Η μνησικακία του Τραμπ για το Ιράν και την άρνηση των Συμμάχων να τον στηρίξουν επικρατεί στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ φτάνει στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, εξαγριωμένος ακόμα με τους συμμάχους που αρνήθηκαν να τον βοηθήσουν στον πόλεμο με το Ιράν — και αποφασισμένος να βεβαιωθεί ότι το γνωρίζουν. Επί χρόνια, αμφισβητούσε ανοιχτά εάν οι στενότεροι σύμμαχοι της Αμερικής είναι αρκετά ισχυροί, αρκετά πιστοί ή αρκετά χρήσιμοι ώστε να αξίζουν την προστασία των ΗΠΑ στην οποία βασίζονται από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η άρνηση ορισμένων συμμάχων να ανοίξουν αεροπορικές βάσεις για αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν, ή να στείλουν δυνάμεις για να βοηθήσουν στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ έχει μετατρέψει τον σκεπτικισμό του για το ΝΑΤΟ σε ανοιχτή περιφρόνηση.
Ο Τραμπ κατά τις εβδομάδες που ακολούθησαν τον πόλεμο του Ιράν ταπείνωσε δημόσια τους ηγέτες της Ευρώπης , ανάμεσά τους εκείνους που κάποτε πίστευαν ότι η προσωπική τους σχέση θα μπορούσε να τους προστατεύσει από την οργή του. Έχει χλευάσει μεταξύ άλλων την πρωθυπουργό της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, ισχυριζόμενος ότι τον «παρακάλεσε» να φωτογραφηθεί μαζί του στη σύνοδο κορυφής της G7. Τη Δευτέρα, ο Τραμπ δημοσίευσε ένα meme της Μελόνι με τη λεζάντα: «Απαιτείται περιοριστική εντολή».
Επίσης ζήτησε την παραίτηση του πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ, στη συνέχεια αποκάλεσε τον Στάρμερ αδύναμο και άφησε να εννοηθεί ότι ο δισταγμός του για το Ιράν έδειξε ότι «δεν είναι Ουίνστον Τσώρτσιλ». Ακόμη και ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε – ο κατεξοχήν «ψιθυριστής του Τραμπ» στην Ευρώπη- δέχιθηκε τα πυρά του τον περασμένο μήνα όταν προσπάθησε να κολακεύσει τον πρόεδρο με ένα διάγραμμα με χρυσά γράμματα που διατυμπάνιζε «το τρισεκατομμύριο Τραμπ» σε αμυντικές δαπάνες των συμμάχων.
Ο Τραμπ, ο οποίος είπε ότι είχε σκεφτεί να παραλείψει εντελώς τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, το αγνόησε: «Δεν χρειαζόμαστε τα χρήματά τους — δεν χρειαζόμαστε τίποτα», είπε. «Θέλω απλώς πίστη».
Μέσα στο πλαίσιο αυτό αυξάνονται οι φόβοι στην Ευρώπη ότι η περιφρόνηση του Τραμπ θα φανεί εκεί που έχει μεγαλύτερη σημασία: στο στρατιωτικό αποτύπωμα της Αμερικής. Το Πεντάγωνο έχει ήδη μειώσει τον αριθμό των μαχητικών ομάδων του Αμερικανικού Στρατού στην Ευρώπη από τέσσερις σε τρεις, ακυρώνοντας την προγραμματισμένη ανάπτυξη περίπου 4.000 στρατιωτών στην Πολωνία.
Οι ΗΠΑ έχουν επίσης κινηθεί για να μειώσουν τα αεριωθούμενα αεροσκάφη, τα τάνκερ και τα πολεμικά πλοία που είναι διαθέσιμα στο ΝΑΤΟ σε ενδεχόμενη κρίση – αναγκάζοντας την Ευρώπη να σχεδιάσει έναν πόλεμο με λιγότερη αμερικανική ισχύ πυρός. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ ανακοίνωσε μια εξαμηνιαία αναθεώρηση των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη τον περασμένο μήνα, καταδικάζοντας τους συμμάχους ως «επαίσχυντους» επειδή αρνήθηκαν να παραχωρήσουν πρόσβαση σε βάσεις για τις επιθέσεις στο Ιράν.
Ένας Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios ότι η αναθεώρηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε προσαρμογές στην Ευρώπη, ενώ ένας δεύτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια «απόσυρση από το ΝΑΤΟ δεν είναι πραγματικά στο τραπέζι» στη Σύνοδο κορυφής, αλλά πρόσθεσε: «Ο πρόεδρος δεν είναι ευχαριστημένος με τους Ευρωπαίους. Είναι η ίδια παλιά ιστορία».
Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Μάθιου Γουίτακερ, δήλωσε στους δημοσιογράφους την Κυριακή ότι ο Τραμπ θα πιέσει τους συμμάχους να κινηθούν ταχύτερα προς την κατεύθυνση των δαπανών του 5% του ΑΕΠ για την άμυνα — μέρος ενός ευρύτερου στόχου, είπε, για τη μετατόπιση «του βάρους της συμβατικής άμυνας της Ευρώπης» στην Ευρώπη και τον Καναδά.
Σε αυτή την τηλεφωνική επικοινωνία, ένας άλλος αξιωματούχος της κυβέρνησης κατέστησε σαφές ότι ο Τραμπ εξακολουθεί να επιθυμεί να πάρει τον έλεγχο της Γροιλανδίας από τη Δανία ως «τον καλύτερο τρόπο για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών του ΝΑΤΟ», επειδή αυτό επιτρέπει στις ΗΠΑ να ελέγχουν τη Ρωσία στον Αρκτικό Ωκεανό. Η Δανία και οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ αντιτίθενται.
Ο Τραμπ θα συναντηθεί με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν , έναν από τους λίγους ηγέτες του ΝΑΤΟ που εξακολουθούν να έχουν την εύνοιά του. Οι επιπτώσεις του Ιράν θα τον ακολουθήσουν και σε αυτή τη συνάντηση. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ζήτησε κατ’ ιδίαν την Παρασκευή από τον Τραμπ να μην προχωρήσει στην πώληση προηγμένων οπλικών συστημάτων στην Τουρκία, επικαλούμενος την κλιμακούμενη αντιισραηλινή ρητορική του Ερντογάν.
Αύριο Τετάρτη (8/7), ο Τραμπ θα συμμετάσχει στη Σύνοδο εργασίας των ηγετών του ΝΑΤΟ και θα πραγματοποιήσει διμερείς συναντήσεις με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και τον Σύρο πρόεδρο Άχμεντ αλ-Σαράα. Θα ολοκληρώσει την ομιλία του με συνέντευξη Τύπου πριν πετάξει πίσω στην πατρίδα του το βράδυ.
Ουκρανοί αξιωματούχοι ελπίζουν ότι η συνάντηση με τον Ζελένσκι-η δεύτερη μέσα σε τρεις εβδομάδες- θα φέρει πρόοδο σε δύο επείγουσες προτεραιότητες: τα συστήματα αεράμυνας Patriot και μια νέα πίεση των ΗΠΑ για μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου. Ωστόσο, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι λένε ότι το μήνυμα από την Ουάσινγκτον τις τελευταίες εβδομάδες ήταν ότι η Ουκρανία έχει πλέον το πάνω χέρι στο πεδίο της μάχης, γεγονός που αφήνει στον Λευκό Οίκο μεγαλύτερα περιθώρια ελιγμών.
Ο Τραμπ μίλησε το Σαββατοκύριακο τόσο με τον Ζελένσκι όσο και με τον Πούτιν. «Νομίζω ότι όντως αισθάνεται πίεση. Θέλει να το τερματίσει. Η Ουκρανία θέλει επίσης να το τερματίσει. Μιλάμε και με τις δύο πλευρές», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους τη Δευτέρα. Ένας Αμερικανός αξιωματούχος το έθεσε πιο έντονα: «Πιστεύουμε ότι ο Πούτιν θέλει να τερματίσει τον πόλεμο. Η οικονομική κατάσταση. Η στασιμότητα. Ο θάνατος. Οι απώλειες είναι απλώς συγκλονιστικές. Του τελειώνει το κρέας για την κρεατομηχανή. Αλλά ο Πούτιν δεν σκέφτεται όπως εμείς», πρόσθεσε ο αξιωματούχος. «Οπότε, αν πιστεύουμε ότι είναι λογικό να σταματήσει, μπορεί και να μην το κάνει»