Η μελέτη του ΙΤΕΠ δείχνει πλασματική η μεμονωμένη εικόνα των αφίξεων
Αν και η μέχρι στιγμής εικόνα του εγχώριου τουρισμού το 2026 φαίνεται να κυμαίνεται στα ίδια με τα περυσινά επίπεδα, υπάρχουν κάποια «ηχηρά» καμπανάκια που σχετίζονται με τη γενικότερη πορεία της «βαριάς βιομηχανίας» της χώρας μας, που αν μη τι άλλο προβληματίζουν σε ότι αφορά την προοπτική βιωσιμότητας της ανοδικής πορείας των τελευταίων ετών και στα επόμενα χρόνια.
Ένα από αυτά είναι το γεγονός ότι τα τελευταία 10 τουλάχιστον χρόνια η μέση διάρκεια διαμονής των τουριστών στην Ελλάδα έχει συρρικνωθεί στο μισό.
Πιο συγκεκριμένα ενώ μέχρι πριν δέκα χρόνια ο μέσος τουρίστας «έπιανε» κατά τη διάρκεια των διακοπών του τις 10,5 διανυκτερεύσεις, σήμερα μετά βίας φτάνει τις 5,6 μέρες.
Αυτό ουσιαστικά σημαίνει ότι η εικόνα «εκτόξευσης» του τουρισμού που παρουσιάζεται αποκλειστικά μέσω της διαδοχικής αύξησης των αφίξεων στη χώρα τα τελευταία χρόνια είναι πλασματική, καθώς αν πάρουμε την τελευταία δεκαετία η αύξηση των αφίξεων από τα 23 εκατ. το 2015 στα 43 περίπου εκατ. το 2025 έχει συνοδευτεί από ταυτόχρονη μείωση των διανυκτερεύσεων στο μισό.
Επίσης είναι ανησυχητικό το γεγονός ότι παρά τις συνεχώς αυξανόμενες επενδύσεις στον κλάδο που το 2025 έφτασαν το 1,5 δις ευρώ για ανακαινίσεις και επεκτάσεις ξενοδοχείων, υπάρχουν ακόμα σημαντικές ελλείψεις σε εργατικό δυναμικό που ξεπερνούν τις 36.000 θέσεις εργασίας.
Βέβαια ο τζίρος μέσα σε όλα αυτά τα χρόνια αυξάνεται όμως ένα σημαντικό κομμάτι αυτής της ανόδου οφείλεται στον πληθωρισμό που κάποιες χρονιές λόγω των πολέμων και άλλων γεγονότων έφτασε και το 10% το χρόνο. Πιο συγκεκριμένα, ο τζίρος το 2025 έφτασε τα 12,5 δις ευρώ με αύξηση 8,7% σε σχέση με τα 11.5 δις του 2024.
Μέσα σε όλα αυτά η φετινή χρονιά έχει και το αρνητικό χαρακτηριστικό ότι λόγω της αναστάτωσης που προέκυψε από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, πολλοί τουρίστες επιλέγουν να κάνουν τις κρατήσεις τους ακόμα και την τελευταία στιγμή, δημιουργώντας ανασφάλεια και προβλήματα οργάνωσης στους επαγγελματίες του κλάδου.
Όπως ανέφεραν στελέχη του Ινστιτούτου Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων (ΙΤΕΠ) στο πλαίσιο παρουσίασης μελέτης με πρόσφατα στοιχεία του ελληνικού τουρισμού και της φιλοξενίας, «ο τουρισμός δεν είναι ένας απλός παραγωγικός κλάδος της εθνικής μας οικονομίας, αλλά ένας τομέας με πολύ ισχυρό πολλαπλασιαστή. Γι’ αυτό είναι αναγκαίο ο τουρισμός να μετρηθεί σωστά, να κατανοηθεί σε βάθος και να ερμηνευθεί έγκαιρα, ώστε τελικά να πλαισιωθεί από τεκμηριωμένες στρατηγικές επιλογές».
Με άλλα λόγια ο τρόπος με τον οποίο μετριέται η ανάπτυξη του τουρισμού είναι πολύ σημαντικός έτσι ώστε να βγαίνουν τα σωστά συμπεράσματα.
Όπως επισήμανε η Χριστίνα Τετράδη – Πρόεδρος Ινστιτούτου Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων, στον κλάδο συχνά κυριαρχεί η συγκυριακή αποτίμηση, ενώ εδώ και πολλά χρόνια, ο τουρισμός στην Ελλάδα κρίνεται κυρίως από το μέγεθός του, δηλαδή από τις αφίξεις, τις διανυκτερεύσεις, τα έσοδα και τις πληρότητες, τονίζοντας ωστόσο ότι οι αριθμοί, από μόνοι τους, δεν αρκούν, καθώς η αύξηση δεν ταυτίζεται πάντα με την πρόοδο, η ζήτηση δεν συνεπάγεται αυτομάτως ανθεκτικότητα και η επιτυχία μιας σεζόν δεν αποτελεί από μόνη της στρατηγική, ούτε εγγυάται την επιτυχία της επόμενης.
Μεταξύ των πολύ σημαντικών στοιχείων που παρουσιάστηκαν, συμπεριλαμβάνεται και η μεταβολή που παρατηρείται στα ξενοδοχεία 4 και 5 αστέρων, τα οποία υπερδιπλασιάστηκαν την τελευταία δεκαετία καθώς και η αύξηση του τζίρου, εξηγώντας πως «η οικονομική μεγέθυνση που αποτυπώνεται, συνδέεται άμεσα με την ποιοτική αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος». Ταυτόχρονα παρατηρήθηκε μια πολύ αξιόλογη αύξηση και στις επενδύσεις για ανακαινίσεις και επεκτάσεις ξενοδοχειακών μονάδων, οι οποίες άγγιξαν στη διάρκεια του 2025 το 1,5 δισ. ευρώ (σχεδόν τριπλασιάστηκαν από το 2022), όπως και στις επενδύσεις που συνδέονται άμεσα με τη βιωσιμότητα, στοιχεία που ενισχύουν ιδιαίτερα την ανταγωνιστικότητα του κλάδου.
Ως προς τον τομέα της απασχόλησης, ο κλάδος της φιλοξενίας απορρόφησε άμεσα πάνω από 225.000 εργαζόμενους στη διάρκεια του 2025, παρουσιάζοντας σταθερή αύξηση σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές, ενώ αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως σημαντικό ποσοστό διοικητικών θέσεων – αισθητά υψηλότερο σε σύγκριση με άλλους κλάδους – καλύφθηκαν από γυναίκες, στοιχείο που αναδεικνύει τη σημαντική συμβολή του τουρισμού στην ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας και ηγεσίας.
Πάντως σύμφωνα με τη διοίκηση του ΙΤΕΠ τα στοιχεία για το πρώτο πεντάμηνο του 2026 (Ιανουάριος έως και Μάιος), δείχνουν ότι δεν παρατηρείται κάποια σημαντική μεταβολή σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, ούτε σε όρους πληρότητας, ούτε σε όρους τιμής.