Συμφωνία για εκσυγχρονισμό της γεωργικής νομοθεσίας και ενίσχυση της ποιότητας και της ανθεκτικότητας των ποικιλιών
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωκοινοβούλιο κατέληξαν σε προκαταρκτική συμφωνία για τη ριζική αναθεώρηση των κανόνων της Ένωσης που διέπουν την παραγωγή και εμπορία φυτικού αναπαραγωγικού υλικού (PRM).
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα εκσυγχρονισμού ενός νομοθετικού πλαισίου που, σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν είχε αναθεωρηθεί ουσιαστικά από τη δεκαετία του 1960.
Οι νέοι κανόνες αποσκοπούν στην ενίσχυση της αγροβιοποικιλότητας, τη στήριξη της διατήρησης και των τοπικά προσαρμοσμένων ποικιλιών και την παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας για διαφορετικές χρήσεις από βελτιωτές, επαγγελματίες φορείς και ερασιτέχνες.
Παράλληλα, επιδιώκεται η διασφάλιση ότι το φυτικό αναπαραγωγικό υλικό που διατίθεται στην ευρωπαϊκή αγορά, θα είναι υψηλής και αξιόπιστης ποιότητας και προσαρμοσμένο στις περιβαλλοντικές και κλιματικές προκλήσεις.
Η σημερινή συμφωνία, όπως τονίζεται, θεσπίζει κανόνες που στηρίζουν την καινοτομία, ενισχύουν τη βιοποικιλότητα και παρέχουν στους αγρότες σε όλη την Ευρώπη ποιοτικό υλικό για μία παραγωγική, ανθεκτική και βιώσιμη γεωργία.
Η πρόταση αντικαθιστά σειρά υφιστάμενων τομεακών οδηγιών με έναν ενιαίο, εναρμονισμένο κανονισμό, με στόχο ένα πιο ευέλικτο, καινοτόμο και περιβαλλοντικά ανθεκτικό σύστημα.
Οι νέοι κανόνες επιδιώκουν:
- Τη δημιουργία απλούστερου και σαφέστερου πλαισίου σε επίπεδο Ένωσης, με μείωση αποκλίσεων στην εφαρμογή και διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού.
- Την υποστήριξη της επιστημονικής και τεχνολογικής προόδου, με αξιοποίηση ψηφιακών «εργαλείων», βιομοριακών τεχνικών και μεθόδων παραγωγής που δεν προβλέπονταν στην αρχική νομοθεσία της δεκαετίας του 1960.
- Τη μείωση του διοικητικού φόρτου για τις αρμόδιες αρχές και τους φορείς μέσω εναρμονισμένων διαδικασιών και ψηφιακής τεκμηρίωσης.
Τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας υψηλής ποιότητας υλικού προσαρμοσμένου στις μεταβαλλόμενες κλιματικές και περιβαλλοντικές συνθήκες, με ταχύτερη εισαγωγή ποικιλιών ανθεκτικών σε κλιματική αλλαγή, εχθρούς και ασθένειες. - Την ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας και της προστασίας της βιοποικιλότητας και των γενετικών πόρων.
- Τη βελτίωση της συνοχής με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για την υγεία των φυτών και τους επίσημους ελέγχους, με ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας.
Η συμφωνία προβλέπει πιο ευέλικτη και λιγότερο γραφειοκρατική προσέγγιση για τις εθνικές Αρχές και τους επαγγελματίες. Διατηρείται υποχρεωτική η εξέταση νέων ποικιλιών για την αξία τους στη βιώσιμη καλλιέργεια και χρήση (VSCU) για γεωργικά φυτά (εκτός χλοοταπήτων), πατάτα και αμπέλι. Ταυτόχρονα, εξαιρείται η καταχώριση ποικιλιών από τον κανονισμό των επίσημων ελέγχων, ώστε να αποφευχθεί περιττή γραφειοκρατία, ενώ οι κανόνες για παρεκκλίσεις απλοποιούνται.
Τα επόμενα βήματα
Η προκαταρκτική συμφωνία θα πρέπει να εγκριθεί επίσημα από το Συμβούλιο και το Ευρωκοινοβούλιο, πριν υιοθετηθεί οριστικά και τεθεί σε ισχύ, με εφαρμογή που θα ξεκινήσει 4 χρόνια αργότερα.