Οι ΗΠΑ επέβαλαν νέους δασμούς σε 60 εμπορικούς εταίρους, κατηγορώντας τους ότι δεν έχουν εφαρμόσει επαρκώς τις απαγορεύσεις σε αγαθά που παράγονται με καταναγκαστική εργασία
H κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε νέο κύμα δασμών σε 60 εμπορικούς εταίρους, σε μία προσπάθεια να συνεχίσει να επιβάλλει την εμπορική της πολιτική χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου, παρά την καταδικαστική απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου τον Φεβρουάριο. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι οι ΗΠΑ πληρώνουν περισσότερα από το δίκαιο μερίδιό τους σε δασμούς και ότι οι αυξημένοι δασμοί είναι απαραίτητοι για την τόνωση της αμερικανικής μεταποίησης και των θέσεων εργασίας.
Οι δασμοί, που κυμαίνονται από 10% έως 12,5%, στοχεύουν βασικούς οικονομικούς εταίρους – μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο, την Κίνα, της ΕΕ, τον Καναδά, την Ιαπωνία και την Ινδία. Τέθηκαν σε ισχύ σήμερα το πρωί (24/7) καθώς έληξε ένας προσωρινός φόρος 10% στα ξένα αγαθά που είχε εισαχθεί νωρίτερα φέτος.
Η κίνηση αυτή αποτελεί την τελευταία κλιμάκωση στον παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο που αναζωπύρωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ όταν επέστρεψε πέρυσι στην εξουσία. Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάνθηκε νωρίτερα φέτος ότι πολλοί από τους δασμούς που επιβλήθηκαν παγκοσμίως στο πλαίσιο έκτακτων εξουσιών θεσπίστηκαν παράνομα.
Στο στόχαστρο η καταναγκαστική εργασία
Ο πρόεδρος έκτοτε έχει αναζητήσει άλλους τρόπους για να ακολουθήσει την εμπορική του πολιτική. Τον περασμένο μήνα, ο Λευκός Οίκος πρότεινε δασμούς 10%-12,5% στις εισαγωγές από δεκάδες χώρες, λόγω ανησυχιών ότι δεν έκαναν αρκετά για την αντιμετώπιση της καταναγκαστικής εργασίας. Την Πέμπτη, ο εμπορικός εκπρόσωπος των ΗΠΑ, Τζέιμισον Γκριρ, ενεργώντας υπό την καθοδήγηση του Τραμπ, δήλωσε ότι οι δασμοί αυτοί θα τεθούν σε ισχύ.
«Η σημερινή δράση θα αρχίσει να διορθώνει αυτό που αποτελεί ταυτόχρονα παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στρεβλή εμπορική πρακτική, με στόχο τη βελτίωση της ευημερίας των εργαζομένων παντού», ανέφερε η δήλωσή του. Ο Γκριρ επικαλέστηκε το Άρθρο 301 του Εμπορικού Νόμου του 1974, το οποίο διέπει την επιβολή των εμπορικών πρακτικών στις ΗΠΑ που επιβαρύνουν ή περιορίζουν το αμερικανικό εμπόριο.
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, η κυβέρνηση Τραμπ επικαλέστηκε έναν διαφορετικό νόμο, το Άρθρο 338 του Δασμολογικού Νόμου του 1930, για να επιβάλει δασμούς 50% σε προϊόντα από τον Καναδά. Το Γραφείο του Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ δήλωσε ότι οι τελευταίοι δασμοί επιβάλλονται σε εταίρους «επειδή δεν επιβάλλουν και δεν εφαρμόζουν αποτελεσματικά την απαγόρευση εισαγωγής αγαθών που παράγονται με καταναγκαστική εργασία».
Οι νέοι δασμοί ισχύουν για τους 60 κορυφαίους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ, καλύπτοντας το 99,4% των εισαγωγών των ΗΠΑ, πρόσθεσε. Το γραφείο του Τραμπ ανέφερε ότι η απαγόρευση στην εισαγωγή προϊόντων που παράγονται με καταναγκαστική εργασία αποτελεί «κρίσιμο» μέρος των αμοιβαίων εμπορικών συμφωνιών με άλλα έθνη.
Οι εμπορικοί εταίροι που έχουν «αναλάβει δεσμεύσεις να υιοθετήσουν και να επιβάλουν αποτελεσματικά» απαγορεύσεις στις εισαγωγές καταναγκαστικής εργασίας θα υπόκεινται σε δασμό 10%, ενώ όσοι δεν το έχουν κάνει θα έχουν τον υψηλότερο συντελεστή 12,5%, πρόσθεσε το γραφείο.
Οι νέοι δασμοί δείχνουν ότι η κυβέρνηση Τραμπ είναι «αποφασισμένη» να προχωρήσει με την δασμολογική της στρατηγική, δήλωσε η ειδικός εμπορικής πολιτικής Ντέμπορα Έλμς από το Ίδρυμα Χίνριχ. Οι δασμοί είναι πιθανό να αυξήσουν το κόστος για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές, αν και ο αντίκτυπός τους θα μπορούσε να μετριαστεί λόγω του αριθμού των εξαιρούμενων αγαθών, δήλωσε η Γουέντι Κάτλερ, ειδικός σε θέματα οικονομικής ασφάλειας του Ινστιτούτου Πολιτικής της Κοινωνίας της Ασίας.
Οι περισσότεροι εμπορικοί εταίροι θα απογοητευτούν από τους νέους δασμούς και είναι πιθανό να επικεντρωθούν σε τρόπους «μείωσης της εξάρτησής τους από την αγορά των ΗΠΑ» συνάπτοντας συμφωνίες με άλλες χώρες, πρόσθεσε.
Πώς αντέδρασαν οι άλλες χώρες
Ορισμένες χώρες αντέδρασαν στην ανακοίνωση, συμπεριλαμβανομένης της Βραζιλίας. Η κυβέρνησή της χαρακτήρισε την κίνηση «αδικαιολόγητη» και «αυθαίρετη». Η Ουάσινγκτον επέλεξε να «χειραγωγήσει ένα ζήτημα μεγάλης σημασίας» για τα δικαιώματα των εργαζομένων για να υποστηρίξει την προστατευτική εμπορική πολιτική της, ανέφερε σε ανακοίνωσή της η κυβέρνηση της Βραζιλίας.
Η Βραζιλία, η οποία έχει πληγεί από νέους δασμούς 12,5% των ΗΠΑ, πρόσθεσε ότι θα απαντήσει με μέτρα βάσει του «νόμου περί αμοιβαιότητας» και θα εξετάσει και άλλους εμπορικούς εταίρους. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, οι ΗΠΑ επέβαλαν ξεχωριστό δασμό 25% σε έπιπλα, μηχανήματα, ζάχαρη και άλλες εισαγωγές από τη Βραζιλία, διατηρώντας παράλληλα τις εξαιρέσεις για ορισμένα αγαθά, συμπεριλαμβανομένου του βοδινού κρέατος και του καφέ.
Η ιαπωνική κυβέρνηση δήλωσε την Παρασκευή ότι «λυπάται» για τους νέους δασμούς των ΗΠΑ, λέγοντας ότι το εμπόριό της διεξάγεται σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες. Ο Αυστραλός υπουργός Εμπορίου Ντον Φάρελ δήλωσε ότι οι δασμοί ήταν «εντελώς αδικαιολόγητοι» και ότι θα συνεχίσει να πιέζει την Ουάσινγκτον να άρει όλους τους δασμούς στα αγαθά της χώρας του.
Η εμπορική πολιτική Τραμπ
Ο Τραμπ υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι οι δασμοί προστατεύουν τους Αμερικανούς εργαζόμενους και ενισχύουν την οικονομία των ΗΠΑ. Τον Απρίλιο του 2025, ο Τραμπ επέβαλε δασμούς έως και 50% στους παγκόσμιους εμπορικούς εταίρους σε αυτό που ονόμασε «Ημέρα της Απελευθέρωσης», με στόχο να αντιμετωπίσει αυτό που θεώρησε άδικη μεταχείριση των ΗΠΑ.
Τον Φεβρουάριο, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ακύρωσε αυτούς τους δασμούς και δήλωσε ότι ο πρόεδρος είχε υπερβεί την εξουσία του, με αποτέλεσμα την επιστροφή δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ωστόσο, ο Λευκός Οίκος έκτοτε εξέτασε εναλλακτικούς τρόπους επιβολής εισαγωγικών δασμών, συμπεριλαμβανομένου ενός σαρωτικού δασμού 10% στο πλαίσιο μιας προσωρινής λύσης που έληξε την Παρασκευή.
Η Ουάσινγκτον έχει επίσης επιβάλει άλλους δασμούς σε χώρες όπως η Βραζιλία και ο Καναδάς.Οι ΗΠΑ και η Κίνα από την πλευρά τους έχουν επίσης εμπλακεί σε έναν πόλεμο δασμών «οφθαλμός αντί οφθαλμού», ο οποίος επί του παρόντος έχει ανασταλεί.
Ο Τραμπ έχει επίσης χρησιμοποιήσει δασμούς για να πιέσει χώρες, όπως το Μεξικό, σε μη εμπορικά ζητήματα. Η κυβέρνηση θα μπορούσε να επιβάλει περαιτέρω δασμούς, καθώς αυτή τη στιγμή διερευνά 16 χώρες – που αντιπροσωπεύουν τη συντριπτική πλειοψηφία των εισαγωγών των ΗΠΑ – σχετικά με ισχυρισμούς περί πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας.