Πώς η αξονική τομογραφία υψηλής ανάλυσης επιτρέπει τη μελέτη του είδους χωρίς να κινδυνεύουν τα ελάχιστα εναπομείναντα δείγματα
Η βακίτα, το μικρότερο κητώδες στον πλανήτη που συναντάται αποκλειστικά στα ρηχά νερά του βόρειου Κόλπου της Καλιφόρνια στο Μεξικό, βρίσκεται στο χείλος της εξαφάνισης. Με τον άγριο πληθυσμό της να εκτιμάται πλέον σε μόλις δέκα άτομα, η επιβίωσή της απειλείται άμεσα από την παράνομη αλιεία και την εμπλοκή της σε παράνομα δίχτυα.
Το ιδιαίτερο αυτό θηλαστικό, που φτάνει μόλις τα 1,5 μέτρα μήκος και ξεχωρίζει από τους μαύρους κύκλους γύρω από τα μάτια και το στόμα, έγινε γνωστό στην επιστημονική κοινότητα μόλις στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Παρά τις εντατικές προσπάθειες διατήρησης, το μέλλον του παραμένει αβέβαιο.
Στο πλαίσιο αυτό, μια νέα πρωτοβουλία φέρνει χαμόγελα στην επιστημονική κοινότητα. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Florida Atlantic, σε συνεργασία με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Σαν Ντιέγκο, το SeaWorld California και την υπηρεσία NOAA Fisheries, δημιούργησαν ένα εξαιρετικά λεπτομερές ψηφιακό αρχείο ενός σπάνιου σκελετού βακίτας, χρησιμοποιώντας τεχνολογίες απεικόνισης αιχμής.
Η ομάδα συνδύασε ιατρικές αξονικές τομογραφίες (CT), τομογραφίες υψηλής ανάλυσης micro-CT και ψηφιακή φωτογραφία για να καταγράψει το δείγμα—το οποίο είχε δωρηθεί στο μουσείο το 1966—σε κάθε του λεπτομέρεια, από τη συνολική δομή έως τη μικροσκοπική υφή των οστών.
Τα δεδομένα αυτά μετατράπηκαν σε ακριβή τρισδιάστατα μοντέλα. Έτσι, ερευνητές και φοιτητές μπορούν πλέον να μελετούν και να μετρούν τον σκελετό εικονικά, χωρίς να χρειάζεται να αγγίζουν το εύθραυστο πρωτότυπο έκθεμα.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Marine Mammal Science, ενώ όλα τα δεδομένα -συμπεριλαμβανομένων των φωτογραφιών και των 3D αρχείων- διατίθενται πλέον δωρεάν μέσω της πλατφόρμας ανοικτής πρόσβασης MorphoSource.
Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, αυτά τα ψηφιακά εργαλεία μπορούν να αξιοποιηθούν στην εκπαίδευση, την έρευνα, αλλά και τη δημιουργία 3D εκτυπωμένων αντιγράφων για μουσεία και σχολικές αίθουσες. Μετατρέποντας ένα σπάνιο φυσικό δείγμα σε ένα μόνιμο, κοινόχρηστο ψηφιακό αρχείο, διευρύνεται η πρόσβαση στη γνώση για το πιο απειλούμενο θαλάσσιο θηλαστικό του κόσμου.
Παρ’ όλα αυτά, η πραγματική επιβίωση του είδους στη φύση εξαρτάται από την άμεση και συντονισμένη διεθνή δράση για την οριστική εξάλειψη των παρανόμων διχτυών στο βιότοπό της, μια προσπάθεια που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη με τη στήριξη διεθνών οργανισμών.
*Με πληροφορίες από goodnewsnetwork