Το ταμείο θα ενεργοποιηθεί μόνο εφόσον υπάρξει τελική συμφωνία ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη.
Τη δημιουργία ιδιωτικού επενδυτικού ταμείου ύψους 300 δισ. δολαρίων για το Ιράν προβλέπει το πλαίσιο συμφωνίας ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη.
Σύμφωνα με πηγή που έχει άμεση γνώση των συνομιλιών και μίλησε στο Reuters, περισσότερα από τα μισά κεφάλαια έχουν ήδη δεσμευθεί. Στόχος είναι να δοθεί και στις δύο πλευρές ένα ισχυρό οικονομικό κίνητρο, ώστε να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία μέσα στις επόμενες 60 ημέρες.
Το ταμείο δεν θα περιλαμβάνει κρατικά χρήματα ή επιχορηγήσεις. Θα λειτουργεί ως ιδιωτικό επενδυτικό όχημα και δεν θα αποτελεί πρόγραμμα πολεμικών αποζημιώσεων.
Εταιρείες από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τις αραβικές χώρες του Κόλπου, την Ασία, τη Νότια Αμερική και την Αφρική έχουν συμφωνήσει να διαθέσουν κεφάλαια. Οι επενδύσεις θα κατευθυνθούν, μεταξύ άλλων, στους τομείς της ενέργειας, των μεταφορών, της εφοδιαστικής αλυσίδας και της μεταποίησης.
Από τις αποζημιώσεις στο επενδυτικό ταμείο
Ανώτερη ιρανική πηγή ανέφερε ότι η Τεχεράνη είχε αρχικά ζητήσει από τις Ηνωμένες Πολιτείες 400 δισ. δολάρια ως αποζημίωση για τις ζημιές του πολέμου. Η Ουάσινγκτον απέρριψε το αίτημα και στη συνέχεια προέκυψε η ιδέα για τη δημιουργία του Ταμείου Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης.
Το σχέδιο προβλέπει ότι χώρες της περιοχής θα μπορούν να συμμετέχουν με διαφορετικούς τρόπους: παρέχοντας εγγυήσεις για δάνεια, ανοίγοντας πιστωτικές γραμμές ή χρηματοδοτώντας απευθείας έργα αποκατάστασης.
Στα έργα που εξετάζονται περιλαμβάνονται βιομηχανικές εγκαταστάσεις, διυλιστήρια, αεροδρόμια και άλλες υποδομές που υπέστησαν ζημιές κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Το Ιράν διαθέτει τα δεύτερα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα φυσικού αερίου και τα τέταρτα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο. Παράλληλα, έχει πληθυσμό άνω των 92 εκατομμυρίων και σημαντικές δυνατότητες σε τομείς όπως τα πετροχημικά, τα ορυχεία, ο τουρισμός και η γεωργία.
Ωστόσο, οι διαδοχικές αμερικανικές και διεθνείς κυρώσεις έχουν κρατήσει τη χώρα σχεδόν αποκλεισμένη από τις διεθνείς αγορές κεφαλαίου και τις μεγάλες ξένες επενδύσεις επί δεκαετίες.
Θα ενεργοποιηθεί μόνο μετά την τελική συμφωνία
Το ταμείο δεν θα συσταθεί ούτε θα αρχίσει να λειτουργεί με την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης. Η ενεργοποίησή του εξαρτάται από την επίτευξη μιας οριστικής και ικανοποιητικής συμφωνίας.
Κατά τη διάρκεια των 60 ημερών των διαπραγματεύσεων, οι διαχειριστές του ταμείου θα συνεργαστούν με Ιρανούς αξιωματούχους και επενδυτές για να καθορίσουν τα έργα και το εύρος των χρηματοδοτήσεων.
Το ταμείο αποτελεί ξεχωριστό μηχανισμό από τις συνομιλίες για την άρση των αμερικανικών κυρώσεων και την αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς έχει δηλώσει ότι το Ιράν θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση στο πακέτο των 300 δισ. δολαρίων, εφόσον συμμορφωθεί με τη συμφωνία. Μεταξύ των όρων που έχει θέσει η Ουάσινγκτον είναι ο περιορισμός του πυρηνικού προγράμματος, η εξάλειψη του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου και η αποδοχή αυστηρού συστήματος επιθεωρήσεων.
Κρίσιμες λεπτομέρειες, όπως το ποιος θα διαχειρίζεται το ταμείο και με ποιον τρόπο θα εγκρίνονται τα έργα, δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.