Καθώς οι σιδηρόδρομοι της Ευρώπης υποχωρούν λόγω της πρωτοφανούς ζέστης, οι δρόμοι λιώνουν και τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας καταπονούνται, οι χώρες αναζητούν λύσεις για τις παλαιωμένες υποδομές
Στο αεροδρόμιο του Όσλο, με τις θερμοκρασίες να αγγίζουν τους 30 βαθμούς Κελσίου, 10 βαθμούς Κελσίου πάνω από το κανονικό για την εποχή του χρόνου, οι εργάτες έριξαν σήμερα (15/7) νερό στον αεροδιάδρομο για να τον διατηρήσουν δροσερό. Πρόκειται για μια αξιοσημείωτη αλλαγή σε μια χώρα που έχει συνηθίσει περισσότερο να αντιμετωπίζει το κρύο, η οποία αντικατοπτρίζει τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη καλείται να προσαρμοστεί στις αυξανόμενες θερμοκρασίες που υποδαυλίζουν πυρκαγιές, προκαλoύν χιλιάδες επιπλέον θανάτους και θέτουν τις υποδομές υπό αυξανόμενη πίεση.
«Στη Νορβηγία, η άσφαλτος πρέπει να αντέχει τόσο σε ακραίο κρύο όσο και σε αρκετά υψηλές θερμοκρασίες», δήλωσε ο Γιορν Άρβιντ Ρεμάρκ, μηχανικός στον νορβηγικό κρατικό φορέα εκμετάλλευσης αεροδρομίων Avinor, προσθέτοντας ότι το αεροδρόμιο δοκιμάζει μια νέα ανθεκτική στη θερμότητα άσφαλτο. Η πυροσβεστική υπηρεσία ψεκάζει περίπου 9.000 λίτρα νερού σε βασικά σημεία του διαδρόμου προσγείωσης-απογείωσης, τα οποία μπορούν να υποστούν ζημιές σε υψηλές θερμοκρασίες καθώς μαλακώνουν υπό το βάρος των αεροσκαφών.
Οι δρόμοι και οι σιδηρόδρομοι της Ευρώπης, πολλοί από τους οποίους κατασκευάστηκαν πριν από δεκαετίες, δυσκολεύονται ολοένα και περισσότερο να ανταπεξέλθουν. Οι θερμοκρασίες σε όλη τη Δυτική Ευρώπη την Τετάρτη ήταν 5,5 βαθμούς Κελσίου υψηλότερες από τον μέσο όρο για τις 15 Ιουλίου, σύμφωνα με το Reuters Climate Monitor.
«Οι υποδομές μας δεν είναι σε καμία περίπτωση προετοιμασμένες για τα ακραία καιρικά φαινόμενα που πρόκειται να δούμε», δήλωσε ο Κρις Ντόντγουελ, συν-επικεφαλής του κέντρου βιωσιμότητας στην Impax Asset Management, προσθέτοντας ότι οι καύσωνες, που κάποτε ήταν σπάνιοι, γίνονται πλέον τακτικά φαινόμενα. Μια έκθεση του 2025 από κορυφαίες κεντρικές τράπεζες εκτίμησε ότι τα σοβαρά καιρικά φαινόμενα, όπως οι καύσωνες, οι ξηρασίες και οι πλημμύρες θα μπορούσαν να μειώσουν το ΑΕΠ της ευρωζώνης κατά 4,7% έως το 2030.
Οι υψηλές θερμοκρασίες φέρνουν καταιγίδες και πλημμύρες
Οι σιδηρόδρομοι της Ευρώπης έχουν βιώσει έντονα τον αντίκτυπο.
Μια έκθεση της ΕΕ τον Απρίλιο διαπίστωσε ότι περισσότερο από το 70% των διαχειριστών σιδηροδρόμων αντιμετώπιζαν αυξανόμενες διαταραχές λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων. Μεταξύ 2015 και 2024, οι διακοπές που σχετίζονταν με τις καιρικές συνθήκες αντιστοιχούσαν στο ισοδύναμο ενός έως τριών ετών σιδηροδρομικής υπηρεσίας σε ολόκληρη την περιοχή.
Η θερμότητα μπορεί να προκαλέσει διαστολή των γραμμών και διακοπή λειτουργίας των σημείων, των σημάτων και της παροχής ρεύματος. Ωστόσο, τα ακραία καιρικά φαινόμενα που προκαλούνται από τις υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να προκαλέσουν μεγαλύτερη αναστάτωση. «Το πιο κρίσιμο ζήτημα για τα σιδηροδρομικά δίκτυα δεν είναι η ίδια η ζέστη, αλλά οι καταιγίδες, οι ισχυροί άνεμοι και οι κατολισθήσεις που συχνά ακολουθούν τους καύσωνες», δήλωσε ο Ολιβιέρο Μπατσέλι, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μποκόνι του Μιλάνου.
«Η Ιταλία έχει ήδη βιώσει σημαντικές διαταραχές στο σιδηροδρομικό της δίκτυο, ιδίως στις αλπικές διαδρομές, ως αποτέλεσμα κλιματικών φαινομένων». Οι χώρες της Βόρειας Ευρώπης, όπως η Βρετανία, αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες προκλήσεις, επειδή μεγάλο μέρος της σιδηροδρομικής τους υποδομής σχεδιάστηκε για μικρότερο εύρος θερμοκρασιών από τα δίκτυα στη νότια Ευρώπη.
Η βρετανική Network Rail δεσμεύτηκε να επενδύσει 3,5 δισεκατομμύρια δολάρια μεταξύ 2024 και 2029 για να βοηθήσει το δίκτυό της να αντέξει τα ολοένα και πιο ακραία καιρικά φαινόμενα. Δεν είναι όλες οι λύσεις εξαιρετικά ακριβές, ωστόσο, καθώς ορισμένοι φορείς εκμετάλλευσης χρησιμοποιούν παραδοσιακές μεθόδους για την ανάκλαση της θερμότητας. Η Αρχή Μεταφορών της Στοκχόλμης δαπάνησε περίπου 10.300 δολάρια για να βάψει τμήματα των γραμμών του μετρό με λευκό χρώμα τον Μάιο και τον Ιούνιο, προκειμένου να μειώσει τον κίνδυνο να λυγίσουν γραμμές.
Eurostar: Παραγγέλνει τρένα που μπορούν να αντεπεξέλθουν στους 55°C
Στο πλαίσιο αυτό η Eurostar θωρακίζει τον στόλο της απέναντι στους μελλοντικούς καύσωνες. Η εταιρεία που διαχειρίζεται τα τρένα υψηλής ταχύτητας που συνδέουν το ΗΒ με χώρες της κεντρικής Ευρώπης τροποποίησε πρόσφατα την παραγγελία της για νέους συρμούς, ζητώντας πλέον τρένα που θα αντέχουν όχι στους 45°C αλλά… στους 55°C.
Η αλλαγή αυτή κρίθηκε αναγκαία καθώς οι νέοι συρμοί, που αναμένεται να παραδοθούν προς το τέλος της δεκαετίας, έχουν ορίζοντα λειτουργίας μέχρι τη δεκαετία του 2060. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε η διευθύνουσα σύμβουλος της Εurostar, Γκουεντολίν Καζενάβ οι καύσωνες εμφανίστηκαν φέτος νωρίτερα, διήρκεσαν περισσότερο και ήταν πιο έντονοι από ποτέ, γεγονός που ανάγκασε την εταιρεία να σκεφτεί διαφορετικά για το μέλλον και να επενδύσει σε τεχνολογίες που μέχρι πρότινος θεωρούνταν απαραίτητες σε περιοχές όπως…η Σαουδική Αραβία.
Η τροποποίηση αφορά στο συμβόλαιο ύψους 1,7 δισεκατομμυρίων λιρών που υπεγράφη πέρυσι με την Alstom για την προμήθεια 50 νέων τρένων, ανάμεσα τους διώροφα μοντέλα που θα εκτελούν δρομολόγια μέσω της σήραγγας της Μάγχης. Η Eurostar σημειωτέον είχε ήδη αρχίσει να προσαρμόζεται στα θερμότερα καλοκαίρια, προσθέτοντας νέους χώρους συντήρησης για μονάδες κλιματισμού και μεταφέροντας περισσότερο εμφιαλωμένο νερό στα τρένα της, καθώς η Ευρώπη αποτελεί την ήπειρο που θερμαίνεται με τον ταχύτερο ρυθμό παγκοσμίως.
Κύματα καύσωνα πιο έντονα, πιο συχνά και με μεγαλύτερη διάρκεια
Ο Μάρτιν Γουίλσον, διευθυντής μηχανικής της γαλλικής εταιρείας κατασκευής σιδηροδρομικού εξοπλισμού Alstom, δήλωσε ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να αντλήσει διδάγματα από συστήματα μεταφορών όπως το μετρό του Ριάντ και το τραμ του Ντουμπάι, τα οποία έχουν σχεδιαστεί για να λειτουργούν σε θερμοκρασίες άνω των 50°C. «Τα σημερινά κύματα καύσωνα είναι συχνά πιο έντονα, πιο συχνά και μεγαλύτερης διάρκειας», είπε. «Οι αυξανόμενες θερμοκρασίες δημιουργούν ολοένα και μεγαλύτερες δυσκολίες για τα σιδηροδρομικά συστήματα σε όλη την Ευρώπη». Οι δρόμοι αντιμετωπίζουν παρόμοιες πιέσεις.
Οι μηχανικοί λένε ότι οι αυτοκινητόδρομοι της βόρειας Ευρώπης κατασκευάστηκαν κυρίως για να αντέχουν σε ζημιές από κύκλους ψύξης-απόψυξης, ενώ οι νότιες χώρες όπως η Ισπανία χρησιμοποιούν ασφαλτικά μείγματα που είναι πιο κατάλληλα για παρατεταμένη καλοκαιρινή ζέστη. Η εύρεση της σωστής ισορροπίας γίνεται όλο και πιο δύσκολη, καθώς οι χώρες αντιμετωπίζουν τόσο ψυχρότερους χειμώνες όσο και θερμότερα καλοκαίρια.
«Ίσως χρειαστεί να προσαρμόσουν την προσέγγισή τους», δήλωσε ο Χοσέ Πάμπλο Σάεθ Βιγιάρ της Ισπανικής Ένωσης Πολιτικών Μηχανικών, αναφερόμενος στους πολεοδόμους και τους κατασκευαστές δρόμων στη βόρεια Ευρώπη.Ο μεταφορικός φορέας του Παρισιού RATP δημιούργησε μια μονάδα έκτακτης ανάγκης για καύσωνες και προετοιμάζει ένα σχέδιο προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή μέχρι το τέλος του έτους.
Στη Νορβηγία, αξιωματούχοι λένε ότι ο θερμότερος και υγρός καιρός αλλάζει τον τρόπο σχεδιασμού των νέων υποδομών. «Οι δρόμοι θα γίνουν πιο ανθεκτικοί», δήλωσε η Γκρέτε Βικάνε, επικεφαλής κοινωνικής ανάπτυξης και κλίματος στη Νορβηγική Διοίκηση Δημόσιων Οδών. «Έτσι, μπορούν να αντέξουν τόσο τις προκλήσεις που ήδη αντιμετωπίζουν όσο και τις συνέπειες της αναμενόμενης κλιματικής αλλαγής».