Μία φιλοσοφία που βρίσκει όλο και περισσότερο έδαφος βρίσκεται πίσω από την «επιτυχία» τους
Με τα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης να αλλάζουν προς τα πάνω, όσο το βιοτικό επίπεδο ανεβαίνει, και τα ασφαλιστικά συστήματα πιέζονται, εξαιτίας και του δημογραφικού, η περίπτωση ενός ζευγαριού φαντάζει όαση.
Κατάφερε να συνταξιοδοτηθεί νωρίτερα από όσο θα πίστευε και ο πιο αισιόδοξος, εκεί γύρω στα 40.
Ο Άλαν και η Κέιτι Ντόνεγκαν ανήκουν σε μια ολοένα και αυξανόμενη διαδικτυακή κοινότητα γνωστή ως «Οικονομική Ανεξαρτησία, Πρόωρη Συνταξιοδότηση» (Financially Independent, Retire Early) ή «FIRE».
Πώς τα κατάφεραν; Ακολουθώντας έναν σχεδόν «σπαρτιατικό» τρόπο ζωής για να πετύχουν τον στόχο τους. Να αποταμιεύσουν 1.000.000 λίρες (περίπου 1,1 εκατ. ευρώ) και επί της ουσία να αυτοχρηματοδοτήσουν τη σύνταξή τους.
Ο Άλαν, ιδιοκτήτης επιχείρησης, και η Κέιτι, αναλογιστής, δηλαδή αξιολογήτρια κινδύνων, σε μια χρηματοοικονομική εταιρεία, ζούσαν λιτά. Τον χειμώνα όπως λένε στο BBC, απέφευγαν να ανάβουν τη θέρμανση στο σπίτι τους στο νότιο τμήμα της Αγγλίας.
«Αντ’ αυτού, φορούσαμε επιπλέον ρούχα και χρησιμοποιούσαμε θερμοφόρες – το μετατρέπαμε σε παιχνίδι», λέει ο Άλαν. «Δεν ήταν ταλαιπωρία, ήταν στρατηγική».
Αν και το ζευγάρι παραδέχεται ότι οι άλλοι τους θεωρούσαν «ακραίους» ή «τρελούς» που έδιναν τόσο μεγάλη έμφαση στο να μην ξοδεύουν χρήματα, ο Άλαν εξηγεί ότι ήταν «απόλυτα επικεντρωμένοι στο να αγοράσουν την ελευθερία τους».
Και τα κατάφεραν πριν από 7 χρόνια, όταν ο Άλαν ήταν μόλις 40 ετών και η Κέιτι μόλις 35.
Σπάνια έτρωγαν φαγητό από έξω και πάντα έπαιρναν φαγητό από το σπίτι στη δουλειά. «Εξοικονομήσαμε 40.000 λίρες (46.000 ευρώ) σε διάστημα 10 ετών μόνο από αυτή τη συνήθεια με το μεσημεριανό», λέει ο Άλαν.
«Φορτίζαμε ακόμη και τα κινητά μας όταν βγαίναμε έξω και ψάχναμε για πεταμένα κουπόνια Nectar [σούπερ μάρκετ]. Μπορείτε να αποφασίσετε αν αυτό είναι τρέλα ή ιδιοφυΐα, αλλά δούλεψε».
Και οι δύο είχαν καλά εισοδήματα, αλλά οι ακραίες συνήθειες εξοικονόμησης που είχαν τους επέτρεψαν να συνταξιοδοτηθούν νωρίς – και επένδυσαν όσα χρήματα μπορούσαν να διαθέσουν.
«Κάθε λίρα που επενδύαμε ήταν ένα βήμα πιο κοντά στη ζωή που θέλαμε», λέει η Katie. Παραιτήθηκαν από τη δουλειά τους όταν οι αποταμιεύσεις τους έφτασαν το 1 εκατομμύριο λίρες.
Το κίνημα FIRE
Ο Άλαν και η Κέιτι συμμετέχουν στο κίνημα Fire. Μία σχεδόν άγνωστη έννοια πριν από 15 χρόνια, σήμερα υπάρχουν σχεδόν ένα εκατομμύριο μέλη στο κύριο φόρουμ συζήτησης του Fire στον ιστότοπο κοινωνικής δικτύωσης Reddit, ενώ τα μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δημοσιεύουν πλέον πολυάριθμους οδηγούς για το θέμα.
Η βασική αρχή είναι να ζεις εξαιρετικά λιτά κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής σου ζωής, ώστε να μπορέσεις να συνταξιοδοτηθείς το συντομότερο δυνατό. Και οι περισσότεροι είναι προσηλωμένοι στον στόχο.
Όπως η 49χρονη Έιμι Μίνκλεϊ, Αμερικανίδα καθηγήτρια γυμνασίου η οποία κατάφερε να συνταξιοδοτηθεί όταν ήταν μόλις 44 ετών.
Για να το πετύχει αυτό, εργάστηκε στο εξωτερικό σε διεθνή ιδιωτικά σχολεία στην Ιαπωνία, τη Σιγκαπούρη, την Ινδία και την Ταϊλάνδη, όπου, όπως λέει κατάφερε να κερδίσει περισσότερα χρήματα και να απολαύσει πολύ χαμηλότερο κόστος διαβίωσης σε σύγκριση με την πατρίδα της, το Τέξας.
«Σπάνια αγόραζα ακριβά ρούχα, κρατούσα τις ηλεκτρονικές συσκευές μέχρι να χαλάσουν, μαγείρευα τα περισσότερα γεύματά μου στο σπίτι και το σκεφτόμουν καλά πριν από κάθε σημαντική αγορά.
Το γεγονός ότι είχα συγκάτοικο ενώ ζούσα στη Σιγκαπούρη και την Ινδία μου επέτρεψε να εξοικονομήσω ακόμη περισσότερα, ενώ σε αρκετές χώρες δεν χρειαζόμουν αυτοκίνητο, κάτι που κράτησε τα έξοδά μου χαμηλά», λέει.
Η Μίνκλεϊ ζει πλέον στο Μπαλί, όπου το εισόδημα της συνταξιοδότησής της φτάνει για περισσότερα από ό,τι αν είχε επιστρέψει στις ΗΠΑ.
Η Κάρολ Σλάιφ επικεφαλής στρατηγικής αγοράς στη BMO Private Wealth, μια εταιρεία χρηματοοικονομικών συμβουλών με έδρα το Τορόντο, υποστηρίζει πως ενώ η στρατηγική «Fire» είναι «ακόμα εφικτή» για πολλούς ανθρώπους, οι περισσότεροι πελάτες της επικεντρώνονται περισσότερο στην εξισορρόπηση της επαγγελματικής τους ζωής. Έτσι, αντί να βιάζονται να συνταξιοδοτηθούν όσο το δυνατόν νωρίτερα, εστιάζουν στο να συνδυάζουν μια ουσιαστική καριέρα με το να ζουν σύμφωνα με τις δυνατότητές τους.
«Αν συνταξιοδοτηθείς νωρίς, αλλά δεν έχεις φιλίες, υγεία ή αίσθηση σκοπού, έχεις επιτύχει έναν στόχο, αλλά έχεις θυσιάσει άλλα πράγματα… πρέπει να αναρωτηθείς αν αξίζει τον κόπο», λέει η Schleif.
«Οι άνθρωποι υιοθετούν [αντ’ αυτού] μια πιο ευέλικτη προσέγγιση στις μέρες μας. Προσπαθούν να βρουν τρόπους να επιτύχουν τους στόχους συνταξιοδότησής τους, αλλά και να απολαμβάνουν τη ζωή.»
Η Σάρα Κολς, επικεφαλής προσωπικών οικονομικών στη βρετανική επενδυτική πλατφόρμα AJ Bell, προειδοποιεί ότι η εφαρμογή της φιλοσοφίας FIRE γίνεται όλο και πιο δύσκολη, καθώς οι περισσότεροι άνθρωποι απλά δεν μπορούν να την αντέξουν οικονομικά.
Παρ’ όλα αυτά, αναφέρει ότι αρκετές αρχές του FIRE αξίζουν τον κόπο και μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους να συνταξιοδοτηθούν λίγο νωρίτερα, όπως το να αρχίσουν να αποταμιεύουν χρήματα από νεαρή ηλικία και να αυξάνουν τις εισφορές τους για τη σύνταξη μετά από κάθε αύξηση μισθού.
Μέσα στην κοινότητα του «FIRE», ορισμένοι ακολουθούν πλέον αυτή τη λιγότερο αυστηρή πορεία, γεγονός που οδήγησε στη δημιουργία υποκατηγοριών όπως το «Barista Fire». Αυτή εστιάζει στην αποταμίευση αρκετών χρημάτων, ώστε τα έσοδα από τις επενδύσεις σας να καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών διαβίωσης.
Στη συνέχεια, συμπληρώνετε τα έσοδα αυτά με εργασία μερικής απασχόλησης.
Για ορισμένους οπαδούς του κινήματος FIRE, ωστόσο, η ακραία λιτότητα παραμένει ο κύριος τρόπος για να επιτύχουν την πρόωρη συνταξιοδότηση, και μια θυσία που θεωρούν ότι αξίζει τον κόπο μακροπρόθεσμα.
Όπως το θέτει η Minkley: «Οι αρχές του κινήματος FIRE είναι απλές και δεν έχουν αλλάξει – ξοδεύετε λιγότερα από όσα κερδίζετε, επενδύετε τη διαφορά και δίνετε χρόνο στα χρήματά σας να αυξηθούν».