Δραματική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή. Οι ΗΠΑ σφυροκοπούν το Ιράν για τρίτη συνεχόμενη νύχτα, με τον Τραμπ να ανακοινώνει ναυτικό αποκλεισμό και «χαράτσι» 20% στα πλοία για τη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ. Η Τεχεράνη απαντά με επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων και αμερικανικών στόχων στην περιοχή
Οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν επιθέσεις στο Ιράν νωρίς το πρωί της Τρίτης, ώρες αφότου ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον «επαναφέρει» τον αποκλεισμό του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ . Ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ξεχωριστά ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα χρεώνουν άλλα πλοία για ασφαλή διέλευση, ανατρέποντας εκατοντάδες χρόνια αμερικανικής πολιτικής που υποστηρίζει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας σε όλο τον κόσμο.
Το Ιράν σύμφωνα με το Reuters έπληξε αεροπορική βάση στην Ιορδανία που χρησιμοποιείται από αμερικανικές δυνάμεις. Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανέφεραν σε ανακοίνωσή τους που δημοσιεύτηκε από το Fars News ότι μια αεροπορική βάση στην Ιορδανία που φιλοξενεί αμερικανικές δυνάμεις έγινε στόχος ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων την Τρίτη. Η δήλωση καλούσε τον λαό της Ιορδανίας να διαλύσει τις αμερικανικές βάσεις στη χώρα του. «Γνωρίζετε πολύ καλά ότι όχι μόνο δεν έχουμε καμία εχθρότητα με τη χώρα σας, αλλά σας αγαπάμε επίσης, τον ευγενή λαό, που κατανοείτε τον πόνο και την καταπίεση του παλαιστινιακού λαού περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο έθνος», αναφέρει η ανακοίνωση.
Παράλληλα προχώρησε σε επιθέσεις στο Μπαχρέιν, την Ιορδανία και δύο δεξαμενόπλοια που συνδέονται με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και διέσχιζαν το στενό, σκοτώνοντας έναν ναυτικό και τραυματίζοντας οκτώ άλλους. Τα Εμιράτα απείλησαν να προχωρήσουν σε αντίποινα κατά του Ιράν, ενδεχομένως οδηγώντας το έθνος, το Άμπου Ντάμπι και το Ντουμπάι, σε σύγκρουση με την Τεχεράνη.
Οι επιθέσεις σημειώνονται καθώς το Ιράν και οι ΗΠΑ ανταγωνίζονται για τον έλεγχο των Στενών μέσω των οποίων περνούσε κάποτε το ένα πέμπτο του συνόλου του αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου σε καιρό ειρήνης. Η τιμή του αργού πετρελαίου Brent ανήλθε σε υψηλό μηνός, ξεπερνώντας τα 84 δολάρια στις συναλλαγές νωρίς την Τρίτη, εξακολουθώντας να είναι πολύ χαμηλότερη από τα σχεδόν 120 δολάρια που είχε φτάσει στο αποκορύφωμα του πολέμου, απειλώντας ωστόσο να αυξήσει το κόστος παντού.
Ο Τραμπ επιμένει ότι το Ορμούζ θα ανοίξει
Η Κεντρική Διοίκηση του αμερικανικού στρατού δήλωσε ότι έπληξε περιοχές γύρω από το Αμπού Μούσα, το Μπαντάρ Αμπάς, το Μπουσέρ, το Τσαμπαχάρ, το Τζασκ και το Κοναράκ, στοχεύοντας ιρανικά «συστήματα παράκτιας άμυνας, πυραυλικές εγκαταστάσεις και μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ναυτικές δυνατότητες». Το Ιράν παραδέχτηκε τις επιθέσεις γύρω από αυτές τις περιοχές, αλλά δεν παρείχε άμεσες εκτιμήσεις για θύματα ή ζημιές.
«Αυτές οι επιθέσεις θα συνεχίσουν να επιβάλλουν βαρύ κόστος στις ιρανικές δυνάμεις και να υποβαθμίζουν την ικανότητά τους να επιτίθενται σε αθώους πολίτες και εμπορικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε ο αμερικανικός στρατός. Λίγο αφότου ο στρατός ανακοίνωσε τις νέες επιθέσεις, ο Τραμπ τις χαρακτήρισε «άλλη μια μεγάλη επίθεση».
«Τους χτυπάμε πολύ σκληρά. Και θα συνεχιστεί, και θα δούμε τι θα συμβεί», δήλωσε σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο. «Καταστρέφουμε όλη την επιθετική τους ικανότητα και ελέγχουμε τα Στενά. Επαναφέρουμε τον αποκλεισμό». Ο Τραμπ παρείχε επίσης νέες λεπτομέρειες σχετικά με την κυβέρνησή του που κάνει μια στροφή προς τα εμπρός, υπονοώντας ότι θα χρεώνει διόδια για τα πλοία που διέρχονται από το Ορμούζ, αφού προηγουμένως είχε υπονοήσει ότι δεν θα το έκανε. «Προστατεύουμε ένα πολύ πλούσιο μέρος του κόσμου», είπε. «Ξοδεύουμε χρήματα. Έτσι, αυτό που κάναμε είναι ότι θα λάβουμε αποζημίωση για την προστασία μας».
Ο πρόεδρος Τραμπ λέει τώρα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να προσφέρουν προστασία, αλλά με αντάλλαγμα ένα τέλος 20% για το φορτίο που διακινείται μέσω της πλωτής οδού. «Οι ΗΠΑ θα είναι, από εδώ και στο εξής, γνωστές ως “οι Φύλακες των Στενών του Ορμούζ”, αλλά ως εκ τούτου, και για λόγους δικαιοσύνης, θα αποζημιώνονται, με ποσοστό 20% επί όλου του φορτίου που μεταφέρεται, για οποιοδήποτε και όλα τα έξοδα που είναι απαραίτητα για την παροχή ασφάλειας σε αυτό το πολύ ασταθές τμήμα του κόσμου», δήλωσε ο Τραμπ σε ανάρτηση στο Truth Social τη Δευτέρα.
Η πρότασή του, ωστόσο, εγείρει αρκετά ερωτήματα νομιμότητας και σκοπιμότητας. Πρόκειται για μια αλλαγή στην πολιτική των ΗΠΑ που μέχρι τώρα έλεγε ότι το Στενά θα έπρεπε να παραμείνουν ανοιχτά σε όλους χωρίς διόδια, όπως ήταν πριν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτεθούν στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Οποιαδήποτε προσπάθεια από τις ΗΠΑ ή το Ιράν να επιβάλουν τέλη θα παραβίαζε τους παγκόσμιους κανόνες για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και θα αύξανε τις εντάσεις, πιθανώς προκαλώντας περαιτέρω οικονομικές αναταραχές πολύ πέρα από την περιοχή. Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ αγωνίζεται για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στις θάλασσες από τους Πολέμους της Μπαρμπαριάς και τον Πόλεμο του 1812
Μετά τις δηλώσεις του Τραμπ σχετικά με τον αποκλεισμό του Ορμούζ, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί δημοσίευσε στο X αμφισβητώντας τη δήλωση του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα είναι γνωστές ως «φύλακες τουυ Ορμούζ». Είπε ότι το Ιράν θα παρέμενε ο πραγματικός φύλακας τψν Στενών για πάντα. Είπε επίσης ότι το σχέδιο του Τραμπ να χρεώνουν οι ΗΠΑ 20% στο φορτίο του στενού ήταν «υπερβολικό».
Συνεχίζονται οι επιθέσεις σε όλη τη Μέση Ανατολή
Το υπουργείο Άμυνας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ανακοίνωσε νωρίς την Τρίτη ότι το Ιράν επιτέθηκε σε δύο δεξαμενόπλοια στο Στενό του Ορμούζ, σκοτώνοντας έναν ναυτικό και τραυματίζοντας άλλους οκτώ. Το Υπουργείο Άμυνας των Εμιράτων δήλωσε ότι το Ιράν εκτόξευσε δύο πυραύλους κρουζ εναντίον των δεξαμενόπλοιων Mombasa και Al Bahiyah, σκοτώνοντας έναν Ινδό υπήκοο και τραυματίζοντας έξι Ινδούς και δύο Ουκρανούς. «Τα ΗΑΕ διατηρούν το πλήρες δικαίωμά τους να αντιδράσουν σε αυτή την κλιμάκωση και να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία της επικράτειάς τους, των πολιτών και των κατοίκων τους», πρόσθεσε το Υπουργείο Άμυνας.
Οι επιθέσεις έβαλαν φωτιά και στα δύο δεξαμενόπλοια, αν και οι πυρκαγιές σβήστηκαν. Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανέλαβαν την ευθύνη για την επίθεση στα δεξαμενόπλοια, λέγοντας ότι τα πλοία «αγνόησαν τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις». «Επέλεξαν να περάσουν μέσα από ένα ναρκοπέδιο και στη συνέχεια έγιναν στόχος και ακινητοποιήθηκαν», δήλωσαν.
Το Μπαχρέιν δέχθηκε επίσης νέα επίθεση νωρίς το πρωί της Τρίτης, καθώς το Ιράν ανταπέδωσε στον τελευταίο γύρο αεροπορικών επιδρομών των ΗΠΑ. Το Μπαχρέιν ήχησε δύο φορές τις σειρήνες συναγερμού για πυραύλους, προτρέποντας το κοινό να αναζητήσει καταφύγιο. Δεν υπήρξαν πληροφορίες για τυχόν ζημιές ή θύματα από την επίθεση. Η Πρεσβεία των ΗΠΑ στο Άμπου Ντάμπι και το Προξενείο των ΗΠΑ στο Ντουμπάι ειδοποίησαν τους Αμερικανούς νωρίς την Τρίτη ότι τα ραντεβού των προξενείων είχαν ακυρωθεί έως την Τετάρτη «λόγω της κατάστασης ασφαλείας στην περιοχή».
Ο στρατός της Ιορδανίας δήλωσε ότι αναχαίτισε τέσσερις πυραύλους από το Ιράν, σύμφωνα με ανακοίνωση που μεταδόθηκε από το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Petra του βασιλείου. Η Ιορδανία φιλοξενεί αμερικανικές δυνάμεις και έχει δεχθεί επίθεση από την Τεχεράνη τις τελευταίες ημέρες.
Ο Τραμπ λέει ότι το Ιράν δοκιμάστηκε και απέτυχε
Νωρίτερα τη Δευτέρα, ο Τραμπ δήλωσε στον συντηρητικό ραδιοφωνικό παρουσιαστή Χιου Χιούιτ ότι η συμφωνία που επιτεύχθηκε τον περασμένο μήνα «κατασκευάστηκε για να δοκιμάσει» το Ιράν, προσθέτοντας ότι «όταν έχεις να κάνεις με αλήτες (οι συμφωνίες) δεν σημαίνουν πολλά». «Δεν τίμησαν τη δοκιμασία», είπε ο πρόεδρος. Το Ιράν ισχυρίζεται ότι έχει το δικαίωμα να διαχειρίζεται την κυκλοφορία μέσω των Στενών και ενδεχομένως να χρεώνει τέλη σύμφωνα με την ενδιάμεση ειρηνευτική συμφωνία. Οι ΗΠΑ το έχουν αμφισβητήσει αυτό.
Ο αμερικανικός στρατός και ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών προσπάθησαν να δημιουργήσουν μια διαδρομή μέσω των Στενών κατά μήκος των ακτών του Ομάν, η οποία θα ήταν εκτός ιρανικού ελέγχου. Το Ιράν έχει επιτεθεί σε πλοία που χρησιμοποιούν αυτήν τη διαδρομή, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ παραβιάζουν την ενδιάμεση ειρηνευτική συμφωνία. Σε απάντηση οι ΗΠΑ έχουν επιτεθεί στο Ιράν σε απάντηση, προκαλώντας ιρανικές επιθέσεις σε αραβικά κράτη που είναι σύμμαχοι των ΗΠΑ.
Οι ανταλλαγές πυρών τις τελευταίες ημέρες είχαν ήδη δημιουργήσει αμφιβολίες για την ενδιάμεση ειρηνευτική συμφωνία. Η Ουάσινγκτον είχε άρει τον αποκλεισμό που είχε επιβάλει στα μέσα Απριλίου στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας, η οποία ζητούσε επίσης την πλήρη επαναλειτουργία του στενού.
Το Ιράν και οι ΗΠΑ θεωρητικά βρίσκονται σχεδόν στα μισά της 60ήμερης περιόδου μιας ενδιάμεσης συμφωνίας που υποτίθεται ότι θα ξεκινούσε συνομιλίες για τον οριστικό τερματισμό του πολέμου, ο οποίος ξεκίνησε τον Φεβρουάριο με τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, σε αεροπορικές επιδρομές ΗΠΑ-Ισραήλ.
Στην πραγματικότητα, η συμφωνία αυτή έχει εξελιχθεί σε μια σειρά επιθέσεων πάνω από το στενό του Ορμούζ, με αποτέλεσμα την σχεδόν πλήρη κατάρρευση μιας προσωρινής εκεχειρίας και την ανησυχία των παγκόσμιων ηγετών ότι η σύγκρουση θα μπορούσε να ξαναρχίσει πλήρως.