Εκτίμηση για συγκρίσιμη κρίση αντίστοιχη με εκείνή της πετρελαϊκής κρίσης του 1973-1974, προβλέπει ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝ 

Η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε φάση επιβράδυνσης, με αυξανόμενο πληθωρισμό και εντεινόμενους κινδύνους, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επιβαρύνει τις ενεργειακές αγορές. Αυτό προκύπτει από τη νέα έκθεση World Economic Outlook του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος του Ταμείου, Pierre-Olivier Gourinchas, προειδοποίησε ότι ακόμη και αν η σύγκρουση τερματιζόταν άμεσα, οι επιπτώσεις στις ενεργειακές προμήθειες θα συνεχιστούν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, προκαλώντας σοκ συγκρίσιμο με εκείνο του Πετρελαϊκή κρίση του 1973-1974.

Ωστόσο, επισήμανε δύο βασικές διαφορές σε σχέση με τότε:
η παγκόσμια οικονομία είναι σήμερα λιγότερο εξαρτημένη από το πετρέλαιο χάρη στις εναλλακτικές πηγές ενέργειας και την αυξημένη αποδοτικότητα, ενώ οι κεντρικές τράπεζες πλέον δίνουν προτεραιότητα στον έλεγχο του πληθωρισμού αντί για την άμεση στήριξη της ανάπτυξης.

Νέες προβλέψεις του ΔΝΤ

Το ΔΝΤ αναθεώρησε προς τα κάτω την παγκόσμια ανάπτυξη για το 2026 στο 3,1% (μείωση κατά 0,2 μονάδες σε σχέση με τον Ιανουάριο), ενώ για το 2027 διατηρεί την πρόβλεψη στο 3,2%.

Ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα φτάσει το 4,4% το 2026 (αύξηση κατά 0,7 μονάδες σε σχέση με την προηγούμενη έκθεση) και θα υποχωρήσει στο 3,7% το 2027.

Το βασικό σενάριο του Ταμείου προϋποθέτει μια σύγκρουση «περιορισμένης διάρκειας και έντασης», με σταδιακή αποκλιμάκωση έως τα μέσα του 2026 και αύξηση των τιμών των εμπορευμάτων κατά περίπου 19% σε ετήσια βάση.

Ωστόσο, το ΔΝΤ προειδοποιεί για ένα δυσμενές σενάριο που θα μπορούσε να οδηγήσει στη «μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση των σύγχρονων εποχών», με την παγκόσμια ανάπτυξη να υποχωρεί στο 2% και τον πληθωρισμό να εκτοξεύεται στο 6%, επίπεδα που παραπέμπουν σε συνθήκες ύφεσης.

Πλήγμα και για την Ελλάδα

Οι αναθεωρήσεις δεν αφήνουν ανεπηρέαστη την Ελλάδα, με το ΔΝΤ να μειώνει τις προβλέψεις ανάπτυξης στο 1,8% για το 2026 και 1,7 το 2027, χαμηλότερα σε σχέση με τις εκτιμήσεις του Ιανουαρίου.

Αντίστοιχες προς τα κάτω αναθεωρήσεις καταγράφονται και για άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες:

• Γερμανία: 0,8% το 2026 και 1,2% το 2027
• Γαλλία: 0,9% και για τα δύο έτη
• Ηνωμένο Βασίλειο: 0,8% και 1,3%
• Ισπανία: 2,1% το 2026 και 1,8% το 2027

Το Ταμείο επισημαίνει ότι η αβεβαιότητα που προκαλεί η γεωπολιτική ένταση και οι διαταραχές στην ενέργεια συνιστούν τον βασικό παράγοντα που επηρεάζει αρνητικά τις οικονομικές προοπτικές διεθνώς.

Πηγή

Μέχρι πότε μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το voucher

Για μερικές ημέρες θα είναι ακόμα ανοιχτή η πλατφόρμα για την υποβολή αιτήσεων για το Fuel Pass, η οποία θα δέχεται αιτήσεις μέχρι τις 30 Απριλίου, ενώ το voucher θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί μέχρι τα τέλη Ιουλίου.

Δικαιούχοι είναι το σύνολο των φυσικών προσώπων, συμπεριλαμβανομένων και ελευθέρων επαγγελματιών, που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας με δηλωθέν οικογενειακό εισόδημα φορολογικού έτους 2024 έως 25.000 ευρώ για άγαμους και έως 35.000 ευρώ για έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο του νοικοκυριού, με σκοπό τη συμβολή στην κάλυψη του κόστους κατανάλωσης καυσίμων κίνησης και μετακίνησης για τους μήνες Απρίλιο και Μάιο 2026.

Ειδικά για μονογονεϊκές οικογένειες το ως άνω όριο δηλωθέντος εισοδήματος ανέρχεται σε 39.000 ευρώ, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο πέραν του πρώτου.

Πώς δηλώνονται τα οχήματα

Κάθε όχημα ή μοτοσυκλέτα-μοτοποδήλατο μπορεί να δηλωθεί από ένα μόνο φυσικό πρόσωπο, το οποίο διαθέτει επί του οχήματος και της μοτοσυκλέτας-μοτοποδηλάτου πλήρη κυριότητα ή συγκυριότητα ή είναι αποδεδειγμένα μισθωτής δυνάμει συμβολαίου χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing).

Κάθε φυσικό πρόσωπο μπορεί να δηλώσει μόνο ένα όχημα ή μοτοσυκλέτα-μοτοποδήλατο. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι το όχημα ή η μοτοσυκλέτα-μοτοποδήλατο να είναι σε κυκλοφορία, να είναι ασφαλισμένο και να μην οφείλονται γι’ αυτό τέλη κυκλοφορίας.

Τρόποι λήψης της επιδότησης

Ο αιτούμενος μπορεί να αιτηθεί είτε την έκδοση ψηφιακής χρεωστικής κάρτας με το ποσό της επιδότησης είτε την κατάθεση του ποσού της επιδότησης σε ήδη υπάρχοντα τραπεζικό λογαριασμό που του ανήκει.

α. ο λογαριασμός αυτός θα πρέπει να είναι ενεργός κατά τη στιγμή υποβολής της αίτησης, αλλά και να παραμείνει ενεργός σε όλη τη διάρκεια ισχύος του προγράμματος.

β. στον λογαριασμό αυτό ο αιτούμενος θα πρέπει να είναι συνδικαιούχος ή μόνος δικαιούχος.

Ποιο είναι το ύψος της επιδότησης

α) 60 ευρώ με τη χρήση ψηφιακής χρεωστικής κάρτας για δικαιούχους ιδιοκτήτες οχημάτων πλην μοτοσυκλετών – μοτοποδηλάτων, με κύρια κατοικία στις Περιφέρειες Βορείου Αιγαίου, Νοτίου Αιγαίου, Ιονίων Νήσων, Κρήτης, στην Περιφερειακή Ενότητα Σποράδων της Περιφέρειας Θεσσαλίας, στην Περιφερειακή Ενότητα Θάσου της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, στη νήσο Σκύρο της Περιφερειακής Ενότητας Εύβοιας της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, στη νήσο Σαμοθράκη της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και στη νήσο Αμμουλιανή της Περιφερειακής Ενότητας Χαλκιδικής της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Το ανωτέρω ποσό διαμορφώνεται σε 50 ευρώ, εφόσον ο δικαιούχος επιλέξει κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό.

β) 50 ευρώ με τη χρήση ψηφιακής χρεωστικής κάρτας για δικαιούχους ιδιοκτήτες οχημάτων πλην μοτοσυκλετών – μοτοποδηλάτων, με κύρια κατοικία στην υπόλοιπη Ελλάδα. Το ανωτέρω ποσό διαμορφώνεται σε 40 ευρώ, εφόσον ο δικαιούχος επιλέξει κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό.

γ) 35 ευρώ με τη χρήση ψηφιακής χρεωστικής κάρτας για δικαιούχους ιδιοκτήτες μοτοσυκλετών – μοτοποδηλάτων, με κατοικία στις Περιφέρειες Βορείου Αιγαίου, Νοτίου Αιγαίου, Ιονίων Νήσων, Κρήτης, στην Περιφερειακή Ενότητα Νήσων της Περιφέρειας Αττικής, στην Περιφερειακή Ενότητα Σποράδων της Περιφέρειας Θεσσαλίας, στην Περιφερειακή Ενότητα Θάσου της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, στη νήσο Σκύρο της Περιφερειακής Ενότητας Εύβοιας της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, στη νήσο Σαμοθράκη της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και στη νήσο Αμμουλιανή της Περιφερειακής Ενότητας Χαλκιδικής της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Το ανωτέρω ποσό διαμορφώνεται σε 30 ευρώ, εφόσον ο δικαιούχος επιλέξει κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό.

δ) 30 ευρώ με τη χρήση ψηφιακής χρεωστικής κάρτας για δικαιούχους ιδιοκτήτες μοτοσυκλετών – μοτοποδηλάτων, με κύρια κατοικία στην υπόλοιπη Ελλάδα. Το ανωτέρω ποσό διαμορφώνεται σε 25 ευρώ, εφόσον ο δικαιούχος επιλέξει κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό.

Πηγή

Κύριος «μοχλός» του πασχαλινού «συμπυκνωμένου» τζίρου των 7–10 ημερών, ήταν το 1 δισ. ευρώ του Δώρου Πάσχα από τον ιδιωτικό τομέα

Οι Έλληνες πήγαν μεν μαζικά στο χωριό το φετινό Πάσχα, όπως και τις προηγούμενες χρονιές, αλλά το γιόρτασαν με σημαντικές «περικοπές» ποσότητας και ποιότητας, τόσο σε ότι αφορά το πασχαλινό τραπέζι, όσο και τις υπόλοιπες αγορές τους (δώρα, ρούχα, παπούτσια κλπ).

Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς η ακρίβεια που έχει εκτοξευθεί το τελευταίο διάστημα εξαιτίας του Πολέμου, ειδικά σε ενέργεια και μεταφορές, ανάγκασε τους καταναλωτές να είναι πιο προσεκτικοί φέτος στις αγορές τους με αποτέλεσμα να επιλέξουν είδη πρώτης ανάγκης όπως τρόφιμα και καύσιμα σε βάρος άλλων προϊόντων όπως είναι τα ρούχα και τα παπούτσια.

Αλλά ακόμα και στα τρόφιμα οι αγορές ήταν πιο «φειδωλές» σε σχέση με πέρυσι καθώς οι καταναλωτές επέλεξαν είτε να ψωνίσουν λιγότερα, είτε φθηνότερα προϊόντα.

Αυτό αποδεικνύεται και από στοιχεία του ΕΒΕΠ, για την Πασχαλινή αγορά σύμφωνα με τα οποία ο φετινός τζίρος έμεινε σταθερός σε αξία σε σχέση με πέρυσι στο 1,5 δις. ευρώ, αλλά λόγω του πληθωρισμού, οι ποσότητες που διακινήθηκαν ήταν μειωμένες κατά 2-5%.

Κύριος «μοχλός» του πασχαλινού «συμπυκνωμένου» τζίρου των 7–10 ημερών, ήταν το 1 δισ. ευρώ του Δώρου Πάσχα από τον ιδιωτικό τομέα.

Συνοψίζοντας την φετινή εικόνα ανά κατηγορία, συμμετοχή και δυναμική στο πασχαλινό τζίρο παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφοροποιήσεις. Τα τρόφιμα είχαν υψηλή συμμετοχή με 50% και τζίρο περίπου 750 εκατ. ευρώ, τα πασχαλινά παραδοσιακά δώρα είχαν μεσαία συμμετοχή με 20% και περίπου 300 εκατ. ευρώ, καθώς και η ένδυση υπόδηση με συμμετοχή 15% και περίπου 250 εκατ. ευρώ. Ο εσωτερικός τουρισμός είχε σταθερή συμμετοχή με 10% και άνω των 150 εκ. ευρώ, ενώ οι υπόλοιποι κλάδοι είχαν συμπληρωματική συμμετοχή με 5% και χαμηλό τζίρο.

Αυτό που κάνει εντύπωση είναι ότι παρατηρήθηκε μικρή αλλαγή στις διατροφικές επιλογές, αλλά και μείωση των ποσοτήτων ανά οικογένεια.

Σύμφωνα με εκπροσώπους του εμπορίου η καταναλωτική συμπεριφορά έχει αλλάξει αισθητά καθώς η ακρίβεια και η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος έχει οδηγήσει στο να γίνονται οι αγορές μετά από περισσότερη σκέψη. Έτσι η «μέση» απόδειξη είναι συνεχώς μικρότερη με τους καταναλωτές να δίνουν προτεραιότητα στα απολύτως απαραίτητα.

Ταυτόχρονα, ενισχύεται η τάση συγκέντρωσης της κατανάλωσης σε μεγαλύτερα καταστήματα, κυρίως στον κλάδο των τροφίμων, εις βάρος των μικρότερων επιχειρήσεων και των περιφερειακών αγορών.

Μεγάλο ποσοστό αγοραστών στράφηκε σε οικονομικότερες επιλογές, είτε επιλέγοντας προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, είτε αλλάζοντας κατάστημα, ακόμη και σε επίπεδο καθημερινών αγορών. Οι κεντρικές αγορές, τα σούπερ μάρκετ και τα εκπτωτικά καταστήματα ενίσχυσαν τη θέση τους, κυρίως λόγω της μεγαλύτερης δυνατότητας συγκράτησης τιμών.

Η φετινή αγορά χαρακτηρίστηκε από έντονη τάση σύγκρισης τιμών και αναζήτησης προσφορών. Οι καταναλωτές εμφανίστηκαν πιο ενημερωμένοι και περισσότερο ευέλικτοι ως προς το που και τι αγοράζουν.

Η αγορά εμφάνισε επίσης έντονα χαρακτηριστικά «δύο ταχυτήτων». Από τη μία πλευρά, οι μεγάλες αλυσίδες λιανικής προσέφεραν πιο ανταγωνιστικές τιμές, λειτουργώντας ως βασικός πόλος προσέλκυσης για το ευρύ καταναλωτικό κοινό. Από την άλλη, τα παραδοσιακά καταστήματα, κρεοπωλεία, φούρνοι, ζαχαροπλαστεία και μανάβικα αναγκαστικά διατήρησαν υψηλότερα επίπεδα τιμών, απευθυνόμενα κυρίως σε μόνιμους πελάτες, που δίνουν έμφαση στην ποιότητα και την ελληνική προέλευση των προϊόντων.

Στο οικονομικό περιβάλλον, ο πληθωρισμός εξακολούθησε να επηρεάζει τις αγοραστικές αποφάσεις. Η αύξηση του κόστους ενέργειας και μεταφορών, μεταφέρθηκε εν μέρει στις τελικές τιμές των προϊόντων, περιορίζοντας τα περιθώρια.

Συνολικά, η πασχαλινή αγορά του 2026 αποτύπωσε μια μεταβατική φάση για το λιανεμπόριο. Οι επιχειρήσεις κλήθηκαν να ισορροπήσουν μεταξύ τιμών και ποιότητας, ενώ οι 8 στους 10 καταναλωτές υιοθέτησαν συγκρατημένη προσέγγιση στις αγορές τους. Οι τιμές ήταν αυξημένες από πέρυσι 12% στο αρνί, 10% στα οπωροκηπευτικά και 5-8% στα υπόλοιπα είδη που συνθέτουν το πασχαλινό τραπέζι.

Πηγή

Από τις 24 Απριλίου θα αρχίσουν οι πληρωμές των συντάξεων Μαΐου

Ανακοινώθηκαν οι ημερομηνίες πληρωμής των συντάξεων Μαΐου, με τους συνταξιούχους των Ταμείων μη μισθωτών (ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΕΤΑΑ), αλλά και όσους λαμβάνουν κύριες και επικουρικές συντάξεις του ιδιωτικού τομέα, να πληρώνονται νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό.

Σύμφωνα με τον ΕΦΚΑ οι συντάξεις Μαΐου 2026 θα καταβληθούν την Παρασκευή 24 και τη Δευτέρα 27 Απριλίου.

Οι ημερομηνίες πληρωμής

• Οι κύριες συντάξεις των πρώην Ταμείων Μη Μισθωτών [ΟΓΑ, ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ],
• οι κύριες συντάξεις που έχουν απονεμηθεί από τη σύσταση του ΕΦΚΑ και μετά, με βάση το ν.4387/2016 [ΟΠΣ-ΕΦΚΑ] και
• όλες οι επικουρικές συντάξεις του ιδιωτικού τομέα, ανεξαρτήτως Ταμείου προέλευσης (μη μισθωτών ή μισθωτών), θα καταβληθούν την Παρασκευή 24 Απριλίου 2026 ημέρα Δευτέρα.
• όλες οι κύριες συντάξεις των πρώην Ταμείων Μισθωτών [ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, Τραπεζών, ΟΤΕ, ΔΕΗ, λοιπών εντασσόμενων (ΤΣΕΑΠΓΣΟ, ΤΣΠ-ΗΣΑΠ), ΝΑΤ, ΕΤΑΤ, ΕΤΑΠ-ΜΜΕ , και
• οι κύριες και επικουρικές συντάξεις του Δημοσίου, να καταβληθούν στις 27 Απριλίου 2026, ημέρα Δευτέρα.

Σημειώνεται ότι οι δικαιούχοι συνταξιούχοι θα δουν τα ποσά στους λογαριασμούς τους ήδη από το απόγευμα της προηγούμενης ημέρας. Ειδικότερα, οι πληρωμές της Παρασκευής 24 Απριλίου θα είναι διαθέσιμες από την Πέμπτη 23 Απριλίου, ενώ για τις πληρωμές της Δευτέρας 27 Απριλίου, τα χρήματα θα πιστωθούν από την Παρασκευή 24 Απριλίου.

Πηγή

Κλίμα αισιοδοξίας για την προοπτική ειρηνικής διευθέτησης των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή

Με κέρδη έκλεισε σήμερα το χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, σε κλίμα αισιοδοξίας για την προοπτική ειρηνικής διευθέτησης των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή.

Ο δείκτης Dow Jones της βιομηχανίας έκλεισε με άνοδο 317,74 μονάδων (+0,66%), στις 48.535,99 μονάδες.

Ο δείκτης Nasdaq, στον οποίο δεσπόζουν τίτλοι εταιρειών του τομέα της τεχνολογίας, έκλεισε με άνοδο 455,34 μονάδων (+1,96%), στις 23.639,08 μονάδες.

Ο ευρύτερος δείκτης S&P 500, ενδεικτικός της γενικής τάσης, έκλεισε με άνοδο 81,14 μονάδων (+1,18%), στις 6.967,38 μονάδες.

Πηγή: Αθηναϊκό/ Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων

Το ποσό που θα δημοπρατηθεί θα είναι έως 250 εκατομμύρια ευρώ

Στις αγορές βγαίνει αύριο, Τετάρτη, το Ελληνικό Δημόσιο με την επανέκδοση του 10ετούς ομολόγου.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΟΔΔΗΧ, θα διενεργηθεί Δημοπρασία για την επανέκδοση Ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου, σταθερού επιτοκίου 3,375%, λήξης 16 Ιουνίου 2036, σε άυλη μορφή. Πρόκειται για το νέο δεκαετές ομόλογο που εκδόθηκε στις 20 Ιανουαρίου 2026.

Σκοπός της επανέκδοσης είναι η ικανοποίηση της επενδυτικής ζήτησης και ταυτόχρονα η διευκόλυνση της λειτουργίας της δευτερογενούς αγοράς ομολόγων.

Το ποσό που θα δημοπρατηθεί θα είναι έως 250 εκατομμύρια ευρώ και η ημερομηνία διακανονισμού (settlement) θα είναι η Τετάρτη 22 Απριλίου 2026 (Τ+5).

Στην αυριανή δημοπρασία θα συμμετάσχουν μόνον Βασικοί Διαπραγματευτές σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται από τον Κανονισμό Λειτουργίας τους, όπως ισχύει από 1/4/2026, με υποβολή μέσω της ΗΔΑΤ, αποκλειστικά μέχρι 5 ανταγωνιστικών προσφορών έκαστος, που θα πρέπει να υποβληθούν έως τις 12:00 τοπική ώρα, της 15ης Απριλίου 2026.

Οι ανταγωνιστικές προσφορές θα ικανοποιούνται διαδοχικά στις ζητούμενες τιμές μέχρι την κάλυψη του ύψους του δημοπρατούμενου ποσού.

Μόνο ανταγωνιστικές προσφορές θα γίνουν αποδεκτές στη δημοπρασία.

Πηγή

«Εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, οι επιπτώσεις θα είναι μεγάλες» εκτίμησε ο υπουργός Οικονομίας 

Συζήτηση με τον συνιδρυτή και Editor-In-Chief του Semafor, Μπεν Σμιθ, είχε στην Ουάσιγκτον, στο Semafor World Economy Forum, με θέμα «The New Era of Global Growth», ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης.

Ακολουθεί η πλήρης συζήτηση:

Μπεν Σμιθ: Σας ευχαριστώ όλους που είστε μαζί μας και ευχαριστώ και εσάς, κύριε υπουργέ. Εκτός από υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας, εκλεγήκατε πρόσφατα πρόεδρος του Eurogroup, κάτι που είναι αρκετά εντυπωσιακό, δεδομένου ότι πριν από 10 χρόνια κανείς δεν θα εξέλεγε τον Έλληνα υπουργό Οικονομικών για να ηγηθεί του Eurogroup. Και θα ήθελα, φορώντας το ευρωπαϊκό σας «καπέλο», να κάνετε ένα βήμα πίσω και να μας δώσετε μια συνολική εικόνα για το πώς διαμορφώνεται το σοκ από το Ιράν σε υψηλότερο επίπεδο.

Κυριάκος Πιερρακάκης: Καταρχάς, χαίρομαι πολύ που βρίσκομαι εδώ. Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω απαντώντας σε αυτή την ερώτηση και επαναλαμβάνοντας αυτό που δήλωσε πρόσφατα ο Φατίχ Μπιρόλ, εκτελεστικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, το οποίο είναι αρκετά ανησυχητικό: ότι ενδέχεται να βρισκόμαστε αντιμέτωποι με τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην Ιστορία, αν δεν την αντιμετωπίσουμε σωστά, και ότι αυτή θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερη, δυνητικά, από τις τρεις προηγούμενες μαζί, δηλαδή τις δύο πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του ’70 και του 2022, με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Και διαθέτει στοιχεία που το τεκμηριώνουν αυτό, διότι το συνολικό σοκ σε όρους πετρελαίου τη δεκαετία του ’70 ήταν μια σωρευτική μείωση της τάξης των 10 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως. Τώρα βρισκόμαστε στα μείον 13.

Επίσης, σε ό,τι αφορά στο φυσικό αέριο, αν δούμε τις απώλειες σε ετήσια βάση, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία πέσαμε από τα 155 δισ. κυβικά μέτρα (BCM) στα 80, δηλαδή μείον 75. Και τώρα εξετάζουμε απώλειες της τάξης των μείον 110 BCM.

Επομένως, αν αυτό συνεχιστεί, εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, οι επιπτώσεις θα είναι μεγάλες.

Φυσικά, υπάρχουν και άλλες επιπτώσεις που ήδη αντιμετωπίζουμε. Το ένα τρίτο των παγκόσμιων λιπασμάτων διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ. Σχεδόν το 50% της παραγωγής θείου επίσης. Αυτό θα έχει επιπτώσεις, οι οποίες θα γίνουν αισθητές εάν τα Στενά παραμείνουν κλειστά για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Και ήδη το αισθανόμαστε αυτό, κυρίως στην Ασία, διότι το 80% του πετρελαίου και το 90% του φυσικού αερίου που διέρχεται από τα Στενά κατευθύνεται προς την Ασία. Ωστόσο, οι τιμές είναι σε μεγάλο βαθμό παγκόσμιες, επομένως όλοι επηρεαζόμαστε.

Στην Ευρώπη, αυτή τη στιγμή, μέρος της δουλειάς μας στο Eurogroup είναι να συντονίσουμε την αντίδραση, καθώς και τη φύση των μέτρων και των πολιτικών που θα επιχειρήσουν να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις αυτής της ενεργειακής κρίσης.

Μπεν Σμιθ: Πήρα συνέντευξη από τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ χθες το βράδυ. Παραπονέθηκε ότι η ΕΕ επιδοτεί τη ζήτηση για να μετριάσει το σοκ. Πιστεύετε ότι αυτή είναι μια εύστοχη κριτική;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Θα έλεγα ότι έχουμε την εμπειρία του 2022, έχουμε κατανόηση του τι κάναμε σωστά και τι λάθος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη δώσει τις κατευθυντήριες γραμμές για τη στήριξη και τα μέτρα που πρέπει να υιοθετήσουμε. Αυτά θα πρέπει να είναι προσωρινά, να είναι προσαρμοσμένα και να είναι στοχευμένα.

Δηλαδή, θα πρέπει να έχουν βραχυπρόθεσμο χαρακτήρα. Πρέπει να τα αποσύρουμε μόλις η κρίση υποχωρήσει, ώστε να αποφύγουμε ακριβώς αυτό. Και θα πρέπει να στηρίζουν κυρίως εκείνους που πλήττονται περισσότερο, ιδίως σε περιόδους έντονης ανόδου των τιμών του πετρελαίου, όπως αυτή που βιώνουμε σήμερα.

Το έχουμε κάνει αυτό στη χώρα μου, στην Ελλάδα, αλλά λίγο- πολύ το κάνουμε σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες αυτή τη στιγμή. Μέρος της δουλειάς μας στο Eurogroup είναι να συντονίζουμε αυτές τις αντιδράσεις και να προσπαθούμε να ανταποκριθούμε ακριβώς σε αυτά τα ζητούμενα, ώστε να έχουμε τη βέλτιστη πολιτική απόκριση στην κρίση που αντιμετωπίζουμε: να στηρίξουμε τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά, να στηρίξουμε τις επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν έλλειψη ρευστότητας.

Μπεν Σμιθ: Και ο Επίτροπος Ντομπρόβσκις δήλωσε νωρίτερα σήμερα εδώ ότι ανησυχεί πως η Ευρώπη κατευθύνεται προς σχεδόν μηδενική ανάπτυξη, προς στασιμοπληθωρισμό. Τι βλέπετε εσείς όσον αφορά στην ανάπτυξη και στον πληθωρισμό;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Αυτή τη στιγμή ήδη αναπροσαρμόζουμε τις προβλέψεις μας και αυτές προσαρμόζονται προς χαμηλότερα επίπεδα ανάπτυξης σε σχέση με ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί, όχι βέβαια ακόμα σε μηδενικό επίπεδο, και προς υψηλότερα επίπεδα πληθωρισμού.

Αυτό είναι αναμενόμενο σε μια ενεργειακή κρίση. Όλα θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και το βάθος αυτής. Θα είναι κάτι που θα διαρκέσει δύο εβδομάδες ή τρεις μήνες; Θα είναι μια μεγαλύτερη κρίση, μια πιο παρατεταμένη κρίση; Ξεκινώντας, δηλαδή, από σήμερα.

Φυσικά, ακόμη και στα σενάρια που εξετάζουμε, ας πούμε ότι τα Στενά ανοίγουν αύριο, οι υπολογισμοί που κάνει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας είναι δυστυχώς, ακόμη και στο καλύτερο σενάριο, κάπως ανησυχητικοί.

Διότι έχουμε ήδη δει ενεργειακές εγκαταστάσεις και ενεργειακά περιουσιακά στοιχεία να επηρεάζονται από τα γεγονότα που εξελίσσονται επί του πεδίου της μάχης, περίπου 80 εγκαταστάσεις έχουν ήδη επηρεαστεί. Ορισμένες από αυτές έχουν πληγεί σοβαρά.

‘Αρα, ακόμη και στο καλύτερο σενάριο, θα χρειαστούν δύο μήνες για να επανέλθει η προσφορά κοντά στα προηγούμενα επίπεδα. Τα ασφάλιστρα κινδύνου (risk premia) θα συνεχίσουν επίσης να αντανακλούν ό,τι έχει προηγηθεί σε επίπεδο τιμών.

Είναι μια ανησυχητική κατάσταση. Προσπαθούμε να διαμορφώσουμε το καλύτερο δυνατό σενάριο μέσα στα δεδομένα που έχουμε, αλλά δεν είμαστε ακόμη εκεί.

Μπεν Σμιθ: Πιστεύετε ότι η μονομερής απόφαση των ΗΠΑ να πάνε σε πόλεμο θα έχει μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στη σχέση μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Πιστεύω ακράδαντα στη στρατηγική φύση της σχέσης μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ. Είμαστε πολύ κοντά εδώ και εκατοντάδες χρόνια. Μπορεί να υπάρξουν αναταράξεις σε αυτή τη σχέση. Υπάρχουν διαφωνίες που έχουμε δει στο παρελθόν, είτε πρόκειται για εμπορικές σχέσεις είτε για το ζήτημα της Γροιλανδίας.

Αλλά πιστεύω ακράδαντα ότι το στρατηγικό συμφέρον τόσο των ΗΠΑ, όσο και της ΕΕ, είναι να έχουν μια στενή και συνεργατική σχέση σε κάθε μέτωπο: είτε πρόκειται για το εκάστοτε ζήτημα είτε ακόμη και για την τεχνολογία. Γιατί η «κούρσα για το φεγγάρι», για παράδειγμα, του 21ου αιώνα θα είναι η τεχνητή νοημοσύνη. Θα αφορά και στις τεχνολογικές εξελίξεις γενικότερα.

Νομίζω ότι όλοι χρειαζόμαστε καλούς φίλους και όλοι, στο τέλος της ημέρας, θα δράσουμε πλήρως στρατηγικά.

Μπεν Σμιθ: Είστε ο τελευταίος υποστηρικτής της διατλαντικής σχέσης. Ένα σημείο διαφωνίας ήταν οι πρόσφατες εκλογές στην Ουγγαρία. Θα επηρεάσει η ήττα του Όρμπαν; Δεν ξέρω. Θα επηρεάσει εσάς ειδικά, υποθέτω γύρω από τις αμυντικές δαπάνες, αλλά και ευρύτερα την ικανότητά σας να συντονίζετε τα οικονομικά της ευρωζώνης. Και πόσο μεγάλο εμπόδιο ήταν η Ουγγαρία;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Λοιπόν, όσον αφορά στην Ουγγαρία, θα έλεγα γενικά ότι η εκλογή φιλοευρωπαϊκών κυβερνήσεων στα κράτη- μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ένα θετικό στοιχείο. Και είμαστε αρκετά ικανοποιημένοι γι’ αυτό.

Υπό αυτή την έννοια, για παράδειγμα, ο συντονισμός της στήριξης προς την Ουκρανία είναι κάτι που έπρεπε να γίνει με μεγαλύτερη ταχύτητα και σε υψηλότερο επίπεδο. Και είμαστε αρκετά ικανοποιημένοι που θα μπορέσουμε να το επιτύχουμε αυτό με τη νέα ουγγρική κυβέρνηση.

Προσωπικά, ανυπομονώ να συνεργαστώ στενά με τον νέο υπουργό Οικονομικών της Ουγγαρίας.

Συνολικά, θα έλεγα ότι η Ευρώπη έχει διδαχθεί το μάθημα τόσο από την προηγούμενη κρίση του 2022 όσο και από την κρίση που έχουμε μπροστά μας. Χρειαζόμαστε μια ισχυρότερη Ευρώπη, μια πιο κυρίαρχη Ευρώπη, μια Ευρώπη με ενισχυμένες δυνατότητες, και κινούμαστε προς αυτή την κατεύθυνση.

Γνωρίζουμε τι έχουμε μπροστά μας. Υπάρχει ένα «μέρισμα» από τα προφανή πράγματα που δεν έχουμε κάνει για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ποια ήταν η κριτική προς την Ευρώπη στο παρελθόν; Ότι συνήθως χρειαζόμαστε μια κρίση, μετά προκύπτει χάος μέχρι ένα σημείο και καταλήγουμε σε μη βέλτιστες λύσεις.

Ιδανικά, αυτό θα πρέπει να το αποφύγουμε. Δεν σκοπεύουμε να επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος.

Και γνωρίζουμε ότι, για παράδειγμα, η υλοποίηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων στην Ευρώπη είναι κρίσιμη. Σε ετήσια βάση αποταμιεύονται περίπου 1,4 τρισεκατομμύρια ευρώ. Κατευθύνονται αυτά σε επενδύσεις; Όχι.

Ο μέσος Αμερικανός κατέχει το 60% των περιουσιακών του στοιχείων σε μετοχές, αλλά για τον μέσο Ευρωπαίο το ποσοστό είναι 20%. Ένα μέρος αυτού είναι θέμα κουλτούρας, ναι, αλλά μόνο ένα μέρος.

Κυρίως πρόκειται για πρόβλημα στους μηχανισμούς λειτουργίας (plumbing) των ευρωπαϊκών χρηματοοικονομικών. Δεν έχουμε αναπτύξει πλήρως την ενιαία αγορά. Δεν έχουμε άρει όλα τα εμπόδια που υπάρχουν εσωτερικά.

Είχαμε τη συζήτηση για το εμπόριο με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως πολύ καλά γνωρίζετε. Έχουμε όμως και εσωτερικά εμπορικά εμπόδια μεταξύ των 27 κρατών- μελών. Αυτά πρέπει να τα καταργήσουμε. Και σκοπεύουμε να το κάνουμε γρήγορα.

Μπεν Σμιθ: Και είστε αισιόδοξος; Δηλαδή, κυρίως ότι οι γαλλικές και γερμανικές κυβερνήσεις θα επιτρέψουν αυτό για το οποίο μιλάτε, ουσιαστικά την τραπεζική ενοποίηση στην ΕΕ, ότι θα επιτρέψουν σε μια μεγάλη ισπανική τράπεζα να αγοράσει μια μεγάλη γαλλική τράπεζα χωρίς να μετατραπεί σε εθνική κρίση.

Κυριάκος Πιερρακάκης: Με μία λέξη, ναι. Είμαι αισιόδοξος. Πιστεύω ότι χρειαζόμαστε περισσότερη τραπεζική ενοποίηση στην Ευρώπη. Προέρχομαι από μια χώρα όπου η UniCredit αγόρασε ένα μεγάλο μερίδιο σε μία από τις συστημικές μας τράπεζες και η Euronext αγόρασε το Χρηματιστήριο Αθηνών. Στη συνέχεια, η UniCredit αύξησε το ποσοστό συμμετοχής της στην Alpha Bank, μία από τις συστημικές μας τράπεζες.

Συνολικά, σίγουρα το χρειαζόμαστε αυτό, αλλά δεν αφορά μόνο στις τράπεζες. Ανέφερα και τα χρηματιστήρια. Πρόκειται κυρίως για την ανάπτυξη αυτού που περιγράφουμε ως Ένωση Κεφαλαιαγορών.

Για να το πω με μη τεχνικούς όρους: είστε μια startup στην Ευρώπη. Κάποια στιγμή πιθανότατα χρειάζεστε μια αμερικανική επενδυτική τράπεζα και κάποια στιγμή πιθανότατα μετατρέπεστε σε εταιρεία στο Ντέλαγουερ για να προχωρήσετε. Αυτό είναι εντάξει. Αλλά θα πρέπει να υπάρχουν επιλογές σε ευρωπαϊκό επίπεδο ώστε να μπορείτε να αναπτυχθείτε και να επεκταθείτε μέσα σε μια ενιαία αγορά.

Μπεν Σμιθ: Αυτό είναι το ευρωπαϊκό Ντέλαγουερ; Είναι κάτι που συζητείται;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Δεν θα όριζα ένα συγκεκριμένο μέρος ως το «ευρωπαϊκό Ντέλαγουερ».

Μπεν Σμιθ: Δεν είναι αυτό που αποκαλούν τη 28η δικαιοδοσία;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Το 28ο κανονιστικό πλαίσιο. Η ιδέα του 28ου κανονιστικού πλαισίου είναι ακριβώς να λειτουργήσει με αυτόν τον τρόπο: να δημιουργήσει έναν απλούστερο μηχανισμό για να ιδρύσει κανείς τη δική του εταιρεία και να την αναπτύξει στην Ευρώπη, μεταξύ άλλων.

Μπεν Σμιθ: Αλλά δεν θα έχετε μια πολιτεία με τη «γοητεία» του Ντέλαγουερ.

Κυριάκος Πιερρακάκης: Δεν θα μπορούσα να το αρνηθώ αυτό. Αλλά αυτό που θα έλεγα είναι ότι συνολικά διαθέτουμε μια αγορά πολύ ισχυρή, η οποία μπορεί να λειτουργήσει ως χρηματοοικονομική και οικονομική υπερδύναμη, αρκεί να αφαιρέσουμε όλα αυτά τα εμπόδια που υπάρχουν.

Ας δώσω ένα παράδειγμα: οι τηλεπικοινωνίες. Οι πολιτικές της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ κατά της Huawei ουσιαστικά βοήθησαν έμμεσα τις ευρωπαϊκές εταιρείες στον τομέα των τηλεπικοινωνιών. Δεν υπήρχε τότε αμερικανικός «πρωταθλητής» στην αγορά. Υπήρχαν η Ericsson και η Nokia.

Αξιοποιήσαμε αυτή την ευκαιρία για να δημιουργήσουμε οικοσυστήματα γύρω από αυτούς τους παίκτες στην Ευρώπη το 2020 και το 2021; Όχι, δεν το κάναμε. Αποφασίσαμε να έχουμε 27 ξεχωριστές δημοπρασίες φάσματος. Η Κίνα προχωρούσε σε διοικητική κατανομή φάσματος στις τηλεπικοινωνιακές της εταιρείες. Και στις Ηνωμένες Πολιτείες είχες ουσιαστικά μία αρχή, την FTC.

Έτσι, όταν ένας τηλεπικοινωνιακός πάροχος όπως η Deutsche Telekom αλληλοεπιδρούσε με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλληλοεπιδρούσε με έναν φορέα. Στην Ευρώπη έπρεπε να αλληλοεπιδρά με 27. Και δεν ασκήσαμε βιομηχανική πολιτική γύρω από αυτούς τους παίκτες.

Το αναφέρω ως παράδειγμα. Αυτή είναι η φιλοσοφία της έκθεσης Ντράγκι και της έκθεσης Λέτα: τι θα μπορούσαμε να κάνουμε στην Ευρώπη για να ενισχύσουμε τόσο τις τεχνολογικές μας δυνατότητες όσο και την οικονομική μας δραστηριότητα; Αυτά τα δύο πάνε μαζί.

Αυτό απαιτεί έξυπνη ρύθμιση και έξυπνες επιλογές. Και μπορούμε να τις κάνουμε. Υπάρχει το γνωστό απόφθεγμα του Τσόρτσιλ, ότι τελικά κάνεις το σωστό αφού έχεις αποκλείσει όλες τις άλλες επιλογές. Υποθέτω ότι βρισκόμαστε σε αυτό το σημείο, σε έναν βαθμό. Η Ελλάδα σίγουρα βρέθηκε σε αυτό το σημείο.

Μπεν Σμιθ: Μπορείτε να μας πείτε λίγα, έστω στα λίγα λεπτά που μας απομένουν; Η ελληνική ιστορία είναι πραγματικά εντυπωσιακή. Και αναρωτιέμαι αν υπάρχουν μαθήματα που θα έπρεπε να αντλήσει η υπόλοιπη ευρωζώνη από όσα μάθατε στην Ελλάδα τα τελευταία 10 χρόνια, βγαίνοντας από αυτή την κρίση και φτάνοντας σήμερα να θεωρείστε κάπως ως πρότυπη ευρωπαϊκή οικονομία;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Υπάρχουν μαθήματα που πρέπει να αντλήσει κανείς και μαθήματα που δεν πρέπει. Από τη θετική πλευρά, η δημοσιονομική σταθερότητα είναι απαραίτητη. Έχουμε διατηρήσει βιώσιμα δημοσιονομικά πλεονάσματα για χρόνια. Έχουμε τη ταχύτερη μείωση χρέους συνολικά. Ξεκινήσαμε, βέβαια, από πολύ υψηλό επίπεδο. Μετά τον COVID, είχαμε φτάσει σχεδόν σε επίπεδα χρέους της τάξης του 210% του ΑΕΠ, που είναι τεράστια. Η πρόβλεψη τώρα είναι ότι πριν τελειώσει η δεκαετία θα είμαστε κάτω από το 120%.

Χρειάζεσαι υγιή δημόσια οικονομικά. Αυτό είναι sine qua non. Χρειάζεσαι πολιτική σταθερότητα, που είναι το αναγκαίο συστατικό για να πετύχεις τα ίδια οικονομικά αποτελέσματα. Και χρειάζεσαι μια νοοτροπία μεταρρυθμίσεων.

Προσπαθούμε να προχωράμε σε μεταρρυθμίσεις, δεν θα έλεγα κάθε μήνα, θα έλεγα κάθε εβδομάδα. Μέρος αυτών των μεταρρυθμίσεων αφορούσε στην ψηφιοποίηση της οικονομίας, στην ψηφιοποίηση του κράτους. Η ανάπτυξη της κυβερνητικής πλατφόρμας Gov.gr υπήρξε μία από τις πιο δημοφιλείς μεταρρυθμίσεις στη σύγχρονη ελληνική ιστορία.

Αυτή η οριζόντια ψηφιοποίηση μας επέτρεψε να κάνουμε πολλά πράγματα ταυτόχρονα, από την ψηφιοποίηση του συστήματος υγείας έως τη δυνατότητα να εντοπίζουμε τη φοροδιαφυγή και να δημιουργούμε πλεονάσματα, επειδή συνδέσαμε τη μέση επιχείρηση στην Ελλάδα -τη μέση μικρομεσαία επιχείρηση- με POS. Εφαρμόσαμε μια πολιτική πολλών μεταρρυθμίσεων ταυτόχρονα.

Αυτό που δεν πρέπει να διδαχθεί κανείς από εμάς είναι το υψηλό «κόστος διδάκτρων» που πληρώσαμε, κάνοντας πολλά λάθη πριν μπούμε στη σωστή πορεία. Για παράδειγμα, χρειάστηκαν τρία προγράμματα διάσωσης με το ΔΝΤ, αντί για ένα, όπως στην περίπτωση χωρών όπως η Ιρλανδία ή η Κύπρος.

Συνολικά, χρειάζεται συνεχής μεταρρύθμιση και μια θετική στάση απέναντι σε αυτή, γιατί στο τέλος της ημέρας αυτό που ενδιαφέρει τους πολίτες στην πολιτική είναι μία λέξη: αποτελέσματα (delivery). Θέλουν να βλέπουν αποτελέσματα, όχι λόγια από τους πολιτικούς. Θέλουν απτά αποτελέσματα στην πράξη. Όσο περισσότερο τα παραδίδεις γρήγορα και σε κλίμακα, τόσο αυξάνονται τα επίπεδα εμπιστοσύνης στην κοινωνία. Και μπορείς να κάνεις ακόμη περισσότερα.

Μπεν Σμιθ: Πόσο σας ανησυχεί ότι αυτά που συζητούσαμε στην αρχή-η άνοδος των τιμών της ενέργειας- θα τροφοδοτήσουν έναν κύκλο πολιτικής αστάθειας; Δημοσιονομικά ανεύθυνου λαϊκισμού; Ανατροπής όσων λέτε ότι είναι αναγκαία για μεταρρυθμίσεις;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Ανησυχώ και θα έλεγα ότι το καθήκον κάθε πολιτικού στην Ευρώπη στο επίπεδο αυτό είναι, από τη μία πλευρά, να ανησυχεί, αλλά από την άλλη να παρέχει και τις απαραίτητες λύσεις για να αντιμετωπίσει αυτή την ανησυχία.

Αν δει κανείς πού βρίσκεται σήμερα η Ευρώπη σε σχέση με το 2022, οι πηγές ενέργειας είναι πιο διαφοροποιημένες. Έχουμε επενδύσει περισσότερο σε υποδομές. Χρειάζεται να κάνουμε περισσότερα; Ναι. Χρειαζόμαστε περισσότερες επενδύσεις στα δίκτυα, περισσότερες επενδύσεις στην αποθήκευση. Πρέπει να προχωρήσουμε συνολικά στην Ενεργειακή Ένωση της Ευρώπης.

Έχουμε διαφορετικά ενεργειακά μείγματα στις ευρωπαϊκές χώρες, κάτι που αντανακλάται και στις τιμές. Υπάρχουν ακόμη πράγματα να γίνουν; Ναι. Αλλά προχωράμε συνεχώς.

Η κριτική προς την Ευρώπη είναι ότι προχωρά πολύ λίγο και πολύ αργά. Θα διαφωνούσα εν μέρει με αυτό. Ναι, σε ορισμένα ζητήματα ήμασταν πιο αργοί, αλλά σε άλλα, όταν ενσωματώνουμε το μάθημα, όπως για παράδειγμα τα μαθήματα της κρίσης χρέους της προηγούμενης δεκαετίας φάνηκαν στην αντίδρασή μας στην COVID-19, ξέρουμε πώς να αντιδράσουμε καλύτερα.

Και πιστεύω ότι το ίδιο θα ισχύσει και για αυτή την ενεργειακή κρίση, γιατί έχουμε ήδη αναπτύξει τους θεσμούς και τη νοοτροπία πολιτικής, με βάση όσα συνέβησαν το 2022.

Μπεν Σμιθ: Και μια τελευταία ερώτηση. Είστε πραγματικός ατλαντιστής. Έχετε σπουδάσει εδώ. Δεν κατάφερα νωρίτερα να σας κάνω να ασκήσετε κριτική στην αμερικανική κυβέρνηση. Πόσο δύσκολο είναι, όταν ο Αμερικανός αντιπρόεδρος έρχεται και κάνει εκστρατεία για κάποιον στην Ευρώπη και εκείνος χάνει; Δηλαδή, αποτελεί πρόκληση για τους Ευρωπαίους πολιτικούς που θέλουν να διατηρήσουν αυτή τη σχέση, το γεγονός ότι αυτή η κυβέρνηση δεν είναι δημοφιλής στις ευρωπαϊκές χώρες;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Θα έλεγα ότι δεν πρέπει να εστιάζουμε μόνο στο εδώ και τώρα, αλλά στη μεγάλη εικόνα. Αυτό που τείνουμε να κάνουμε ως άνθρωποι είναι να υπεραναλύουμε το παρελθόν, να υπερδραματοποιούμε το παρόν και να υποτιμούμε το μέλλον.

Αν θέλουμε να δούμε τι πρέπει να συμβεί, αναφορικά με αυτή την, κατά τη γνώμη μου, υπαρξιακή σχέση, πρέπει να εστιάσουμε στις προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας και να διατηρήσουμε μια θετική και αισιόδοξη στάση για την επίτευξη αποτελεσμάτων. Και για όλες τις πολιτικές που απαιτούνται.

Μπεν Σμιθ: Τι ωραίο κλείσιμο. Ευχαριστώ πολύ. Ήταν απολαυστικό

Πηγή