Η γλώσσα του σώματος…

Το σημερινό κείμενο είναι μια σύντομη αναφορά στη «γλώσσα του σώματος», την οποία παρουσιάζω εκτενέστερα στη διεθνή έκδοση του βιβλίου μου στην αγγλική γλώσσα, το οποίο οι φίλες και οι φίλοι αναγνώστες του blog μπορούν να «κατεβάσουν» ΔΩΡΕΑΝ από το διαδίκτυο χρησιμοποιώντας τον παρακάτω σύνδεσμο: 

bookboon.com/en/fundamentals-of-communication-p-r-and-leadership-ebook

     Σημειολογικά, άλλο πράγμα ο γραπτός λόγος (τα γραπτά μένουν και μπορείς να τα εξετάσεις ξανά και ξανά αποκρύπτοντας θέματα που δεν επιθυμείς ως συγγραφέας να γίνουν αντιληπτά) και άλλο ο προφορικός, που εκφέρουμε χρησιμοποιώντας τη γλώσσα του στόματος η οποία, όπως λέει ο λαός μας, «κόκαλα δεν έχει και… κόκαλα τσακίζει».

γράφει ο Καθηγητής Γιώργος Πιπερόπουλος

     Στο σημερινό μου κείμενο δεν θα σταθώ στη δύναμη και τις αδυναμίες του γραπτού και του προφορικού λόγου, αλλά θα επικεντρωθώ στην απίστευτη δύναμη του ανελέητου τηλεοπτικού φακού, που απογυμνώνει και τον πλέον καλά εκπαιδευμένο να «κρύβεται» από αδιάκριτα-κριτικά μάτια «πρωταγωνιστή» οποιουδήποτε παλκοσένικου.

     Στην εποχή της εικόνας και των παρελκόμενων της εικονικής πραγματικότητας που δημιουργεί η ψηφιακή επικοινωνία, με κυρίαρχο μέσο την τηλεόραση, (την οποία έχω ήδη χαρακτηρίσει ως το κορυφαίο διεθνώς «Μέσο Μαζικού Εκμαυλισμού») μπορεί κανείς να μαγνητοσκοπήσει και να αναλύσει καρέ-καρέ κάθε κίνηση, κάθε μυϊκή σύσπαση του προσώπου, κάθε υπερβολή στη φυσική – σωματική οντότητα όλων όσων εκτίθενται στον ανελέητο τηλεοπτικό φακό.

     Η αποκαλούμενη συχνά «μη λεκτική επικοινωνία» στους ανθρώπους, δηλαδή η γλώσσα του σώματος (όπου μαθαίνουμε να κωδικοποιούμε και να αποκωδικοποιούμε νοήματα), μοιάζει να έχει έλθει στην επιφάνεια από τον Δαρβίνο, αλλά στην εποχή μας την έκανε παγκοσμίως γνωστή το σχετικό βιβλίο του Julius Fast, που δημοσιεύθηκε σε δεκάδες γλώσσες πέραν του πρωτότυπου στην αγγλική. Στο μπέστ-σέλλερ του ο Fast διατείνεται ότι ο καθένας και η καθεμιά μας έχουμε συγκεκριμένο τρόπο με τον οποίο με τη γλώσσα του σώματος εκφράζουμε την υποκειμενική μας συναισθηματική κατάσταση και τις εκτιμήσεις, στάσεις και απόψεις μας απέναντι σε πρόσωπα ή καταστάσεις.

     Οι ερευνητές της μη-λεκτικής επικοινωνίας υπολογίζουν ότι κάθε μέρα συγγενικά, φιλικά και άλλα πρόσωπα με τα οποία έχουμε συναλλαγές μάς λένε περίπου 200 φορές ψέματα και καθώς ίσως και εμείς λέμε άλλα τόσα, προκύπτει το στατιστικό ότι στην καθημερινή μας επικοινωνία με τους συνανθρώπους μας βρισκόμαστε αντιμέτωποι κατά μέσο όρο με ένα ψέμα κάθε πέντε λεπτά της ώρας!…

     Αυτά, φυσικά, ισχύουν για όλους εμάς, τους αποκαλούμενους «κοινούς θνητούς», αλλά δεν γνωρίζουμε ακόμη ποιες είναι οι επιδόσεις στην… «ψευδολογία» των πολιτικών μας ανδρών και γυναικών, καθώς ΔΕΝ έχουν γίνει (μήπως ΔΕΝ επιτρέπεται να γίνουν;) οι σχετικές έγκυρες και αξιόπιστες επιστημονικές έρευνες.

     Ο Αμερικανός συνάδελφος Paul Ekman και άλλοι ερευνητές της γλώσσας του σώματος διατείνονται ότι μπορούμε με απλές παρατηρήσεις να εκτιμήσουμε πότε μας λένε ψέματα ή πότε μας κρύβουν την αλήθεια. 

     Αν θυμηθούμε συγκεκριμένα παραδείγματα δημόσιων ανδρών και γυναικών (και όχι μόνο των πολιτικών μας), θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε τη γλώσσα του σώματός τους.

     Οι υποστηρικτές της σημασίας και χρησιμότητας της γλώσσας του σώματος έχουν κωδικοποιήσει κάποιες απλές, αλλά εμφανείς κινήσεις σώματος ή προσώπου, που λένε πολλά περισσότερα από αυτά που με λόγια μας μεταφέρουν ως «πομποί» που βρίσκονται απέναντί μας.

     Χρειάζεται να τονίσω ότι η γλώσσα του σώματος θεωρείται από πολλούς ως ψευδό-επιστημονική, αλλά οι προσεγγίσεις της δημιουργούν πολύ γαργαλιστικές εντυπώσεις… Ακολουθούν μερικά παραδείγματα:

  1. Η κίνηση ενός μόνο ώμου είναι σαφής ένδειξη ότι το άτομο δεν λέει την αλήθεια. Κίνηση και των δύο ώμων σημαίνει ότι το άτομο αρνείται να δεχθεί ό,τι υποκειμενικά κρίνει ως ανεπιθύμητο βάρος ή αποτινάζει κάποιες ενοχές. Κινήσεις που συχνά επαναλαμβάνονται, όπως ξύσιμο της μύτης, παίξιμο των μαλλιών, κτύπημα του ποδιού, έχουν αυξητική τάση όταν το άτομο είναι νευρικό και ίσως αποτελούν προσπάθειες απόκρυψης εκφράσεων του προσώπου που θα πρόδιδαν τα πραγματικά αισθήματα που το διακατέχουν.
  2. Συγκεκριμένες κινήσεις που δίνουν έμφαση στην ομιλία του προσώπου έχουν αυξητική τάση ευθέως ανάλογη με την υποκειμενική συναισθηματική κατάσταση του ατόμου. Λιγοστές τέτοιες κινήσεις (χεριών ή δακτύλων) ίσως υποδηλώνουν ότι το άτομο μεταφέρει ψευδή συναισθήματα.
  3. Πολλές και συχνές έντονες κινήσεις των χεριών κάθετα και οριζόντια εικάζεται ότι αποτελούν προσπάθεια μεταφοράς της προσοχής του ακροατή στα προτεταμένα χέρια για αποφυγή εντοπισμού εκφράσεων του προσώπου που μπορεί να αποκαλύψουν ότι το άτομο που μας μιλάει ψεύδεται.
  4. Τελικά, μικρό-εκφράσεις σε μυϊκές συσπάσεις του προσώπου διάρκειας 1/4 του δευτερολέπτου, που καλύπτονται αμέσως από ένα δήθεν χαμόγελο, αν και εντοπίζονται πολύ δύσκολα, αποτελούν σαφή δείγματα ότι το άτομο κρύβει κάποια αλήθεια ή δεν θέλει να εκφράσει τα πραγματικά του συναισθήματα.

     Κάθε φορά που θα βλέπετε άνδρες και γυναίκες πολιτικούς στα κανάλια, αλλά μαζί και τους γνωστούς «τήλε-πρωταγωνιστές – οικοδεσπότες», χρησιμοποιώντας τα παραπάνω εργαλεία της γλώσσας του σώματος αξιολογήστε τους.

     Κλείνοντας ελπίζω το κείμενο να σας προσέφερε κάποια πνευματική τροφή για να διασκεδάσετε, να  χαμογελάσετε λίγο, και έτσι να ξεχάσετε προσωρινά τη συνεχιζόμενη πρωτόγνωρη, οδυνηρή και ανυπόφορα διογκούμενη καθημερινή μας πραγματικότητα, στην οποία, Πολιτικοί και Δημοσιογράφοι αναφέρονται, αναλύουν, αξιολογούν, συγκρούονται, φωνασκούν και αντιδικούν, αλλά, όπως όλοι πια έχουμε καταλάβει, ΔΕΝ συμμετέχουν σε αυτήν!… 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here