Το Ιράν λέει ότι οι ειρηνευτικές συνομιλίες θα ήταν «παράλογες» μετά τις ισραηλινές επιθέσεις
Το Ισραήλ έπληξε χθες τον Λίβανο με τα σφοδρότερα πλήγματα που έχει εξαπολύσει μέχρι σήμερα, σκοτώνοντας εκατοντάδες ανθρώπους και πυροδοτώντας απειλή αντιποίνων από το Ιράν, το οποίο υπονοεί ότι θα ήταν «παράλογο» να προχωρήσουν οι συνομιλίες για τη σύναψη μόνιμης ειρηνευτικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ.
Η προειδοποίηση από τον επικεφαλής διαπραγματευτή του Ιράν, πρόεδρο του κοινοβουλίου Μοχάμεντ Μπάγκερ Καλιμπάφ, κατέδειξε τη συνεχιζόμενη αστάθεια στην περιοχή μετά την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ την Τρίτη. Οι δύο πλευρές έχουν παρουσιάσει έντονα αντίθετες ατζέντες για τις ειρηνευτικές συνομιλίες που πρόκειται να ξεκινήσουν το Σάββατο, αλλά δεν ήταν σαφές εάν η δύο εβδομάδων κατάπαυση του πυρός θα τηρηθεί μέχρι τότε.
Ο Καλιμπάφ δήλωσε ότι το Ισραήλ είχε ήδη παραβιάσει αρκετούς όρους αυτής της εκεχειρίας, εντείνοντας τον παράλληλο πόλεμό του εναντίον της Χεζμπολάχ, η οποία είναι προσκείμενη στο Ιράν, ενώ οι ΗΠΑ είχαν παραβιάσει τη συμφωνία επιμένοντας να εγκαταλείψει το Ιράν τις πυρηνικές του φιλοδοξίες. «Σε μια τέτοια περίπτωση, μια διμερής κατάπαυση του πυρός ή οι διαπραγματεύσεις ήταν παράλογες», ανέφερε σε ανακοίνωσή του.
Το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες δήλωσαν αμφότερες ότι η δύο εβδομάδων εκεχειρία δεν κάλυπτε τον Λίβανο, και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου προειδοποίησε ότι οι επιθέσεις θα συνεχιστούν. «Θεωρώ ότι οι Ιρανοί νόμιζαν ότι η εκεχειρία περιλάμβανε τον Λίβανο, και απλώς δεν τον περιελάμβανε», δήλωσε σε δημοσιογράφους στη Βουδαπέστη ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος θα ηγηθεί της αμερικανικής αντιπροσωπείας.
Οι δύο πλευρές φάνηκαν να έχουν μεγάλη διαφορά και στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν – έναν από τους παράγοντες που ο Τραμπ ανέφερε ως δικαιολογία για τον πόλεμο. Ο Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν συμφώνησε να σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου, το οποίο μπορεί να μετατραπεί σε πυρηνικά όπλα, και ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι το Ιράν έχει δηλώσει ότι θα παραδώσει τα υπάρχοντα αποθέματά του. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες, σε συνεργασία με το Ιράν, θα ξεθάψουν και θα απομακρύνουν όλη την βαθιά θαμμένη… πυρηνική «σκόνη»», δήλωσε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο Καλιμπάφ, ωστόσο, δήλωσε ότι του επιτράπηκε να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου βάσει των όρων της εκεχειρίας.
Πσρά το γεγονός ότι τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν κήρυξαν τη νίκη τους σε έναν πόλεμο πέντε εβδομάδων που έχει σκοτώσει χιλιάδες ανθρώπους, οι βασικές τους διαφορές παρέμειναν άλυτες. Κάθε πλευρά εμμένει σε αντικρουόμενες απαιτήσεις για μια συμφωνία που θα μπορούσε να διαμορφώσει τη Μέση Ανατολή για γενιές.
Παρά την αβεβαιότητα, οι παγκόσμιοι χρηματιστηριακοί δείκτες σημείωσαν άνοδο, ενώ οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν κατά 14%, φτάνοντας κοντά στα 95 δολάρια ανά βαρέλι, αφού είχαν υποχωρήσει ακόμη και στα 90,40 δολάρια.
Η τιμή του αργού πετρελαίου Brent παραμένει περίπου 25 δολάρια υψηλότερη από ό,τι πριν από την έναρξη των κοινών επιθέσεων ΗΠΑ-Ισραήλ. Η πρόσφατα αποδεδειγμένη ικανότητα της Τεχεράνης να διακόπτει τον ενεργειακό εφοδιασμό του Κόλπου μέσω του ελέγχου της στα Στενά, παρά τις δεκαετίες μαζικών στρατιωτικών επενδύσεων των ΗΠΑ στην περιοχή, δείχνει πώς η σύγκρουση έχει ήδη αλλάξει τη δυναμική ισχύος στον Κόλπο.
«Με το δάχτυλο στη σκανδάλη»
Ο Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ έχει «το δάχτυλο στη σκανδάλη» και είναι έτοιμο να επιστρέψει στις μάχες «ανά πάσα στιγμή». Η υπηρεσία πολιτικής άμυνας του Λιβάνου δήλωσε ότι 254 άνθρωποι σκοτώθηκαν στις ισραηλινές επιδρομές σε ολόκληρο τον Λίβανο την Τετάρτη. Ο υψηλότερος αριθμός σημειώθηκε στην πρωτεύουσα Βηρυτό, όπου οι ισραηλινές επιδρομές σκότωσαν 91 ανθρώπους, ανέφερε. Οι κάτοικοι είπαν ότι ορισμένες από τις ισραηλινές επιδρομές έγιναν χωρίς τις συνήθεις προειδοποιήσεις για να απομακρυνθούν οι πολίτες.
Η Χεζμπολάχ, η υποστηριζόμενη από το Ιράν οργάνωση του Λιβάνου, δήλωσε νωρίς την Πέμπτη ότι εκτόξευσε ρουκέτες στο βόρειο Ισραήλ ως απάντηση στις «παραβιάσεις της εκεχειρίας». Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν καταδίκασε «με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο» αυτό που χαρακτήρισε αδιάκριτες ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο, λέγοντας σε δήλωσή του στο X ότι ο Λίβανος «πρέπει να καλύπτεται πλήρως» από την εκεχειρία.
Οι ηγέτες 13 ευρωπαϊκών χωρών, της Ιαπωνίας και του Καναδά εξέδωσαν επίσης κοινή δήλωση χαιρετίζοντας την κατάπαυση του πυρός και ζητώντας τον άμεσο τερματισμό των εχθροπραξιών, προκειμένου να «αποτραπεί μια σοβαρή παγκόσμια ενεργειακή κρίση». Το Ιράν έπληξε επίσης πετρελαϊκές εγκαταστάσεις σε κοντινές χώρες του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένου ενός αγωγού στη Σαουδική Αραβία που έχει χρησιμοποιηθεί για την παράκαμψη των αποκλεισμένων Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με πηγή της πετρελαϊκής βιομηχανίας. Το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και τα ΗΑΕ ανέφεραν επίσης επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Το Ορμούζ παρέμεινε κλειστό για πλοία που έπλεαν χωρίς άδεια και οι πλοιοκτήτες δήλωσαν ότι χρειάζονταν περισσότερη σαφήνεια πριν από την επανέναρξη της διέλευσης. Το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν δημοσίευσε έναν χάρτη που δείχνει εναλλακτικές οδούς ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ για να βοηθήσει τα πλοία να αποφεύγουν τις ναυτικές νάρκες, μετέδωσε το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων ISNA. Σε μια πληθώρα διαδικτυακών αναρτήσεων, ο Τραμπ ανακοίνωσε νέους δασμούς 50% σε όλα τα αγαθά από οποιαδήποτε χώρα προμηθεύει όπλα στο Ιράν, αν και δεν έχει την εξουσία να το πράξει.
Το ιρανικό καθεστώς επιβιώνει
Πλήθος κόσμου βγήκε στους δρόμους του Ιράν τη νύχτα για να γιορτάσει την εκεχειρία, κουνώντας ιρανικές σημαίες και καίγοντας σημαίες των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Υπήρχε όμως και επιφυλακτικότητα ότι μια συμφωνία δεν θα τηρούνταν. «Το Ισραήλ δεν θα επιτρέψει στη διπλωματία να λειτουργήσει και ο Τραμπ μπορεί να αλλάξει την άποψή του αύριο. Αλλά τουλάχιστον μπορούμε να κοιμηθούμε απόψε χωρίς επιθέσεις», δήλωσε τηλεφωνικά στο Reuters ο 29χρονος Αλιρεζά, κυβερνητικός υπάλληλος στην Τεχεράνη.
Ο πόλεμος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου από τον Τραμπ και τον Νετανιάχου, οι οποίοι δήλωσαν ότι στόχος τους ήταν να αποτρέψουν το Ιράν από το να ασκήσει βία πέρα από τα σύνορά του, να τερματίσουν το πυρηνικό του πρόγραμμα και να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για να ανατρέψουν οι Ιρανοί το καθεστώς τους. Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, δήλωσε την Τετάρτη ότι η Ουάσινγκτον είχε κερδίσει μια αποφασιστική στρατιωτική νίκη.
Μέχρι στιγμής, όμως, το Ιράν διατηρεί τόσο το απόθεμά του σε ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού, σχεδόν όπλο-βαθμού, όσο και την ικανότητά του να πλήττει τους γείτονές του με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, σύμφωνα με το Reuters. Η ηγεσία των κληρικών, η οποία αντιμετώπισε μαζικές διαμαρτυρίες πριν από μήνες, έχει αντέξει την επίθεση των υπερδυνάμεων χωρίς κανένα σημάδι εσωτερικής κατάρρευσης.
Πηγή
