Ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσίασε το μνημόνιο ως μια «άνευ όρων παράδοση» της Τεχεράνης, παραδέχθηκε όμως ότι η συνέχιση του πολέμου και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσαν να προκαλέσουν παγκόσμιο οικονομικό σοκ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι ο πόλεμος με το Ιράν δεν έδειξε τα όρια της ισχύος του, επιμένοντας ότι «δεν υπάρχουν όρια» στην εξουσία του. Σε συνέντευξή του στο Axios, χαρακτήρισε μάλιστα τη συμφωνία με την Τεχεράνη «πιθανότατα άνευ όρων παράδοση».
Η δήλωση αυτή έρχεται σε αντίθεση με το ίδιο το περιεχόμενο του μνημονίου, το οποίο προβλέπει εκεχειρία 60 ημερών, άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και συνέχιση των διαπραγματεύσεων για τα πυρηνικά και τα υπόλοιπα ανοιχτά ζητήματα.
Ο Τραμπ είχε μπει στον πόλεμο ζητώντας την πλήρη συνθηκολόγηση του Ιράν. Τελικά, ύστερα από τρεισήμισι μήνες συγκρούσεων, αποδέχθηκε ένα προσωρινό πλαίσιο, καθώς, όπως είπε, η συνέχιση των βομβαρδισμών θα κρατούσε κλειστά τα Στενά και θα προκαλούσε σοβαρές ελλείψεις στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
«Ο μόνος τρόπος να γίνω πιο σκληρός θα ήταν να συνεχίσω να τους βομβαρδίζω για άλλες δύο ή τρεις εβδομάδες. Αλλά τι θα κερδίζαμε; Τα Στενά του Ορμούζ δεν θα άνοιγαν», δήλωσε. Πρόσθεσε ότι όσο συνεχίζονται οι επιθέσεις, η θαλάσσια δίοδος παραμένει κλειστή και αυτό «θα μπορούσε να προκαλέσει παγκόσμια ύφεση».
Σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τις συζητήσεις στην αμερικανική κυβέρνηση, ο Τραμπ είχε εκφράσει ιδιωτικά ανησυχία για τη μείωση των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου και τον κίνδυνο ενός νέου ενεργειακού σοκ.
Παράλληλα, επέμεινε ότι οι ΗΠΑ πέτυχαν πλήρη στρατιωτική επικράτηση. «Ποιος άλλος θα μπορούσε να επιβάλει τέτοιο ναυτικό αποκλεισμό; Δεν πέρασε ούτε ένα πλοίο», είπε, παρουσιάζοντας τη συμφωνία ως αποτέλεσμα της αμερικανικής πίεσης.
Δεν έχουν οριστικοποιηθεί οι συνομιλίες με το Ιράν
Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δεν θα αναχωρήσει για την Ελβετία, καθώς οι λεπτομέρειες των επικείμενων τεχνικών συνομιλιών με το Ιράν δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί, ανακοίνωσε ο Λευκός Οίκος.
Εκπρόσωπος της αμερικανικής προεδρίας ανέφερε ότι η αμερικανική αντιπροσωπεία παραμένει έτοιμη να αναχωρήσει με την πρώτη διαθέσιμη ευκαιρία, μόλις υπάρξει σαφές χρονοδιάγραμμα.
«Οι πρακτικές λεπτομέρειες αυτών των διαπραγματεύσεων δεν ήταν ποτέ απλές ή προβλέψιμες. Προς το παρόν, ο αντιπρόεδρος δεν αναχωρεί απόψε», ανέφερε ο εκπρόσωπος.
Ο Λευκός Οίκος πρόσθεσε ότι θα υπάρξει νέα ενημέρωση μόλις οριστικοποιηθούν τα επόμενα βήματα.
Ο Πεζεσκιάν εξήρε τον ρόλο του Κατάρ στη συμφωνία
Στο μεταξύ, τον ρόλο του Κατάρ στην επίτευξη του μνημονίου κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εξήρε ο Μασούντ Πεζεσκιάν, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον εμίρη του Κατάρ, σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της ιρανικής προεδρίας, ο Πεζεσκιάν δήλωσε ότι το Κατάρ δημιούργησε «ευνοϊκό περιβάλλον για τις διαπραγματεύσεις» και πρόσθεσε ότι η συμφωνία κατέστη δυνατή με τη στήριξη της Ντόχα, του Πακιστάν και άλλων ισλαμικών χωρών.
Από την πλευρά του, ο εμίρης του Κατάρ χαιρέτισε την υπογραφή του μνημονίου και υπογράμμισε τη σημασία της διπλωματίας και του διαλόγου για την αποκλιμάκωση της έντασης και την ενίσχυση της σταθερότητας στη Μέση Ανατολή.
Ήρθη ο αμερικανικός αποκλεισμός
Την ίδια ώρα, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις σταμάτησαν όλες τις επιχειρήσεις επιβολής του ναυτικού αποκλεισμού στην κίνηση πλοίων προς και από τις ιρανικές παράκτιες περιοχές.
«Όλες οι αμερικανικές στρατιωτικές ενέργειες για την επιβολή του αποκλεισμού έχουν τερματιστεί», ανέφερε η CENTCOM σε ανάρτησή της, διευκρινίζοντας πάντως ότι τα αμερικανικά πολεμικά πλοία θα παραμείνουν στην ευρύτερη περιοχή.
Σύμφωνα με την αμερικανική διοίκηση, η παρουσία τους θα συνεχιστεί προκειμένου να παρακολουθείται η εφαρμογή όλων των όρων της συμφωνίας.