Τα στοιχεία αποκαλύπτουν δραματική αύξηση στη διάρκεια, τη συχνότητα και την ένταση των καυσώνων, με την Ελλάδα να καταγράφει από τα υψηλότερα επίπεδα θερμικής καταπόνησης
Οι περίοδοι ακραίας ζέστης στην Ευρώπη ξεκινούν πλέον πολύ νωρίτερα, διαρκούν σημαντικά περισσότερο και εμφανίζονται με μεγαλύτερη ένταση σε σχέση με πριν από πέντε δεκαετίες. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα επιστημονικής έρευνας που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, αναλύοντας θερμοκρασιακά δεδομένα από το 1970 έως σήμερα.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, ένα κύμα καύσωνα αντίστοιχο με εκείνο που έπληξε φέτος την Ευρώπη θα θεωρούνταν πρακτικά αδύνατο πριν από 50 χρόνια. Ωστόσο, η κλιματική αλλαγή έχει μεταβάλει ριζικά τις πιθανότητες εκδήλωσης τέτοιων ακραίων φαινομένων.
Pexels
Οι καύσωνες διαρκούν σχεδόν έναν μήνα
Η περίοδος των καυσώνων έχει επεκταθεί αισθητά τις τελευταίες δεκαετίες. Ενώ τη δεκαετία του 1970 εκτεινόταν από τις 2 Ιουλίου έως τις 24 Αυγούστου, την περίοδο 2014-2024 ξεκινά ήδη από τις 12 Ιουνίου και ολοκληρώνεται στις 27 Αυγούστου.
Πρόκειται για επιμήκυνση κατά περίπου 22 ημέρες, γεγονός που σημαίνει ότι οι Ευρωπαίοι εκτίθενται σε ακραίες θερμοκρασίες για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Παράλληλα, η διάρκεια κάθε επεισοδίου καύσωνα έχει αυξηθεί θεαματικά. Πριν από 50 χρόνια ένας καύσωνας διαρκούσε συνήθως δύο έως τρεις ημέρες, ενώ σήμερα μπορεί να επιμένει από 15 έως και 30 ημέρες. Την ίδια στιγμή, η συχνότητα εμφάνισης των καυσώνων έχει αυξηθεί κατά 3,5 φορές σε σχέση με τη δεκαετία του 1970.
Pexels
Οι τροπικές νύχτες γίνονται ο κανόνας
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η αύξηση των λεγόμενων «τροπικών νυχτών», κατά τις οποίες η θερμοκρασία παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα ακόμη και μετά τη δύση του ηλίου.
Σήμερα, οι Ευρωπαίοι βιώνουν κατά μέσο όρο 12 τροπικές νύχτες τον χρόνο, με θερμοκρασίες που κυμαίνονται από 26 έως 32 βαθμούς Κελσίου. Τη δεκαετία του 1970 οι αντίστοιχες νύχτες δεν ξεπερνούσαν τις τέσσερις ετησίως.
Επιπλέον, τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο καταγράφονται νυχτερινές θερμοκρασίες μεταξύ 32 και 38 βαθμών Κελσίου, ένα φαινόμενο που δεν είχε παρατηρηθεί ποτέ πριν από το 1998.
Η Ελλάδα καταγράφει τη μεγαλύτερη θερμική καταπόνηση
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές χώρες που επηρεάζονται περισσότερο από τους καύσωνες. Σύμφωνα με έρευνα της Mindworks, η οποία υλοποιήθηκε με την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για την Κλιματική Αλλαγή, το 52% των πολιτών στη χώρα δηλώνει ότι υφίσταται έντονη θερμική καταπόνηση.
Στην Αθήνα, το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 56%, όταν στην Κροατία ανέρχεται στο 36,5% και στην Ουγγαρία στο 29%.
Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι οι γυναίκες επηρεάζονται δυσανάλογα περισσότερο από τις υψηλές θερμοκρασίες, καθώς το 61% δηλώνει ότι βιώνει σημαντική θερμική καταπόνηση.
Έκτακτο δελτίο της ΕΜΥ για τον καύσωνα: Πορτοκαλί προειδοποίηση για τρεις περιοχές
Πολύ δύκσολες αναμένονται αύριο οι καιρικές συνθήκες στο μεγαλύτερο κομμάτι της χώρας.
Η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία εξέδωσε πορτοκαλί προειδοποίηση για υψηλές θερμοκρασίες που θα επικρατήσουν αύριο Τετάρτη (22/7), με τον υδράργυρο να φτάνει κατά τόπους ακόμη και τους 43 βαθμούς Κελσίου.
Σύμφωνα με το έκτακτο δελτίο, οι υψηλότερες θερμοκρασίες αναμένονται στη Θεσσαλία, την ανατολική Στερεά και την ανατολική Πελοπόννησο.
Ειδικότερα:
Θεσσαλία: 41 έως 42 βαθμοί Κελσίου, τοπικά έως και 43 βαθμοί.
Ανατολική Στερεά: 41 έως 42 βαθμοί Κελσίου, ενώ στην Αττική η θερμοκρασία θα φτάσει τους 40 με 41 βαθμούς.
Ανατολική Πελοπόννησος: 41 έως 42 βαθμοί Κελσίου.
Η ΕΜΥ επισημαίνει ότι το έκτακτο δελτίο θα επικαιροποιηθεί τις πρωινές ώρες της Τετάρτης, με βάση τα νεότερα προγνωστικά στοιχεία.
Έρχονται ιδιαίτερα δυσμενείς πυρομετεωρολογικές συνθήκες
Σε κατάσταση «Red Code» και μέγιστης επιχειρησιακής ετοιμότητας τίθεται η χώρα για την Τετάρτη 22 Ιουλίου, καθώς οι δραματικές πυρομετεωρολογικές συνθήκες δημιουργούν το τέλειο σκηνικό για την εκδήλωση ακραίων δασικών πυρκαγιών.
Παράλληλα, οι Ένοπλες Δυνάμεις θα πραγματοποιούν τις προγραμματισμένες περιπολίες και θα επανδρώσουν τα καθορισμένα πυροφυλάκια για 24 ώρες.
Με τις θερμοκρασίες να χτυπούν κόκκινο, ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης, Ευάγγελος Τουρνάς, απηύθυνε δραματική έκκληση στους πολίτες για την αυριανή ημέρα.
Λόγω του ακραίου κινδύνου πυρκαγιάς για αύριο, συνεδρίασαν σήμερα παρουσία του υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελου Τουρνά, η Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου και στη συνέχεια το Συντονιστικό Όργανο Πολιτικής Προστασίας, έπειτα από σύγκληση του γενικού γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, Νίκου Παπαευσταθίου.
Σύμφωνα με την Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου, οι ιδιαίτερα δυσμενείς πυρομετεωρολογικές συνθήκες που θα επικρατήσουν, με πολύ υψηλές θερμοκρασίες, ενισχυμένους ανέμους και ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα υγρασίας, δημιουργούν συνθήκες ακραίας επικινδυνότητας για την εκδήλωση και την ταχεία εξάπλωση δασικών πυρκαγιών.
Την προσοχή όλων επέστησε για την αυριανή ημέρα ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς, καλώντας ταυτόχρονα τους πολίτες να τηρούν τις οδηγίες των αρχών και να αποφεύγουν εργασίες «που ενδεχομένως μπορεί να προκαλέσουν φωτιά».
Όπως είπε ο κ. Τουρνάς το σύνολο του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας τίθεται για αύριο σε ετοιμότητα, «μέχρι και μέγιστη ετοιμότητα, ανάλογα με την επικινδυνότητα κάθε περιοχής».
«Πριν από λίγο ολοκλήρωσε τις εργασίες της η Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου της Πολιτικής Προστασίας, η οποία, σε συνδυασμό με τον Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Δασικών Πυρκαγιών, δείχνει ότι αύριο θα είναι μια πολύ επικίνδυνη ημέρα. Σύμφωνα με τον χάρτη, πολλές περιοχές της χώρας μας βρίσκονται σε υψηλό δείκτη κινδύνου πυρκαγιάς. Μεγάλες περιοχές, όπως η Κεντρική Μακεδονία, η Θεσσαλία, η Κεντρική Στερεά, η Εύβοια, η βόρεια, η ανατολική και η νότια Πελοπόννησος, καθώς και η Ρόδος, θα έχουν πολύ υψηλό κίνδυνο πυρκαγιάς, κατηγορίας 4. Επίσης, οι περιοχές της Φθιώτιδας, της Λαμίας, του Αλμυρού, της Ανατολικής Στερεάς, της Αττικής, της Αργολίδας και της Κορινθίας θα βρίσκονται σε κατάσταση συναγερμού, κατηγορίας κινδύνου 5», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Τουρνάς και προσέθεσε ότι «το σύνολο του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας τίθεται για αύριο σε ετοιμότητα, μέχρι και μέγιστη ετοιμότητα, ανάλογα με την επικινδυνότητα κάθε περιοχής».
Όπως είπε, οι δυνάμεις του Πυροσβεστικού Σώματος, οι Ένοπλες Δυνάμεις, οι Δασικές Υπηρεσίες, τα Σώματα Ασφαλείας, η Τοπική Αυτοδιοίκηση πρώτου και δεύτερου βαθμού, συνεπικουρούμενες από το ΕΚΑΒ και τις εθελοντικές ομάδες, «θα καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια, ώστε να αντιμετωπίσουν τα συμβάντα που θα έχουμε μπροστά μας αύριο».
«Θέλω να επισημάνω ότι χρειάζεται προσοχή από όλους. Καλώ τον κάθε πολίτη να τηρήσει τις οδηγίες των Αρχών και να αποφύγει εργασίες που ενδεχομένως μπορεί να προκαλέσουν φωτιά. Άρα, λοιπόν, θα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί αύριο, γιατί η φωτιά αύριο είναι απαγορευτική. Και είναι απαγορευτική γιατί οι συνθήκες θα είναι τέτοιες, που θα είναι πολύ δύσκολο κάθε συμβάν να αντιμετωπιστεί σε πρώτο χρόνο», τόνισε ο κ. Τουρνάς. Όπως επισήμανε οι συνθήκες προσομοιάζουν με συνθήκες άλλων εποχών. «Θα έχουμε ισχυρούς δυτικούς και βορειοδυτικούς ανέμους, οι οποίοι θα γίνονται καταβάτες στα ανατολικά και προσομοιάζουν, θα έλεγα, με το φαινόμενο που είχαμε στο Μάτι. Άρα, λοιπόν, όλοι θα πρέπει να προσπαθήσουμε, οι πολίτες, η Πολιτεία και η Πολιτική Προστασία, για να αντιμετωπίσουμε αυτά τα συμβάντα. Και όλοι μαζί θα πρέπει να προσπαθήσουμε για την προστασία της ζωής, που είναι το πολυτιμότερο αγαθό, της περιουσίας του καθενός, αλλά και του δασικού μας πλούτου, που είναι περιουσία όλων μας», υπογράμμισε ο κ. Τουρνάς.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τον Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς που εκδίδει η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, για αύριο, Τετάρτη 22 Ιουλίου 2026, προβλέπεται Ακραίος Κίνδυνος Πυρκαγιάς – Κατάσταση Συναγερμού (κατηγορία κινδύνου 5) για 17 νομούς σε 9 Περιφέρειες της χώρας.