Ο Τραμπ λέει ότι σύντομα θα αποφασίσει για την παράταση της εκεχειρίας με το Ιράν, ζητώντας να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ. Οι σκληροπυρηνικοί του Ιράν προσπαθούν να εκτροχιάσουν μια πιθανή συμφωνία με τις ΗΠΑ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες ότι σύντομα θα αποφασίσει για μια προτεινόμενη συμφωνία για την παράταση της εκεχειρίας με το Ιράν , με τις δύο χώρες ωστόσο να εξακολουθούν να διαφωνούν σε σημαντικά ζητήματα.Ο Πρόεδρος Τραμπ συναντήθηκε για δύο ώρες με μέλη του υπουργικού συμβουλίου στην Αίθουσα Καταστάσεων στον Λευκό Οίκο την Παρασκευή, αλλά ανέβαλε τη λήψη τελικής απόφασης, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο της κυβέρνησης .
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα υπονοήσει ότι μια συμφωνία είναι κοντά τις τελευταίες εβδομάδες, μόνο και μόνο για να επιστρέψει στις απειλές όταν οι Ιρανοί διαψεύδουν. Έχει επίσης διατυπώσει απαιτήσεις – λέγοντας ότι διάφορες αραβικές χώρες πρέπει να προσχωρήσουν στις Συμφωνίες του Αβραάμ.
Σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δήλωσε ότι ορισμένες απροσδιόριστες πτυχές μιας συμφωνίας «έχουν συμφωνηθεί», ενώ παράλληλα περιέγραψε τους πιο σημαντικούς όρους του. Δεν ήταν σαφές εάν το Ιράν είχε συμφωνήσει σε όλους, όπως ειναι μεταξύ άλλων η προϋπόθεση ότι οι ΗΠΑ θα ανακάλυπταν και θα κατέστρεφαν το ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν.
Ένας άνδρας κυματίζει μια σημαία του Ιράν, κάτω από μια πινακίδα που απεικονίζει τα Στενά του Ορμούζ και τα ραμμένα χείλη του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ
AP
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε επίσης ότι το Ιράν θα πρέπει να τερματίσει τον ασφυκτικό κλοιό του στα Στενά του Ορμούζ, να απομακρύνει τυχόν εναπομείνασες νάρκες στην ζωτικής σημασίας πλωτή οδό και «να συμφωνήσει ότι δεν θα έχει ποτέ πυρηνικά όπλα ή βόμβες» δύο όρους με τους οποίους η Τεχεράνη δεν έχει συμφωνήσει. Είπε ότι «δεν θα γίνει ανταλλαγή χρημάτων, μέχρι νεωτέρας», πιθανώς μια αναφορά στις εκκλήσεις του Ιράν προς τις ΗΠΑ να απελευθερώσουν τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία της χώρας.
Ο Τραμπ δήλωσε το πρωί της Παρασκευής ότι θα συναντηθεί σε μια ασφαλή αίθουσα του Λευκού Οίκου για να λάβει μια «τελική απόφαση» σχετικά με την πρόταση, η οποία θα παρατείνει την εκεχειρία των αρχών Απριλίου για άλλες 60 ημέρες, δίνοντας στους διαπραγματευτές χρόνο να σφυρηλατήσουν τον οριστικό τερματισμό του πολέμου.
Ανώτεροι αξιωματούχοι από τις ΗΠΑ και το Ιράν δήλωσαν νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για την αναστολή του πολύμηνου πολέμου στη Μέση Ανατολή, που ξεκίνησε στο τέλος Φεβρουαρίου. Ο Τραμπ και οι ομόλογοί του στην Τεχεράνη συνέχισαν να επανεξετάζουν το πλαίσιο τις τελευταίες ημέρες. Η εν λόγω συμφωνία είναι ένα μνημόνιο συνεννόησης που θα παρατείνει την τρέχουσα εκεχειρία για άλλες 60 ημέρες, ενώ οι δύο πλευρές θα διευθετούν τις λεπτομέρειες ενός σχεδίου για την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου από το Ιράν, μεταξύ άλλων στόχων, δήλωσε προηγουμένως ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος στην Washington Post.
O πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ
AP
«Ο πρόεδρος Τραμπ θα κάνει μόνο μια συμφωνία που είναι καλή για την Αμερική και ικανοποιεί τις κόκκινες γραμμές του. Το Ιράν δεν μπορεί ποτέ να κατέχει πυρηνικά όπλα», δήλωσε ο αξιωματούχος. «Το Ιράν πρέπει να συμφωνήσει ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα ή βόμβα. Το Ορμούζ πρέπει να ανοίξει αμέσως, χωρίς διόδια, για απεριόριστη ναυσιπλοΐα, και προς τις δύο κατευθύνσεις», δήλωσε ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ θα «ανακαλύψουν» πυρηνικό υλικό.
Το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Fars του Ιράν, επικαλούμενο πηγές, ανέφερε ότι τα σχόλια του Τραμπ ήταν μια «προσπάθεια να απεικονιστεί μια κατασκευασμένη νίκη». Η ανώτερη ιρανική πηγή, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσε ότι η πιθανή συμφωνία δεν περιλαμβάνει κανένα ζήτημα που σχετίζεται με τα πυρηνικά, ενώ ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι η διαχείριση των Στενών πρέπει να αποφασιστεί από το Ιράν και το Ομάν. Το Fars ανέφερε ότι το στενό θα ανοίξει ξανά υπό τους όρους της Τεχεράνης, αφού οι ΗΠΑ άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών πλοίων.
Η βαθιά δυσπιστία της Τεχεράνης προς την κυβέρνηση Τραμπ έχει δυσκολέψει την ηγεσία του Ιράν να χτίσει υποστήριξη για τη συμφωνία. Το Ιράν έχει δεχθεί στρατιωτική επίθεση δύο φορές τον τελευταίο χρόνο, ενώ βρισκόταν σε διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ μία φορά από το Ισραήλ το περασμένο καλοκαίρι, ξεκινώντας τον 12ήμερο πόλεμο, και ξανά στο τέλος Φεβρουαρίου από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Αυτή η έλλειψη εμπιστοσύνης έχει επίσης περιπλέξει την αλληλουχία της συμφωνίας, καθώς και οι δύο πλευρές έχουν απαιτήσει παραχωρήσεις εκ των προτέρων κατά την πρώτη φάση της συμφωνίας. Ο Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η Τεχεράνη ανησυχεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαφορετικά δεν θα τηρούσαν τις δεσμεύσεις τους, ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν εκφράσει παρόμοιο σκεπτικισμό για το Ιράν.
Οι σκληροπυρηνικοί του Ιράν εκτροχιάζουν μια πιθανή συμφωνία
Καθώς το Ιράν και οι ΗΠΑ φαινόταν να πλησιάζουν σε μια συμφωνία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών αυτή την εβδομάδα, δεν ήταν όλοι σύμφωνοι στο Ιράν. Η σκληροπυρηνική παράταξη, μια περιθωριακή αλλά θορυβώδης ομάδα με μέλη στο Κοινοβούλιο και μια έδρα στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας, έχει αντιταχθεί ανοιχτά σε οποιεσδήποτε παραχωρήσεις προς την Ουάσινγκτον, χρησιμοποιώντας συγκεντρώσεις, κρατικά μέσα ενημέρωσης και ιδιωτικές και δημόσιες δηλώσεις ως εργαλεία για να προσπαθήσει να εκτροχιάσει μια συμφωνία.
Η κρατική τηλεόραση, η οποία ελέγχεται από έναν σκληροπυρηνικό διευθυντή, έχει εντείνει τις διαιρέσεις στη χώρα και έχει παρουσιάσει τις διαπραγματεύσεις ως αποτυχημένες. Τη Δευτέρα, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν επέπληξε την κρατική τηλεόραση σε συνάντηση με τους ανώτερους ηγέτες της, καλώντας τους να αποφύγουν να σπέρνουν διχόνοια. Ο κ. Πεζεσκιάν είπε ότι ακόμη και ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο πρώην ανώτατος ηγέτης που σκοτώθηκε την πρώτη ημέρα του πολέμου, «συμφώνησε ότι πρέπει να πάμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».
«Αλλά τώρα», συνέχισε, «διαφημίζουμε ότι δεν πρέπει να διαπραγματευόμαστε».Σε μια κατάμεστη συγκέντρωση σκληροπυρηνικών υποστηρικτών στην Τεχεράνη την Παρασκευή, μεγάλα πλήθη κυμάτιζαν σημαίες και φώναζαν συνθήματα ανυπακοής. Ένας δημοσιογράφος της κρατικής τηλεόρασης ρώτησε ορισμένους από τους συμμετέχοντες αν το Ιράν θα έπρεπε να υποχωρήσει ή να συνεχίσει να πολεμά τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. «Θέλουμε να τους τιμωρήσουν σωστά», είπε μια γυναίκα που συμμετείχε. «Μείνετε σταθεροί, είμαστε μαζί σας μέχρι την τελευταία μας σταγόνα αίμα», είπε ένας άνδρας.«Ο Τραμπ πρέπει να γνωρίζει ότι το Ιράν, ως νικητής και κατακτητής του πεδίου, θέτει τους όρους», δήλωσε ο Εμπραχίμ Αζίζι, συντηρητικός νομοθέτης και επικεφαλής των επιτροπών εθνικής ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής του Κοινοβουλίου, σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Παρασκευή.
Αναλυτές που πρόσκεινται στην κυβέρνηση του Ιράν λένε ότι η σκληροπυρηνική φατρία αντιπροσωπεύει μια μειοψηφική άποψη, τόσο στο ευρύ κοινό όσο και μεταξύ των αξιωματούχων. Ωστόσο αν την αγνοήσουν, υπάρχει ο κίνδυνος να αποξενώσουν το τμήμα του πληθυσμού που υπήρξε από τους πιο πιστούς υποστηρικτές της Ισλαμικής Δημοκρατίας μέσω πολιτικών και κοινωνικών αναταραχών.
Ακόμη και ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, ο Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος είναι γιος του δολοφονημένου πρώην ηγέτη, δεν είναι άτρωτος στην οργή τους. Την Πέμπτη, ένας σκληροπυρηνικός κληρικός νομοθέτης, ο Χαμίντ Ρασάι, επιτέθηκε στον Αγιατολάχ Χαμενεΐ σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με τίτλο «Ποιος είναι άξιος της ανώτατης ηγεσίας;» (Ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ, ο οποίος κρύβεται από την έναρξη του πολέμου, έχει εκφράσει την υποστήριξή του στην ομάδα διαπραγματεύσεων για τα πυρηνικά σε γραπτές δηλώσεις.)
Ο Ρασάι έγραψε ότι ο Προφήτης Νώε είχε έναν γιο που ήταν άπιστος και επαναστατικό μαύρο πρόβατο, και ότι «οι οικογενειακές σχέσεις δεν συντελούν απαραίτητα στο να είναι κανείς δίκαιος».Η σύγκριση καταδικάστηκε γρήγορα από πολιτικά πρόσωπα και ιρανικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία τον κατηγόρησαν ότι υπονόμευε την αξιοπιστία του Αγιατολάχ Χαμενεΐ για πολιτικό ξεκαθάρισμα λογαριασμών Ανακάλεσε σε μια μεταγενέστερη ανάρτηση, λέγοντας ότι κακοί παράγοντες είχαν παρερμηνεύσει τα σχόλιά του.
Νωρίτερα στις διαπραγματεύσεις, ο Αλί Μπαγκέρι Κανί, ένας σκληροπυρηνικός που υπηρετεί ως αναπληρωτής γραμματέας του συμβουλίου εθνικής ασφάλειας, έγραψε μια επιστολή στον Αγιατολάχ Χαμενεΐ λέγοντας ότι οι Ιρανοί διαπραγματευτές, με επικεφαλής τον κ. Γκαλιμπάφ, ήταν υπερβολικά διαλλακτικοί με τους Αμερικανούς.
Την Πέμπτη, ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ εξέδωσε νέα δήλωση στην οποία σημειώνει την επαναλειτουργία του Κοινοβουλίου για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου. Η δήλωση καλεί όλους τους νομοθέτες να παραμείνουν ενωμένοι και να «απέχουν από ανοησίες πολιτικές διαιρέσεις και μεγεθύνουν τις κοινωνικές διαιρέσεις». Είπε ότι κάτι τέτοιο θα συμβάλει στο σχέδιο του εχθρού να διαιρέσει και να βασιλεύσει.
Ο Τραμπ υπό πίεση
Ο Τραμπ βρίσκεται υπό πίεση να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ και να μειώσει τις τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου για το Κογκρέσο, καθώς οι ψηφοφόροι δείχνουν αυξανόμενη απογοήτευση για την αύξηση των τιμών. Ταυτόχρονα, αντιμετωπίζει πιθανή αντίδραση από τα «γεράκια» στο θέμα του Ιράν στο ίδιο του το κόμμα για τυχόν παραχωρήσεις προς την Τεχεράνη.
Ο πόλεμος που ξεκίνησε από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου έχει στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο, και έχει προκαλέσει παγκόσμιο οικονομικό πλήγμα, αυξάνοντας τις τιμές της ενέργειας λόγω του κλεισίματος του Ορμούζ από το Ιράν. Στην ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι νάρκες θα απομακρυνθούν από το στενό και τα πλοία που έχουν παγιδευτεί εκεί μπορεί να αρχίσουν να επιστρέφουν στα σπίτια τους: «Πείτε γεια στις συζύγους, τους συζύγους σας, τους γονείς σας και τις οικογένειές σας από εμένα, τον αγαπημένο σας πρόεδρο!»
Το Καζακστάν έχει δηλώσει ότι είναι πρόθυμο να πάρει το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού της Τεχεράνης σε περίπτωση συμφωνίας, δήλωσε στους Financial Times ο επικεφαλής της πυρηνικής αρχής του ΟΗΕ, Ραφαέλ Γκρόσι. Το Καζακστάν φιλοξενεί ήδη μια διεθνώς ελεγχόμενη τράπεζα ουρανίου για να διασφαλίζει τον εφοδιασμό με καύσιμα των σταθμών παραγωγής ενέργειας στα κράτη μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
Το Ιράν επιθυμεί επίσης την άρση των κυρώσεων, την απόσυρση των αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή και, οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία να τερματίσει την επίθεση του συμμάχου των ΗΠΑ, Ισραήλ, στον Λίβανο . Το Ισραήλ έχει εκτοπίσει εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους και έχει εισχωρήσει βαθιά στον Λίβανο, καθώς καταδιώκει την υποστηριζόμενη από το Ιράν πολιτοφυλακή της Χεζμπολάχ. Ο Λίβανος ανακοίνωσε ότι περισσότεροι από 3.200 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από ισραηλινές επιδρομές, ενώ το Ισραήλ αναφέρει ότι 23 στρατιώτες του και τέσσερις πολίτες έχουν σκοτωθεί
