Από τις μεγαλύτερες καταστροφές μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο -Περισσότεροι από 300.000 ανθρώπους έχουν απομακρυνθεί από τις εστίες τους – Οι αρχές προειδοποιούν ότι το νέο κύμα καύσωνα και οι ακραίες συνθήκες μπορεί να αναζωπυρώσουν τα πύρινα μέτωπα.
Φωτογραφίες και βίντεο από την Ισπανία και τη Γαλλία δείχνουν την εκτεταμένη καταστροφή που έχουν προκαλέσει οι τεράστιες πυρκαγιές και στις δύο χώρες.
Οι πυρκαγιές έχουν κάψει εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα γης και έχουν αναγκάσει τους κατοίκους να εκκενώσουν τα σπίτια τους σε μεγάλη κλίμακα.
Τεράστιες εκτάσεις της υπαίθρου έχουν καταστραφεί, μαζί με σπίτια και επιχειρήσεις.
Περισσότεροι από 300.000 άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί από τις εστίες τους και στις δύο χώρες.
Δορυφόροι δείχνουν την καταστροφή από τις πυρκαγιές κοντά στο Μπορντό. Τα δεδομένα του ευρωπαϊκού δορυφόρου Copernicus Sentinel-2 δείχνουν μεγάλες περιοχές με καμένα εδάφη κοντά στις ακτές.
Η τεράστια πυρκαγιά στην Ευρώπη είναι ένας σπάνιος και ιδιαίτερα επικίνδυνος τύπος φωτιάς, που μπορεί να δημιουργήσει τα δικά της καταιγιδοφόρα νέφη. Το πύρινο μέτωπο εξαπλώθηκε από την περιοχή του Μπορντό στη Γαλλία έως τη δυτική Μαδρίτη στην Ισπανία, καταστρέφοντας εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα γης.
Οι αρχές κάνουν λόγο για μια «άνευ προηγουμένου» και «ιστορική» κατάσταση.
Το σπάνιο φαινόμενο του «πυροσωρείτη»
Οι ειδικοί περιγράφουν τη φωτιά ως ένα σπάνιο φαινόμενο που ονομάζεται pyrocumulonimbus (πυροσωρειτομελανίας), δηλαδή ένα τεράστιο σύννεφο που δημιουργείται από την έντονη θερμότητα μιας μεγάλης πυρκαγιάς.
Το φαινόμενο αυτό μπορεί να προκαλέσει τις δικές του καταιγίδες, ισχυρούς ανέμους και στροβίλους φωτιάς, καθιστώντας την πυρκαγιά εξαιρετικά απρόβλεπτη και δύσκολη να αντιμετωπιστεί.
«Είναι μια φωτιά που γίνεται ασταθής και ανεξέλεγκτη», δήλωσε στο AFP ο λοχαγός της πυροσβεστικής Νικολά Μπραζ, εξηγώντας τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι πυροσβεστικές δυνάμεις.
«Αλλάζει συνεχώς με τον άνεμο»
Η κιτρινωπή ομίχλη δεν έχει κάνει πολλά για να αδειάσει την πολυσύχναστη οδό Rue Sainte-Catherine, έναν από τους κύριους εμπορικούς δρόμους του Μπορντό.
«Λερναία Ύδρα» τα πύρινα μέτωπα
Η τεράστια πυρκαγιά που μαίνεται εδώ και μέρες προ των πυλών του Μπορντό έχει πλέον «λιγότερες ενεργές εστίες», «έχει σταθεροποιηθεί, αλλά δεν έχει οριοθετηθεί», δήλωσε ο υπουργός Εσωτερικών της Γαλλίας Λοράν Νουνιές. Ωστόσο, οι αρχές φοβούνται ότι αυτή η ανάπαυλα δεν είναι παρά ένα διάλειμμα πριν από την έλευση νέου κύματος ζέστης από αύριο.
«Εχουμε λιγότερες ενεργές εστίες σε σχέση με χθες. Οι μετεωρολογικές συνθήκες είναι ευνοϊκές με λιγότερους ανέμους. Αλλά ενεργές εστίες παραμένουν. Η πιο ενεργή μεταξύ τους βρίσκεται ανάμεσα στην Μαρσπρίμ και το Πιεροτόν, στις πύλες του Μπορντό», δήλωσε ο λοχαγός Γουϊλφρίντ Σνεντέρ, εκπρόσωπος της Sdis 33.
Ο υπουργός Εσωτερικών της Γαλλίας Λοράν Νουνέζ περιέγραψε την κατάσταση ως πρωτοφανή, σημειώνοντας ότι η πυρκαγιά παρουσιάζει εξαιρετικά απρόβλεπτη συμπεριφορά.
«Είναι μια φωτιά που αυτοτροφοδοτείται και εξαπλώνεται προς διαφορετικές κατευθύνσεις», ανέφερε, υπογραμμίζοντας τη δυσκολία ελέγχου της.
Παρά τη σχετική βελτίωση των τελευταίων ωρών, οι αρχές ξεκαθαρίζουν ότι η πυρκαγιά δεν έχει τεθεί υπό έλεγχο. Οι άνεμοι εξασθένησαν και οι τοπικές βροχοπτώσεις βοήθησαν σε ορισμένα σημεία, ωστόσο ενεργά μέτωπα εξακολουθούν να υπάρχουν.
Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της πυροσβεστικής υπηρεσίας της Ζιρόντ, Γουίλφριντ Σνεντέρ, η κατάσταση έχει σταθεροποιηθεί σε σχέση με τις προηγούμενες ημέρες, αλλά παραμένει εύθραυστη.
Η πυρκαγιά έχει ήδη καταστρέψει περίπου 42.000 εκτάρια, ενώ συνολικά οι πυρκαγιές στη Γαλλία από την αρχή του έτους έχουν κάψει περισσότερα από 1.150.000 στρέμματα, σύμφωνα με τον υπουργό Εσωτερικών.
Νέος καύσωνας δυσκολεύει την κατάσβεση
Οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι οι επόμενες ημέρες θα είναι κρίσιμες, καθώς νέο κύμα υψηλών θερμοκρασιών αναμένεται να πλήξει τη Γαλλία.
Η θερμοκρασία αναμένεται να αγγίξει τους 40 βαθμούς Κελσίου, ενώ οι ξηρές συνθήκες και οι άνεμοι αυξάνουν τον κίνδυνο νέων αναζωπυρώσεων.
Ο εκπρόσωπος της Εθνικής Ομοσπονδίας Πυροσβεστών της Γαλλίας, Έρικ Μπροκάρντι, ανέφερε ότι για να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η πυρκαγιά θα απαιτούνταν «έντονες βροχοπτώσεις για τρεις ημέρες».
Η γαλλική μετεωρολογική υπηρεσία Météo-France προβλέπει ότι οι υψηλές πιέσεις θα διατηρήσουν τον καιρό ξηρό και θερμό, με περιορισμένες πιθανότητες βροχής.
Απειλή για τους αμπελώνες του Μπορντό
Οι πυρκαγιές δημιουργούν ανησυχία και για τον ιστορικό αμπελώνα της περιοχής του Μπορντό.
Η μεγαλύτερη απειλή για την παραγωγή κρασιού δεν είναι μόνο η φωτιά, αλλά και ο καπνός. Τα σταφύλια μπορούν να απορροφήσουν ενώσεις από τον καπνό πριν από τη συγκομιδή, προκαλώντας αλλοίωση στη γεύση και στο άρωμα του κρασιού.
Σε περίπτωση παρατεταμένης έκθεσης, υπάρχει κίνδυνος να επηρεαστεί σημαντικό μέρος της σοδειάς του 2026.
Μαζικές εκκενώσεις στη Ζιρόντ
Η πυρκαγιά στη Ζιρόντ οδήγησε σε μία από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις απομάκρυνσης πληθυσμού στη Γαλλία, με περίπου 220.000 ανθρώπους να εγκαταλείπουν τις κατοικίες τους.
Παράλληλα, εκκενώθηκαν περίπου 13.000 επιχειρήσεις, ενώ οι ασφαλιστικές εταιρείες αναμένεται να καλύψουν το κόστος επανεγκατάστασης των πληγέντων σε Ζιρόντ, Λαντ και Βαρ.
Σε μία από τις πολλές δραματικές στιγμές της επιχείρησης εκκένωσης, άλογα απελευθερώθηκαν από κέντρο ιππασίας, καθώς οι φλόγες πλησίαζαν επικίνδυνα.
Μια κάτοικος της νότιας Γαλλίας, η Τζο Μπαρνς, περιέγραψε στο BBC τη στιγμή που είδε «έναν τοίχο από πορτοκαλί φλόγες» να κατεβαίνει προς το σπίτι της στην περιοχή Κοτινιάκ. Η οικογένειά της εγκατέλειψε το σπίτι για τέσσερις ημέρες, ενώ τελικά το κτίριο παρέμεινε ανέπαφο παρά την ολοκληρωτική καταστροφή της γύρω περιοχής.
Ισπανία: Δύσκολες ώρες και νέα μέτωπα
Στην Ισπανία, οι πυροσβέστες συνεχίζουν την προσπάθεια περιορισμού των πυρκαγιών γύρω από τη Μαδρίτη και τη Βαλένθια.
Ορισμένοι ηλικιωμένοι κάτοικοι που είχαν απομακρυνθεί από περιοχή δυτικά της ισπανικής πρωτεύουσας άρχισαν να επιστρέφουν στα σπίτια τους, όμως οι αρχές προειδοποιούν ότι η μεγάλη πυρκαγιά παραμένει ενεργή και εκτός πλήρους ελέγχου.
Συνολικά, περίπου 76.000 άνθρωποι έχουν απομακρυνθεί από τις κατοικίες τους στην Ισπανία, ενώ άλλοι 30.000 έχουν παραμείνει στα σπίτια τους με εντολή των αρχών.
Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ προειδοποίησε για «δύσκολες και σύνθετες ώρες» που ακολουθούν, καθώς η θερμοκρασία αναμένεται να αυξηθεί.
Σύμφωνα με τον ίδιο, περίπου 150.000 εκτάρια έχουν καεί στη χώρα από την αρχή του έτους, έκταση έξι φορές μεγαλύτερη από την αντίστοιχη περσινή περίοδο.
Η κλιματική αλλαγή επιβαρύνει την κατάσταση
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η κλιματική αλλαγή δεν προκαλεί τις αρχικές εστίες των πυρκαγιών, όμως δημιουργεί τις συνθήκες που επιτρέπουν στις φλόγες να εξαπλώνονται ταχύτερα και να γίνονται πιο καταστροφικές.
Ένας υγρός χειμώνας δημιούργησε περισσότερη βλάστηση, ενώ η ξηρή άνοιξη και οι συνεχόμενοι καύσωνες μετέτρεψαν αυτή τη βλάστηση σε εύφλεκτη ύλη.
Οι υψηλές θερμοκρασίες μειώνουν την υγρασία στο έδαφος και στα δάση, ενώ οι ισχυροί άνεμοι κάνουν την εξάπλωση των πυρκαγιών ακόμη πιο απρόβλεπτη.
Η Ευρώπη θεωρείται η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα και οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τέτοια ακραία επεισόδια αναμένεται να γίνονται συχνότερα.