Η αγορά εργασίας ανακάμπτει, αλλά πολλοί δεν το νιώθουν στην πράξη
Οι θέσεις εργασίας αυξάνονται, οι δείκτες απασχόλησης βελτιώνονται και η οικονομία συνεχίζει να δημιουργεί νέες ευκαιρίες· κι όμως, για εκατομμύρια εργαζομένους η εύρεση δουλειάς παραμένει μία δύσκολη και χρονοβόρα διαδικασία. Πώς εξηγείται αυτή η αντίφαση και τι αποκαλύπτουν τα στοιχεία για τη σημερινή αγορά εργασίας;
Παρά τη συνεχιζόμενη αύξηση της απασχόλησης στις Ηνωμένες Πολιτείες, η αναζήτηση παραμένει δύσκολη για πολλούς υποψήφιους, όπως τονίζεται σε ανάλυση του Business Insider.
Οι μαζικές απολύσεις σε μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, όπως η Meta και η Amazon, έχουν «τραβήξει» την προσοχή των Μέσων ενημέρωσης. Ωστόσο, αποτελούν μόνο ένα μικρό μέρος της συνολικής εικόνας μίας τεράστιας αγοράς εργασίας που περιλαμβάνει εκατομμύρια εργαζομένους και ανέργους σε διαφορετικούς κλάδους και επιχειρήσεις κάθε μεγέθους.
Σε γενικές γραμμές, η αγορά εργασίας εμφανίζει νέα δυναμική. Η δημιουργία θέσεων εργασίας επιταχύνεται, οι απολύσεις παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα και η ανάπτυξη δεν στηρίζεται πλέον αποκλειστικά στον κλάδο της υγείας.
Παράλληλα, όμως, οι μισθοί δεν αυξάνονται με τον αντίστοιχο ρυθμό που ανεβαίνουν οι τιμές, ενώ, η μακροχρόνια ανεργία και οι χαμηλοί ρυθμοί προσλήψεων δείχνουν ότι η εύρεση νέας εργασίας εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση.
Τα στοιχεία της έκθεσης απασχόλησης που δημοσιεύτηκαν την 5η Ιουνίου, τονίζουν ότι η αμερικανική οικονομία κατέγραψε τρεις συνεχόμενους μήνες ισχυρής αύξησης της απασχόλησης έως τον Μάιο, πολύ πάνω από το επίπεδο που απαιτείται για τη διατήρηση σταθερής ανεργίας. Πρόκειται για τον υψηλότερο μέσο όρο τριμήνου από τις αρχές του 2024.
«Η εφετινή άνοιξη επιβεβαιώνει ότι η αγορά εργασίας επιστρέφει σε τροχιά ανάπτυξης. Οι επιχειρήσεις επιταχύνουν ξανά τις προσλήψεις, οι θέσεις εργασίας αυξάνονται σε πολλούς κλάδους και υπάρχει μία αίσθηση ανανεωμένης κινητικότητας σε μια αγορά που παρέμενε στάσιμη για μεγάλο μέρος του περασμένου έτους», ανέφερε η οικονομολόγος της ZipRecruiter, Νικόλ Μπασό.
Τον Μάιο, δημιουργήθηκαν 172.000 νέες θέσεις εργασίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, περίπου διπλάσιες από όσες ανέμεναν οι αναλυτές. Παράλληλα, αναθεωρήθηκαν προς τα πάνω τα στοιχεία των δύο προηγούμενων μηνών: Οι νέες θέσεις εργασίας του Μαρτίου αυξήθηκαν από 185.000 σε 214.000 και του Απριλίου από 115.000 σε 179.000.
Ο κλάδος της υγείας εξακολουθεί να αποτελεί βασικό «μοχλό» ανάπτυξης, ωστόσο, δεν είναι πλέον ο μόνος. Τον Μάιο, τη μεγαλύτερη καθαρή αύξηση θέσεων εργασίας κατέγραψε ο τομέας της φιλοξενίας και του τουρισμού, πιθανότατα λόγω της αυξημένης ζήτησης που συνδέεται με το Μουντιάλ, ενώ, ακολούθησαν το Δημόσιο και η υγεία.
Παρά τη συνολική βελτίωση, οι οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι η δυναμική των προσλήψεων παραμένει άνιση. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της LinkedIn για την αμερικανική ήπειρο, Κόρι Καντένγκα, σημειώνει ότι μόνο ο τομέας της υγείας εμφανίζει σταθερή ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια.
«Η επιτυχία ενός υποψηφίου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον κλάδο στον οποίο αναζητά εργασία και από την περιοχή όπου βρίσκεται», εξηγεί ο Μαρκ Χάμρικ, ανώτερος οικονομικός αναλυτής της Bankrate.
Ταυτόχρονα, τα στοιχεία του προγράμματος JOLTS έδειξαν ότι οι διαθέσιμες θέσεις εργασίας αυξήθηκαν τον Απρίλιο στο υψηλότερο επίπεδο από το 2024, κυρίως λόγω της ζήτησης στον τομέα των επαγγελματικών και επιχειρηματικών υπηρεσιών.
Σύμφωνα με τον Χάμρικ, η αύξηση των κενών θέσεων, σε συνδυασμό με τις περιορισμένες απολύσεις, θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω επιτάχυνση των προσλήψεων.
Ανάλογη εικόνα προκύπτει και από ιδιωτικές έρευνες. Η πλατφόρμα διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού Gusto κατέγραψε αύξηση των θέσεων εργασίας στις μικρές επιχειρήσεις σχεδόν σε όλους τους κλάδους και στις περιφέρειες των Ηνωμένων πολιτειών. Παρόμοια ήταν και τα ευρήματα της ADP, η οποία διαπίστωσε ισχυρή αύξηση της απασχόλησης στις περισσότερες κατηγορίες επιχειρήσεων.
Πάντως, οι ειδικοί τονίζουν ότι τα θετικά μακροοικονομικά στοιχεία δεν μειώνουν τον αντίκτυπο των απολύσεων για όσους πλήττονται άμεσα. «Χίλιοι άνθρωποι που χάνουν τη δουλειά τους, είναι χίλιοι άνθρωποι», σημειώνει η μπασό. «Για αυτούς πρόκειται για μία πολύ δύσκολη και οδυνηρή εμπειρία». Αλλά όπως υπογραμμίζει, χίλιες απολύσεις σε μία εταιρεία δεν αρκούν για να επηρεάσουν ουσιαστικά τη συνολική απασχόληση στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι μισθοί χάνουν έδαφος έναντι του πληθωρισμού
Παρά τη βελτίωση της απασχόλησης, η οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Η αβεβαιότητα που προκαλεί ο πόλεμος με το Ιράν, η άνοδος του πληθωρισμού και η αύξηση της μακροχρόνιας ανεργίας, επιβαρύνουν το οικονομικό κλίμα.
Η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας δεν σημαίνει ότι η αγορά έχει επιστρέψει πλήρως στην κανονικότητα. Όπως εκτιμά η Λόρα Ούλριχ από το Indeed Hiring Lab, «στην τεχνολογία έχουμε λίγες προσλήψεις και κάποιες απολύσεις, ενώ, σε άλλους κλάδους παρατηρούμε λίγες προσλήψεις αλλά και λίγες αποχωρήσεις».
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δύσκολη για πολλούς εργαζόμενους γραφείου. Ο χρηματοοικονομικός τομέας, όπου η απασχόληση υποχωρεί εδώ και περίπου 1 χρόνο, έχασε 22.000 θέσεις εργασίας τον Μάιο. Αντίστοιχα, ο τομέας της πληροφόρησης, που περιλαμβάνει τα Μέσα ενημέρωσης και την τεχνολογία, καταγράφει συστηματικά απώλειες θέσεων τα τελευταία χρόνια.
Ο δείκτης προσλήψεων υποχώρησε τον Απρίλιο στο 3,2%, επίπεδο που θυμίζει τη δεκαετία του 2010, όταν η αμερικανική οικονομία προσπαθούσε ακόμη να ανακάμψει από τη Μεγάλη Ύφεση, σύμφωνα με τα στοιχεία του Γραφείου Στατιστικής Εργασίας.
Η χαμηλή κινητικότητα στην αγορά εργασίας αποτυπώνεται και στο ποσοστό των εργαζομένων που παραιτούνται οικειοθελώς. Αυτό διαμορφώθηκε στο μόλις 1,9%, πολύ χαμηλότερα από το 3% που είχε καταγραφεί την περίοδο της λεγόμενης «Μεγάλης Παραίτησης» το 2021 και το 2022.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι και η αύξηση της μακροχρόνιας ανεργίας. Από τα περίπου 7 εκατ. ανέργων στις Ηνωμένες Πολιτείες, το 27,5% παρέμενε εκτός εργασίας για τουλάχιστον 27 εβδομάδες τον Μάιο. Σύμφωνα με την Ούλριχ, το ποσοστό αυτό θεωρείται υψηλό για μια οικονομία που συνεχίζει να δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας.
Μέσα σε αυτό το δυσοίωνο κλίμα, η αύξηση των μισθών δεν αρκεί πλέον για να καλύψει την άνοδο του κόστους ζωής. Ο πληθωρισμός ξεπέρασε το 4% τον Μάιο για πρώτη φορά από το 2023, ασκώντας ιδιαίτερη πίεση στα νοικοκυριά μεσαίου εισοδήματος.