, θα μου έλειπε ένα πολύ βασικό κομμάτι του εαυτού μου. Για μένα, η κομμωτική δεν είναι απλώς εργασία, είναι τρόπος ζωής.