Οι Χούθι κήρυξαν «θαλάσσιο εμπάργκο» στη Σαουδική Αραβία, ανοίγοντας ένα πιθανό νέο μέτωπο εναντίον στον πόλεμό των ΗΠΑ με το Ιράν και αυξάνοντας την απειλή για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό
Οι Χούθι της Υεμένης, που είναι προσκείμενοι στο Ιράν, δήλωσαν χθες (20/7) ότι θα επιβάλουν ναυτικό αποκλεισμό στη Σαουδική Αραβία, ανοίγοντας ένα πιθανό νέο μέτωπο στον πόλεμό των ΗΠΑ με το Ιράν και αυξάνοντας την απειλή για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό και το εμπόριο πέρα από τον Κόλπο. Η κλιμάκωση σημειώνεται μετά από μια από τις πιο θανατηφόρες περιόδους στον πόλεμο για τα αμερικανικά στρατεύματα.
Το Πεντάγωνο ανακοίνωσε τη Δευτέρα οτι δύο Αμερικανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν όταν το Ιράν επιτέθηκε σε αμερικανική βάση στην Ιορδανία την Παρασκευή, ενώ δήλωσε επίσης ότι βρήκε άγνωστα λείψανα που θα μπορούσαν να ανήκουν σε έναν τρίτο στρατιώτη που αναφέρεται ότι αγνοείται εν ώρα μάχης. Ξεχωριστά, ένα τέταρτο μέλος των ενόπλων δυνάμεων σκοτώθηκε στο βόρειο Ιράκ κατά τη διάρκεια της «ελεγχόμενης πυροδότησης μη εκραγέντων πυρομαχικών από ένα καταρριφθέν ιρανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος μονής κατεύθυνσης».
Αφού οι Χούθι ανακοίνωσαν τον αποκλεισμό τους, ο συνασπισμός υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη δήλωσε σε ανακοίνωσή του ότι θα τους απαντήσει με βία και ότι άρχισε να εφαρμόζει μέτρα προστασίας για τα πλοία του που διακινούνται μέσω του στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, μιας βασικής οδού εξαγωγής σαουδαραβικού πετρελαίου μετά το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενων του Ορμούζ. Οι Χούθι έκαναν την ανακοίνωσή τους παρά τις ενδείξεις ότι η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον θέλουν να επαναλάβουν τη διπλωματία για να σταματήσουν έναν επιδεινούμενο κύκλο επιθέσεων που έχει σχεδόν καταστρέψει μια εύθραυστη ενδιάμεση συμφωνία που υπογράφηκε τον περασμένο μήνα. Το Υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε ότι οι μεσολαβητές είχαν παρουσιάσει «προτάσεις» στην Τεχεράνη, δείχνοντας ότι οι διπλωματικές επαφές παραμένουν ενεργές, αλλά δεν έδωσε λεπτομέρειες.
Οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν για λίγο μετά τη δήλωση των Χούθι, αλλά αργότερα υποχώρησαν καθώς οι έμποροι διατηρούσαν την ελπίδα για διπλωματική πρόοδο. Το κόστος ασφάλισης της μεταφοράς εμπορευμάτων μέσω της Ερυθράς Θάλασσας αυξήθηκε λόγω των αυξημένων κινδύνων για την εμπορική ναυτιλία.Το Ιράν πίεζε εδώ και καιρό τους Χούθι να κλείσουν την πύλη Μπαμπ ελ-Μαντέμπ προς την Ερυθρά Θάλασσα, εάν οι ΗΠΑ συνέχιζαν να επιτίθενται σε ιρανικές υποδομές ενέργειας.
Ένα πλήρες κλείσιμο του στενού θα μείωνε την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου κατά 7%, καθώς θα άφηνε το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας αδιάθετο στην περιοχή. Η αναστάτωση θα προσέθετε στην τεράστια μείωση των ροών πετρελαίου από τον πόλεμο στον Κόλπο, ο οποίος έχει ήδη μειώσει τις αποστολές κατά 10% της παγκόσμιας προσφοράς.
Στην ανακοίνωσή τους, οι ένοπλες δυνάμεις των Χούθι ανέφεραν ότι κηρύσσουν «θαλάσσιο εμπάργκο εναντίον του εγκληματία Σαουδάραβα εχθρού, με βάση την αρχή “οφθαλμός αντί οφθαλμού”, με άμεση ισχύ. Όπως τόνισε ο στρατιωτικός τους εκπρόσωπος, η κίνηση αυτή αποτελεί απάντηση στη συνεχιζόμενη «άδικη και καταπιεστική πολιορκία της Σαουδικής Αραβίας εναντίον του αγαπημένου μας λαού για σχεδόν 12 χρόνια, λεηλατώντας τους πόρους μας και επιβάλλοντας έναν ολοκληρωτικό αποκλεισμό στα λιμάνια και τα αεροδρόμιά μας από ξηρά, θάλασσα και αέρα».
Διπλωματική προσπάθεια για την αποκατάσταση της εκεχειρίας
Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters τη Δευτέρα ότι η Τεχεράνη έλαβε πρόταση από τους μεσολαβητές για 10ήμερη εκεχειρία σε μια προσπάθεια να διασωθεί η ενδιάμεση συμφωνία, η οποία αποσκοπεί να ανοίξει το δρόμο για μια διαρκή συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις στο Ιράν..Δύο πακιστανικές κυβερνητικές πηγές δήλωσαν ξεχωριστά ότι ο Ιρανός υπουργός Εσωτερικών Εσκαντάρ Μομένι ζήτησε από το Πακιστάν να επαναλάβει τον διαμεσολαβητικό του ρόλο στη σύγκρουση. Αργότερα έφτασε στην Ισλαμαμπάντ για περαιτέρω συνομιλίες.
Η διπλωματική ώθηση ήρθε μετά από μία ακόμη νύχτα αμερικανικών επιθέσεων σε ιρανικές πόλεις και επιθέσεις των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν σε αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε όλη την περιοχή. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ δήλωσε το απόγευμα της Δευτέρας, ότι ξεκίνησε έναν ακόμη γύρο επιθέσεων στο Ιράν.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, υπό αυξανόμενη πολιτική πίεση στο εσωτερικό της χώρας λόγω των αυξανόμενων τιμών της βενζίνης από την έναρξη του πολέμου και το κλείσιμο του ζωτικής σημασίας Πορθμού από το Ιράν, υπερασπίστηκε τις τελευταίες επιθέσεις στο Ιράν ως φόρο τιμής στους θανάτους Αμερικανών στρατιωτικών που σκοτώθηκαν σε πρόσφατες ιρανικές επιθέσεις.«Κάθε φορά που το Ιράν σκοτώνει έναν Αμερικανό στρατιώτη, θα πληρώνει για αυτόν τον φόνο πολλαπλάσια! Αυτή η οδηγία έχει διαβιβαστεί στον Υπουργό Πολέμου, Πιτ Χέγκσεθ, στον Πρόεδρο του Κοινού Επιτελείου Στρατού, Ντάνιελ Κέιν, και σε κάθε ηγέτη του Στρατού», έγραψε ο Tραμπ στο Truth Social τη Δευτέρα.
Ο πόλεμος έχει σκοτώσει χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο, μέρος των οποίων έχει καταληφθεί από ισραηλινές δυνάμεις μετά από επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ από μαχητές της Χεζμπολάχ, οι οποίοι δήλωσαν ότι ενεργούν σε ένδειξη αλληλεγγύης με την Τεχεράνη.Ο πρόεδρος του Λιβάνου, Τζόζεφ Αούν, αναμένεται να συναντηθεί με τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο την Τρίτη για να παρουσιάσουν ένα σχέδιο για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ, η οποία συνδέεται με το Ιράν, και την εξασφάλιση της αποχώρησης του Ισραήλ.
Το Ισραήλ εξακολουθεί να διατηρεί δυνάμεις στη Γάζα μετά από δύο χρόνια πολέμου που πυροδοτήθηκε από την επίθεση της παλαιστινιακής ένοπλης οργάνωσης Χαμάς σε κοινότητες του νότιου Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου του 2023. Η Χαμάς δήλωσε τη Δευτέρα ότι όρισε τον επικεφαλής διαπραγματευτή Χαλίλ Αλ-Χάγια ως γενικό ηγέτη της, μια κίνηση που ένας αναλυτής είπε ότι θα μπορούσε να σηματοδοτήσει μια αυστηρότερη στάση από την ομάδα απέναντι στις εκκλήσεις για αφοπλισμό.
Το Ιράν λέει ότι ανατινάχθηκν δεξαμενόπλοια
Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) δήλωσε ότι δύο πετρελαιοφόρα εξερράγησαν αφού προσπάθησαν να διέλθουν από το στενό μέσω μιας «μη ασφαλούς» διαδρομής. Την Κυριακή, το IRGC είχε δηλώσει ότι δύο πλοία ενεπλάκησαν σε «ατύχημα» στην ίδια περιοχή. Δεν ήταν σαφές εάν τα δύο περιστατικά σχετίζονται.Η ανακοίνωση του IRGC δεν έδωσε λεπτομέρειες για τα πλοία ή τυχόν θύματα.
Σε ξεχωριστό περιστατικό, ένα πλοίο χτυπήθηκε από άγνωστο βλήμα στα ανοικτά των ακτών του Ομάν ανέφερε η υπηρεσία Ναυτιλιακών Εμπορικών Επιχειρήσεων του Ηνωμένου Βασιλείου.Στο Ιράν, αναφέρθηκαν εκρήξεις στην Ταμπρίζ, την Τσαμπαχάρ, το Κοναράκ, το Μπαντάρ Μαχσάχρ και το Μπαντάρ Ιμάμ Χομεϊνί. Ένας άνθρωπος σκοτώθηκε και αρκετοί τραυματίστηκαν νοτιοδυτικά της Ταμπρίζ, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA.Το IRGC ανέφερε ότι στόχευσε αμερικανικά αεροσκάφη στο αεροδρόμιο της Άκαμπα στην Ιορδανία με βαλλιστικούς πυραύλους, καθώς και στρατιωτικά περιουσιακά στοιχεία στο στρατόπεδο Αλ-Αντίρι του Κουβέιτ και στην αεροπορική βάση Άλι Αλ Σάλεμ, καθώς και θέσεις στη Συρία.Σειρήνες ήχησαν στο Μπαχρέιν καθ’ όλη τη διάρκεια της Δευτέρας. Ο στρατός του Κουβέιτ δήλωσε νωρίς την Τρίτη ότι η αεράμυνα αναχαίτιζε και πάλι ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη.