Οι πρώην μισθοφόροι της ρωσικής οργάνωσης Wagner, υπό την ηγεσία του Πάβελ Πριγκόζιν, ελέγχουν τη διακίνηση του οπιοειδούς τραμαδόλη στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, σύμφωνα με αποκαλύψεις της Wall Street Journal.
Τα εναπομείναντα μέλη της ρωσικής μισθοφορικής στρατιωτικής εταιρείας Wagner συνεχίζουν να «ελέγχουν» μια ολόκληρη χώρα στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία έχοντας στήσει μια εξαιρετικά κερδοφόρα επιχείρηση, που ελέγχει πλήρως την προμήθεια και τη διανομή του ναρκωτικού τραμαδόλη.
Πρόκειται για ένα εθιστικό οπιοειδές παυσίπονο, το οποίο σε υψηλές δόσεις χρησιμοποιείται ως ναρκωτικό διεγερτικό σε ολόκληρη την περιοχή.
Σύμφωνα με έρευνα της Wall Street Journal, τα φάρμακα αυτά ξεκινούν από την Ινδία, περνούν στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και στη συνέχεια μεταφέρονται μέσω του ποταμού Ουμπάνγκι στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία.
Αυτή η παράνομη εμπορική δραστηριότητα αποφέρει τεράστια έσοδα, επιτρέποντας στους Ρώσους μισθοφόρους να διατηρούν ζωντανή την επιρροή και τις επιχειρήσεις τους στη χώρα.
Η κληρονομιά του Πριγκόζιν και η νέα ηγεσία
Στις απομακρυσμένες και δυσπρόσιτες περιοχές κατά μήκος του ποταμού Ουμπάνγκι υπολογίζεται ότι παραμένουν σήμερα έως και 500 μέλη της ομάδας Wagner. Μετά τον θάνατο του ιδρυτή της οργάνωσης, Γεβγκένι Πριγκόζιν, σε αεροπορικό δυστύχημα στη Ρωσία τον Αύγουστο του 2023 – μόλις δύο μήνες μετά την αποτυχημένη ανταρσία του και την πορεία προς τη Μόσχα – το ρωσικό κράτος απορρόφησε το μεγαλύτερο μέρος των ξένων επιχειρήσεων της Wagner.
Όμως, στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, οι παλιές δομές της οργάνωσης κατάφεραν να κρατήσουν τον έλεγχο των οικονομικών τους περιουσιακών στοιχείων. Διατήρησαν τις στενές επαφές με τις τοπικές υπηρεσίες ασφαλείας, αλλά και τον έλεγχο σε βασικούς δρόμους λαθρεμπορίου.
Σύμφωνα με αναλυτές και πηγές που επικαλείται η Wall Street Journal, ο άνθρωπος που βρίσκεται πλέον στο τιμόνι αυτών των επιχειρήσεων είναι ο γιος του Πριγκόζιν, ο Πάβελ.
Η τραμαδόλη είναι ένα συνταγογραφούμενο φάρμακο που προορίζεται για την αντιμετώπιση του έντονου πόνου. Όταν όμως καταναλώνεται σε μεγάλες ποσότητες, προκαλεί έντονη διέγερση και γρήγορο εθισμό.
Μια κανονική ιατρική δόση κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 50 και 100 μιλιγκράμ. Στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, ωστόσο, κυκλοφορούν ευρέως χάπια που περιέχουν 200 μιλιγκράμ ή και περισσότερο από τη δραστική ουσία.
Οι εργάτες στα τοπικά χρυσωρυχεία αγοράζουν μανιωδώς το συγκεκριμένο σκεύασμα για να αντέχουν τις εξαντλητικές ώρες εργασίας.
Επιπρόσθετα το φάρμακο καταναλώνεται από συμμετέχοντες σε φιλορωσικές διαδηλώσεις για να καταστέλλουν την πείνα και την κούραση, καθώς και από ένοπλους μαχητές πριν από τις μάχες.
Φάρμακο ή διεγερτικό για τον πόλεμο
Η Νατάλια Ντουκάν, ερευνήτρια στη Διεθνή Πρωτοβουλία κατά του Διεθνικού Οργανωμένου Εγκλήματος (Global Initiative Against Transnational Organized Crime), εξήγησε στη Wall Street Journal ότι σε συνθήκες μάχης η τραμαδόλη καταναλώνεται σε τεράστιες δόσεις.
Με αυτόν τον τρόπο εξαφανίζεται ο φόβος και αυξάνεται η επιθετικότητα των στρατιωτών, οι οποίοι μπαίνουν σε μια κατάσταση φαρμακολογικής έκστασης. Σύμφωνα με μαρτυρίες, οι διοικητές των σχηματισμών που σχετίζονται με την ομάδα Wagner μοιράζουν οι ίδιοι τα χάπια στους άνδρες τους πριν από τις συγκρούσεις.
Ένα πρώην μέλος των δομών της Wagner επιβεβαίωσε επίσης ότι το φάρμακο διοχετεύεται ακόμη και στην προεδρική φρουρά της χώρας, καθώς και στην κυβερνητική οργάνωση νεολαίας “Les Requins” (Οι Καρχαρίες), τα μέλη της οποίας περιπολούν στην πρωτεύουσα Μπανγκί και επιτίθενται σε υποστηρικτές της αντιπολίτευσης.
Λουλούδια που έχουν τοποθετηθεί στο άγαλμα των Ρώσων μισθοφόρων ως φόρος τιμής στον εκλιπόντα ηγέτη της «Βάγκνερ», Γιεβγένι Πριγκόζιν, στο Μπανγκί της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας, στις 5 Μαρτίου 2024.
AP
Το δίκτυο διακίνησης είναι καλά οργανωμένο και εκτείνεται σε πολλές χώρες. Μεγάλο μέρος της τραμαδόλης που φτάνει στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία παράγεται αρχικά στην Ινδία. Σύμφωνα με πληροφορίες, στη συνέχεια εξάγεται σε εταιρείες στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Στα επίσημα έγγραφα, τα φορτία εμφανίζονται ως τυπικά πακέτα με χάπια των 50 μιλιγκράμ, όμως ανάμεσά τους κρύβονται οι πολύ πιο ισχυρές δόσεις. Η αμερικανική εφημερίδα επέλεξε να μην κατονομάσει τις συγκεκριμένες παρασκευάστριες εταιρείες ή τους εισαγωγείς.
Στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, τα ισχυρά αυτά χάπια συσκευάζονται ξανά και μεταφέρονται από την Κινσάσα στην παραμεθόρια πόλη Ζόνγκο. Από εκεί, οι λαθρέμποροι τα περνούν με βάρκες στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία διασχίζοντας τον ποταμό Ουμπάνγκι, ο οποίος έχει μετατραπεί σε μια κρίσιμη αρτηρία για τη μεταφορά καυσίμων, όπλων και παράνομων ουσιών.
Η ομάδα Wagner και οι συμμαχικές της ένοπλες ομάδες ελέγχουν απόλυτα τη διανομή της τραμαδόλης στο εσωτερικό της χώρας, αλλά και την εξαγωγή της σε γειτονικά κράτη. Ένας έμπορος αποκάλυψε ότι μια παρτίδα που κοστίζει περίπου 7.000 δολάρια στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία μπορεί να πουληθεί για 21.000 δολάρια στο Καμερούν, αφού πρώτα βέβαια πληρωθούν περίπου 4.000 δολάρια σε δωροδοκίες προς τους άνδρες της Wagner.
Χρυσός, όπλα και αυξανόμενη βία στην περιοχήΤο εμπόριο τραμαδόλης δεν είναι η μοναδική πηγή εσόδων για τους Ρώσους μισθοφόρους στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία. Η Global Initiative εκτιμά ότι η ομάδα κερδίζει περίπου 180 εκατομμύρια δολάρια ετησίως από την παράνομη εξαγωγή χρυσού.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, τα κέρδη από το εμπόριο του οπιοειδούς χρησιμοποιούνται για την αγορά όπλων και τη χρηματοδότηση ενός ολόκληρου δικτύου ελεγχόμενων πολιτοφυλακών. Η πρώτη εμφάνιση της ομάδας Wagner στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία έγινε το 2018, μετά από συμφωνία με τον πρόεδρο της χώρας, Φοστέν-Αρκάνζ Τουαντερά.
Οι Ρώσοι μισθοφόροι βοήθησαν την κυβέρνηση να αποκρούσει την επίθεση των ανταρτών στην πρωτεύουσα και ως αντάλλαγμα εξασφάλισαν πρόσβαση σε πλούσια κοιτάσματα χρυσού και άλλων φυσικών πόρων. Σήμερα, παραμένουν βαθιά ενσωματωμένοι στον στρατό και στις φιλοκυβερνητικές δυνάμεις της χώρας. Όπως αναφέρει ο αναλυτής του International Crisis Group, Σαρλ Μπουεσέλ, η Μόσχα αποφεύγει την ανοιχτή σύγκρουση με τους μισθοφόρους αυτούς, επιτρέποντάς τους να δρουν αυτόνομα.
Η ενδυνάμωση αυτών των ένοπλων ομάδων που συνδέονται με τη Wagner συνοδεύεται από μια δραματική έκρηξη της βίας κατά των αμάχων. Τον Φεβρουάριο του 2025, η πολιτοφυλακή Anti-balaka, η οποία διατηρεί στενούς δεσμούς με τους Ρώσους μισθοφόρους, σκότωσε περίπου 130 μέλη της εθνότητας Φουλάνι κοντά στα σύνορα με το Καμερούν.
Η οργάνωση ACLED χαρακτήρισε τη σφαγή αυτή ως την πιο θανατηφόρα επίθεση εναντίον αμάχων στη χώρα από τον Μάρτιο του 2022. Την ίδια ώρα, οι θάνατοι από τις μάχες για τον έλεγχο των περιοχών που είναι πλούσιες σε ορυκτά αυξήθηκαν σχεδόν κατά 20% τον τελευταίο χρόνο, φτάνοντας τους 500 νεκρούς, σύμφωνα με τα στοιχεία του Πανεπιστημίου της Ουψάλα που επικαλείται η Wall Street Journal.