Στο στόχαστρο των σκληροπυρηνικών του Ιράν τρία πρόσωπα, που έχουν όπως όλα δείχνουν τον έλεγχο της χώρας και των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ, την ώρα που ο νέος Αγιατολάχ παραμένει άφαντος
Μασούντ Πεζεσκιάν, Αμπάς Αραγκτσί και Μοχάμαντ Γκαλιμπάφ, είναι τα τρία κεντρικά πρόσωπα που αποτελούν τη «βιτρίνα» του Ιράν στον δυτικό κόσμο και έχουν αναλάβει τον διαπραγματευτικό ρόλο με τις ΗΠΑ, βάζοντας σε δεύτερο πλάνο τους Φρουρούς της Επανάστασης.
Όμως όλα όσα συνέβησαν στη διάρκεια της 7ήμερης κηδείας του Ιρανού Ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, έφεραν στο προσκήνιο μία θεωρία που κερδίζει έδαφος εδώ και μήνες στις πιο ριζοσπαστικές παρατάξεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας: ότι οι ηγέτες του Ιράν σε καιρό πολέμου, οι οποίοι διαπραγματεύτηκαν και υπέγραψαν τη συμφωνία με την Ουάσινγκτον, οργανώνουν ένα «ήπιο πραξικόπημα» εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας και των επαναστατικών ιδανικών της, εξηγεί το CNN.
Το φέρετρο του Αλί Χαμενεΐ και των μελών της οικογένειάς του.
ΑΡ
Με τον νέο Αγιατολάχ, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιου και διαδόχου του εκλιπόντος ηγέτη, άφαντο και κρυμμένο, τα πλήθη φώναζαν στον Ιρανό πρόεδρο «Θάνατος στον συμβιβαστή», ενώ ο Αμπάς Αραγκτσί, που διαπραγματεύτηκε την κατάπαυση του πυρός με την κυβέρνηση Τραμπ και πέτυχε την άρση ορισμένων κυρώσεων κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την κηδεία, αφού ένας όχλος τον λιθοβόλησε εν μέσω συνθημάτων που ζητούσαν τον θάνατό του, κατηγορώντας τον ότι είναι «προδότης και πουλημένος».
Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ σε παλαιότερο στιγμιότυπο χαιρετά τους υποστηρικτές του
AP/Vahid Salemi
Οι σκληροπυρηνικές φατρίες που παρευρέθηκαν μαζικά στην κηδεία πιστεύουν ότι, αντί να εκδικηθούν τη δολοφονία του Χαμενεΐ, οι Ιρανοί αξιωματούχοι παραδόθηκαν υπογράφοντας μια συμφωνία που αψηφά τις διαταγές του «εξαφανισμένου» Ανώτατου Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, στο όνομα του οποίου ωστόσο οι αξιωματούχοι διαπραγματεύονται ή κυβερνούν.
Οι σκληροπυρηνικοί έχουν κατηγορήσει την επίσημη ηγεσία του Ιράν ότι συνωμοτούν για να εδραιώσουν την εξουσία τους, αναστέλλοντας τη λειτουργία του κοινοβουλίου, αψηφώντας τις εντολές του στις διαπραγματεύσεις και προσπαθώντας να διαλύσουν τις νυχτερινές διαδηλώσεις στους δρόμους, οι οποίες είχαν εξελιχθεί σε ισχυρή βάση εξουσίας για τους φονταμενταλιστές.
«Προειδοποίηση προς τον λαό του Ιράν: Μήπως ετοιμάζεται πραξικόπημα;» ρώτησε ο Μαχμούντ Ναμπαβιάν, ένας ριζοσπαστικός βουλευτής γνωστός για τις αμεσές του δηλώσεις, στο X λίγες ημέρες πριν από την κηδεία του Χαμενεΐ.
«Σε αυτές τις στιγμές αποχαιρετισμού του μαρτυρικού Ιμάμη (Χαμενεΐ), υψώνουμε το λάβαρο της εκδίκησης για το αίμα του και παραμένουμε αταλάντευτοι ενάντια στο πραξικόπημα», έγραψε λίγες ημέρες αργότερα.
Ένα ακόμα κομβικό σημείο, είναι η παντελής έλλειψη πρόσβασης των σκληροπυρηνικών στον νέο ανώτατο ηγέτη, κάτι που ενισχύει τη δυσαρέσκειά τους, όπως επισημαίνει στο CNN, ο Αράς Αζίζι, ειδικός για το Ιράν που ζει στις ΗΠΑ και συγγραφέας του βιβλίου «What Iranians Want».
«Η συνεχιζόμενη απουσία του Μοτζτάμπα σημαίνει ότι δεν έχουν πρόσβαση σε αυτόν και επίσης ότι ο Γκαλιμπάφ και οι σύμμαχοί του έχουν ουσιαστικά την εξουσία στη χώρα… οι ακραίοι σκληροπυρηνικοί έχουν επομένως κατηγορήσει τον Γκαλιμπάφ και τον Πεζεσκιάν ότι σχεδιάζουν ένα “πραξικόπημα” εναντίον του Μοτζτάμπα», είπε ο Αζίζι.
Ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν
Iranian Presidency Office
«Εμείς, η λεπίδα και ο λαιμός σου»
Τις εβδομάδες πριν ξεσπάσουν οι εχθροπραξίες, οι σκληροπυρηνικοί έστρεψαν την οργή τους εναντίον των ηγετών που υπέγραψαν τη συμφωνία με τις ΗΠΑ.
«Κύριε Πρόεδρε, αν οι όροι του ηγέτη δεν εκπληρωθούν, τότε θα είμαστε εμείς, το μαχαίρι και ο λαιμός σας», προειδοποίησε ο Μοχάμαντ Αλί Μπακσί, ένας συνδεδεμένος με τις υπηρεσίες ασφαλείας «Μαντά» – δηλαδή θρησκευτικός τραγουδιστής πιστός στο ιρανικό καθεστώς – τον Πεζεσκιάν κατά τη διάρκεια μιας τελετής. «Θα σας φέρουμε την κόλαση».
Η ανοιχτή απειλή για δολοφονία του προέδρου δέχτηκε ευρεία κριτική, αλλά δεν είναι γνωστό αντιμετώπισε οποιεσδήποτε νομικές συνέπειες. Μεταξύ των άλλων αξιωματούχων που βρίσκονται υπό αυστηρή παρακολούθηση συγκαταλέγεται ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν με τις ΗΠΑ, ο Γκαλιμπάφ, ένας πρώην διοικητής της Επαναστατικής Φρουράς με βαθιά πολιτική εμπειρία, του οποίου τα προσόντα του επέτρεψαν να αναλάβει ηγετικό ρόλο κατά τη διάρκεια του πολέμου, αναδεικνύοντάς τον ως τον de facto κύριο ηγέτη του καθεστώτος με ευρεία αποδοχή.
«Προσπαθούν να αναδείξουν τον ρόλο του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, μειώνοντας παράλληλα τον ρόλο του ανώτατου ηγέτη και του κοινοβουλίου», δήλωσε ο Καμράν Γκαζανφάρι, ένας σκληροπυρηνικός βουλευτής, σε βιντεοσκοπημένη δήλωση στις αρχές Ιουλίου, αναφερόμενος στο γεγονός ότι το συμβούλιο αποφασίζει πλέον για τα πιο ευαίσθητα θέματα της χώρας σε καιρό πολέμου.
«Αυτό είναι το πολιτικό πραξικόπημα που έχουν σχεδιάσει και το οποίο υλοποιούν βήμα προς βήμα.»
Την Τρίτη, ο Ναμπαβιάν, ο βουλευτής της σκληρής γραμμής που αντιτίθεται σθεναρά στη συμφωνία και υπήρξε μία από τις κύριες φωνές που προειδοποιούσαν για «πραξικόπημα», απομακρύνθηκε από τη θέση του στην Επιτροπή Εθνικής Ασφάλειας του Κοινοβουλίου, μαζί με έναν άλλο βουλευτή που επικρίνει τη συμφωνία
Ο Ναμπαβιάν, ο οποίος ήταν μέλος της ιρανικής διαπραγματευτικής αντιπροσωπείας πριν στραφεί εναντίον των συνομιλιών και προσπάθησε να υπονομεύσει τη συμφωνία διαρρέοντας το κείμενο στα ΜΜΕ πριν από την υπογραφή της τον περασμένο μήνα, ισχυρίστηκε ότι η ιρανική διαπραγματευτική ομάδα παραβίαζε τις «κόκκινες γραμμές» του ανώτατου ηγέτη στις συνομιλίες της με τις ΗΠΑ.
Το CNN δεν κατάφερε να επικοινωνήσει με τον Ναμπαβιάν για να λάβει σχόλιο. Αυτός και άλλοι συμμερίζονται τις απόψεις του «Jebhe-ye Paydari» (Μέτωπο Αντοχής), τα σκληροπυρηνικά μέλη του οποίου περιγράφονται συχνά από τους παρατηρητές ως «υπερ-επαναστάτες». Θεωρούν τους εαυτούς τους ως τους φύλακες των αξιών της επανάστασης του 1979, η οποία ανέτρεψε τον φιλοδυτικό μονάρχη και εγκαθίδρυσε μια ισλαμική θεοκρατία.
Η κηδεία Χαμενεΐ αποτέλεσε «χρυσή ευκαιρία» για τους πιο σκληροπυρηνικούς υποστηρικτές της Ισλαμικής Δημοκρατίας, να εντείνουν τα αιτήματά τους για εκδίκηση του ηγέτη τους μέσω νέου πολέμου με την Ουάσιγκτον και να δηλώσουν την απόρριψή τους για οποιαδήποτε συμφωνία με τον Τραμπ
Η επιθυμία τους φαίνεται πλέον να έχει εκπληρωθεί. Μια εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ κατέρρευσε σχεδόν αυτή την εβδομάδα, αφού η Επαναστατική Φρουρά εξαπέλυσε επιθέσεις κατά πλοίων στο Στενό του Ορμούζ, προκειμένου να επιβάλει τον έλεγχό της στη θαλάσσια οδό. Αυτό προκάλεσε αντίποινα χτυπήματα από την Ουάσιγκτον και νέες απαιτήσεις από τους ιρανούς σκληροπυρηνικούς να καταργηθεί η εκεχειρία.