Θυελλώδεις άνεμοι και αφρικανική σκόνη δημιούργησαν ένα απόκοσμο σκηνικό που τράβηξε την παγκόσμια προσοχή

Σε μία «ομίχλη» σκόνης από τη Σαχάρα διαμορφώνοντας ένα απόκοσμο σκηνικό τυλίχθηκε η Κρήτη, προκαλώντας το διεθνές ενδιαφέρον με τις εικόνες να κάνουν τον γύρο του κόσμου, μέσα από μεγάλα ειδησεογραφικά δίκτυα.

Η Κρήτη που αποτελεί παγκόσμιο τουριστικό πόλο έλξης, βρέθηκε στο πέρασμα της κακοκαιρίας που είναι σε εξέλιξη από χθες Τετάρτη αφήνοντας έναν νεκρό στην Αττική.

Κύρια χαρακτηριστικά της σύμφωνα με τους μετεωρολόγους, η μεταφορά αφρικανικής σκόνης εξαιτίας των πολύ θυελλωδών ανέμων.

Μία πορτοκαλο-κόκκινη απόχρωση κάλυψε το νησί, καθώς άνεμοι και σκόνη από τη Σαχάρα το κατέκλυζαν με συνέπεια, πολλές πτήσεις να αλλάξουν κατεύθυνση, καθώς δεν ήταν δυνατή λόγω ορατότητας η ασφαλής προσγείωση.

Αλλά τα προβλήματα δεν σταμάτησαν εκεί, καθώς ισχυρός ανεμοστρόβιλος ανέτρεψε φορτηγό στην παραλιακή περιοχή της Παχιάς Άμμου καθώς ετοιμαζόταν να φορτώσει εξαγωγές αγροτικών προϊόντων.

Ο βίαιος καιρός ξερίζωσε επίσης δέντρα, κατέστρεψε θερμοκήπια και προκάλεσε την κατάρρευση τμήματος τοίχου σε εργοστάσιο κεραμικών.

Στην Ιεράπετρα, τεράστια κύματα ξεχύθηκαν στα πρώτα σπίτια κατά μήκος της παλιάς πόλης, καθώς οι ισχυροί νότιοι άνεμοι προκάλεσαν επικίνδυνες παράκτιες συνθήκες.

Daily Mail: Η Κρήτη καλύπτεται με κόκκινη σκόνη

Wionews (ασιατικό): Ο ουρανός της Κρήτης βυθισμένος σε πορτοκαλί ομίχλη

Σε επικαιροποιημένο ρεπορτάζ του BBC γίνεται αναφορά στον έναν νεκρό από την κακοκαιρία σε συνδυασμό με την αφρικανική σκόνη στην Κρήτη.

BBC: Ένας νεκρός σε καταιγίδα, ενώ η σκόνη της Σαχάρας καλύπτει την Κρήτη

Al Jazeera: Η Κρήτη βάφεται πορτοκαλί καθώς εισβάλλει σκόνη από τη Σαχάρα

infobae (Λατινική Αμερική): Η αμμοθύελλα της Σαχάρας παραλύει το ελληνικό νησί της Κρήτης: εκτροπή πτήσεων, συναγερμός για την υγεία και ζημιές στους δρόμους

Associated Press: Ο ουρανός παίρνει ένα απόκοσμο κόκκινο χρώμα καθώς η καταιγίδα μεταφέρει σκόνη από τη Σαχάρα στην ατμόσφαιρα στην Ελλάδα

Πηγή

Το Bloomberg αποκαλύπτει πώς λειτουργεί το «σύστημα διοδίων» που επέβαλαν οι Φρουροί της Επανάστασης στα Στενά του Ορμούζ, επιτρέποντας τη διέλευση πλοίων από φιλικές χώρες. Η ενδιάμεση εταιρεία, το αντίτιμο ανά βαρέλι και η… «βαθμολογία»

Τις τελευταίες ημέρες ο χειριστής ενός πετρελαιοφόρου που είχε κολλήσει στον Περσικό Κόλπο έλαβε μία δελεαστική πρόταση να πλεύσει με ασφάλεια μέσω των Στενών του Ορμούζ, συνοδευόμενος από το Ιρανικό Ναυτικό, εφόσον άλλαζε το νηολόγιό του και ύψωνε σημαία Πακιστάν. Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν ασκεί έλεγχο στη ναυτιλία μέσω του Ορμούζ, εισπράττοντας τέλη από τα διερχόμενα πλοία και παρέχοντας προνομιακή μεταχείριση σε πλοία από χώρες που θεωρεί φιλικές.

Οι διαχειριστές πλοίων πρέπει να επικοινωνήσουν με μια ενδιάμεση εταιρεία που συνδέεται με το IRGC και να προσφέρουν πληροφορίες σχετικά με το πλοίο τους για να διαπραγματευτούν ένα τέλος, το οποίο συνήθως ξεκινά από περίπου 1 δολάριο ανά βαρέλι πετρελαίου, και να λάβουν έναν κωδικό και οδηγίες διαδρομής για να περάσουν με ασφάλεια από το στενό.

Μετά από εβδομάδες αγκυροβολημένο, με πυραύλους και drones να περνούν από πάνω, το πετρελαιοφόρο που κόλλησε στον Περσικό θα μπορούσε επιτέλους να αποπλεύσει με ασφάλεια μέσω του Ορμούζ προς τον ανοιχτό ωκεανό -υπό τη συνοδεία του Ιρανικού Ναυτικού. Πρώτα, όμως, θα έπρεπε να αλλάξει τη νηολόγησή του. Η εταιρεία δεν μπόρεσε να αποδεχθεί την προσφορά, η οποία προήλθε από την κυβέρνηση του Πακιστάν. Το Ιράν συμφώνησε να επιτρέψει σε 20 πακιστανικά πλοία να διέλθουν από τα Στενά, όμως η χώρα διέθετε μόνο λίγα πλοία με πακιστανική σημαία στον Κόλπο.

Το Ισλαμαμπάντ άρχισε να απευθύνεται σε ορισμένους από τους μεγαλύτερους traders εμπορευμάτων παγκοσμίως, προκειμένου να διαπιστώσει αν διαθέτουν πλοία που θα μπορούσαν να διασχίσουν το Ορμούζ πλέοντας προσωρινά υπό πακιστανική σημαία, σύμφωνα με πηγές που έχουν γνώση των συζητήσεων. Μια εξ αυτών ανέφερε ότι το Πακιστάν αναζητούσε τα μεγαλύτερα πλοία που μπορούσε να εντοπίσει στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων υπερδεξαμενόπλοιων πετρελαίου ικανών να μεταφέρουν 2 εκατομμύρια βαρέλια το καθένα.

Η διευθέτηση του περάσματος τους θα ήταν ένας τρόπος να αποδειχθεί η επιτυχία των διπλωματικών προσπαθειών για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Τουλάχιστον δύο μεγάλοι οίκοι εμπορίας πετρελαίου έχουν λάβει την προσφορά.

Η συμφωνία δείχνει πώς το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν ασκεί σημαντικό έλεγχο στη ναυτιλία μέσω του Πορθμού του Ορμούζ, του κρίσιμου θαλάσσιου σημείου από το οποίο διέρχεται κανονικά το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Άτομα του ναυτιλιακού κλάδου και κυβερνητικοί αξιωματούχοι με άμεση γνώση των διαπραγματεύσεων δήλωσαν ότι το IRGC ήδη εισπράττει τέλη από τα πλοία που διέρχονται και παρέχει προνομιακή μεταχείριση σε πλοία από χώρες που θεωρεί φιλικές, ενώ απειλεί να επιτεθεί σε εκείνα από χώρες που θεωρεί επιτιθέμενες.

Η Επιτροπή Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν έχει εγκρίνει νομοσχέδιο που θα επιβάλει τέλη στα Στενά του Ορμούζ, μετέδωσε το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Fars, επικαλούμενο μέλος της επιτροπής. Τα χαρακτηριστικά ενός πιο επίσημου συστήματος αρχίζουν πλέον να διαμορφώνονται, βάσει των περιγραφών πολλών ατόμων με γνώση της κατάστασης, τα οποία μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Οι διαχειριστές πλοίων πρέπει να επικοινωνούν με μια ενδιάμεση εταιρεία που συνδέεται με το IRGC και να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με την ιδιοκτησία του πλοίου, τη σημαία, το φορτίο, τον προορισμό, τη λίστα πληρώματος και δεδομένα από το σύστημα αυτόματης αναγνώρισης (AIS) -έναν πομπό που χρησιμοποιούν τα πλοία για να καταγράφουν και να μεταδίδουν τη θέση τους. Η ενδιάμεση εταιρεία διαβιβάζει τον φάκελο στη Διοίκηση της επαρχίας Ορμοζγκάν του Ναυτικού του IRGC για ελέγχους, ώστε να διασφαλιστεί ότι το πλοίο δεν έχει συνδέσεις με το Ισραήλ ή τις ΗΠΑ ή άλλα κράτη που το Ιράν θεωρεί εχθρικά. Εάν ένα πλοίο περάσει τον αρχικό έλεγχο τότε ξεκινούν συζητήσεις για το τέλος.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι Ιρανοί διαθέτουν ένα σύστημα κατάταξης χωρών από το ένα έως το πέντε, με τα πλοία από χώρες που θεωρούνται φιλικές να έχουν περισσότερες πιθανότητες να εξασφαλίσουν ευνοϊκότερους όρους. Για τα πετρελαιοφόρα, η αρχική τιμή στις διαπραγματεύσεις είναι συνήθως περίπου 1 δολάριο ανά βαρέλι πετρελαίου, πληρωτέο σε γουάν ή σε stablecoins -κρυπτονομίσματα συνδεδεμένα με την αξία σκληρών νομισμάτων. Ένα πολύ μεγάλο δεξαμενόπλοιο αργού πετρελαίου (VLCC) έχει συνήθως χωρητικότητα περίπου 2 εκατομμυρίων βαρελιών.

Αφού καταβληθεί το τέλος, το IRGC εκδίδει έναν κωδικό άδειας και οδηγίες πορείας. Τα πλοία αναμένεται να υψώνουν τη σημαία της χώρας που διαπραγματεύτηκε τη συμφωνία διέλευσης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αλλάζουν την επίσημη νηολόγησή τους σε αυτήν τη χώρα. Καθώς προσεγγίζει το Ορμούζ, το πλοίο μεταδίδει τον κωδικό διέλευσης μέσω του ραδιοφώνου πολύ υψηλής συχνότητας και συναντά ένα περιπολικό σκάφος που το συνοδεύει κατά τη διέλευση, κοντά στην ακτή μεταξύ μιας ομάδας νησιών που έχει ήδη χαρακτηριστεί από ανθρώπους του κλάδου ως «ιρανικό διόδιο».

Τα δεδομένα παρακολούθησης πλοίων δείχνουν ότι οι διελεύσεις μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν αυξηθεί ελαφρώς την τελευταία εβδομάδα, αν και παραμένουν σε ένα κλάσμα των προπολεμικών επιπέδων. Η νομική βάση για την επιβολή διοδίων από το Ιράν δεν είναι σαφής. Τα κράτη διαθέτουν συνήθως χωρικά ύδατα που εκτείνονται έως 12 ναυτικά μίλια -περίπου 22 χιλιόμετρα- από τις ακτογραμμές τους, εντός των οποίων επιτρέπεται να επιθεωρούν πλοία.

Το Ιράν ανέφερε σε επιστολή του αυτόν τον μήνα προς τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) -τον παγκόσμιο φορέα εποπτείας της ναυτιλίας- ότι τα πλοία που συνδέονται με μη εχθρικά κράτη μπορούν να εξασφαλίσουν ασφαλή διέλευση από το Ορμούζ. Πρόσθεσε ότι περιορίζει εκείνα που θεωρεί εχθρικά.

«Ως παράκτιο κράτος που συνορεύει με τα Στενά, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, σε πλήρη συμμόρφωση με τις καθιερωμένες αρχές και κανόνες του διεθνούς δικαίου, έχει περιορίσει τη διέλευση πλοίων που ανήκουν ή συνδέονται με τους επιτιθέμενους», ανέφερε στην επιστολή. «Η ιρανική αιτιολόγηση είναι ότι πρόκειται για άσκηση του δικαιώματός τους στην αυτοάμυνα και, ως εκ τούτου, χρειάζεται να ελέγχουν τα πλοία. Και στο πλαίσιο αυτού του ελέγχου πρέπει να καταβάλλεται ένα τέλος», δήλωσε ο Jason Chuah, καθηγητής εμπορικού και ναυτικού δικαίου στο City University του Λονδίνου. «Ωστόσο, από την οπτική των περισσότερων σχολιαστών του διεθνούς δικαίου, αυτό δεν είναι νόμιμο».

Οι πλοιοκτήτες και οι διαχειριστές πλοίων αντιμετωπίζουν δύσκολα νομικά ερωτήματα σχετικά με το αν πρέπει να πληρώνουν τέλη διέλευσης, ποιοι κανόνες, κυρώσεις και συμβάσεις ενδέχεται να εφαρμοστούν σε αυτούς από τις ΗΠΑ και το Ιράν και τι μπορεί να καλύπτεται από την ασφάλισή τους.

«Νομίζω ότι ο πόλεμος στο Ιράν έχει εγείρει πολλές προκλήσεις και ερωτήματα για το διεθνές δίκαιο, ίσως εν μέρει επειδή και οι δύο πλευρές φαίνεται να έχουν εμπλακεί σε δραστηριότητες οι οποίες, για να το θέσω ήπια, είναι εξαιρετικά αμφιλεγόμενες βάσει του διεθνούς δικαίου ή βάσει των καθιερωμένων κανόνων», δήλωσε ο Chuah.

Το κόστος ασφάλισης έχει εκτοξευθεί δραματικά για τα πλοία που επιθυμούν να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ. Πολλά πλοία έχουν δεχθεί πλήγματα από βλήματα ενώ βρίσκονταν αγκυροβολημένα στον Περσικό Κόλπο ή στα Στενά. Στις 31 Μαρτίου, ένα κουβεϊτιανό πετρελαιοφόρο χτυπήθηκε από τουλάχιστον ένα drone κοντά στο Ντουμπάι, προκαλώντας πυρκαγιά και ζημιές στο κύτος.

Οι υποσχέσεις των ΗΠΑ για ναυτικές συνοδείες -που μέχρι στιγμής δεν έχουν υλοποιηθεί- και η κρατική ασφάλιση δεν έχουν καθησυχάσει επαρκώς τους πλοιοκτήτες ώστε να διακινδυνεύσουν τα πληρώματά τους.

Η διαπραγμάτευση πρόσβασης με το IRGC ενδέχεται επίσης να μη θεωρείται ασφαλής επιλογή. Πέρα από τους φυσικούς κινδύνους και το κόστος ασφάλισης, η σύναψη συμφωνιών με το IRGC, το οποίο υπόκειται σε κυρώσεις από τις ΗΠΑ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο, εκθέτει τα πλοία στον κίνδυνο παραβίασης κυρώσεων ή κανόνων κατά του ξεπλύματος χρήματος, σύμφωνα με ειδικούς.

Η ύπαρξη μιας συμφωνίας ασφαλούς διέλευσης με την υποστήριξη του Ιράν δεν σημαίνει ότι οι κίνδυνοι για τη ναυτιλία έχουν μειωθεί, σύμφωνα με τον Basil Germond, καθηγητή διεθνούς ασφάλειας στο Lancaster University . «Για να λειτουργήσει αυτή η προσέγγιση, η Τεχεράνη πρέπει να διατηρήσει την ικανότητά της να απειλεί με αξιοπιστία την εμπορική ναυτιλία στα Στενά και στον Κόλπο», δήλωσε. «Για να είναι αξιόπιστη, η Τεχεράνη πρέπει κατά καιρούς να επιτίθεται σε δεξαμενόπλοια».

Πηγή

Άλλο ένα τάνκερ της Dynacom του Γιώργου Προκοπίου αψήφησε τους κινδύνους και πέρασε τα Στενά του Ορμούζ. Πρόκειται για το Pola, το οποίο καταφέρνει να διασχίσει την διακεκαυμένη ζώνη για δεύτερη φορά από την έναρξη του πολέμου.

Το συγκεκριμένο δεξαμενόπλοιο, το Suezmax Pola, χωρητικότητας 150.000 dwt και χτισμένο το 2011, έκανε το γύρο του διαδικτύου, καθώς στις αρχές Μαρτίου πέρασε δυτικά από τα Στενά του Ορμούζ.

Πρόκειται για το τέταρτο πετρελαιοφόρο που διαχειρίζεται η Dynacom Tankers Management Ltd. με έδρα την Αθήνα και το οποίο διέσχισε με επιτυχία το πέρασμα που ελέγχουν οι Φρουροί της Επανάστασης. Η στρατηγικής σημασίας πλωτή οδός παραμένει κλειστή σε μεγάλο βαθμό για την εμπορική ναυτιλία, έχοντας προκαλέσει αλυσιδωτά προβλήματα στην παγκόσμια τροφοδοσία πετρελαίου, καθώς από εκείνο το σημείο διέρχεται περίπου το 1/5 των τάνκερ που μεταφέρουν τον «μαύρο χρυσό».

Τέταρτο πλοίο του Προκοπίου που διασχίζει τα Στενά εν μέσω πολέμου

Το Pola που πέρασε για δεύτερη φορά τα Στενά του Ορμούζ δεν ήταν το μοναδικό πλοίο του Προκοπίου που αψήφησε τον κίνδυνο, καθώς την ίδια ρότα είχαν χαράξει το προηγούμενο διάστημα τα Shenlong, Smyrni και Marathi.

Το suezmax Pola, το οποίο είχε «σβήσει» το στίγμα του, απενεργοποιώντας τον αναμεταδότη του, επανεμφανίστηκε τη Δευτέρα στον ανατολικό Ινδικό Ωκεανό, στα ανοιχτά της Σουμάτρα, κάτι που σημαίνει ότι διέσχισε τα Στενά χωρίς να εντοπιστεί.

Τι λεφτά παίρνουν τα πληρώματα για να μπουν σε εμπόλεμες ζώνες

Η εργασία του ναυτικού θεωρείται -και είναι- ιδιαίτερα επικίνδυνη όταν το πλοίο «δουλεύει» σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως War Risk Areas – δηλαδή ζώνες πολεμικού κινδύνου.

Σε αυτές περιλαμβάνονται:

• περιοχές όπου διεξάγονται πολεμικές επιχειρήσεις
• περιοχές με αυξημένη στρατιωτική ένταση
• θαλάσσιες ζώνες με σοβαρό κίνδυνο πειρατείας
• συνθήκες ανωτέρας βίας που θέτουν άμεσα σε κίνδυνο τη ζωή του πληρώματος

Ο χαρακτηρισμός μιας περιοχής ως επικίνδυνης γίνεται από διεθνείς ναυτιλιακούς οργανισμούς, ασφαλιστικές εταιρείες και ναυτιλιακές Αρχές. Όταν συμβεί αυτό, ενεργοποιούνται ειδικές διατάξεις προστασίας των ναυτικών.

Όσον αφορά στα επιδόματα, το πιο γνωστό είναι το λεγόμενο war bonus, δηλαδή το επίδομα πολεμικού κινδύνου. Οι ναυτικοί που εργάζονται σε τέτοιες περιοχές δικαιούνται:

• διπλό ημερομίσθιο για κάθε ημέρα παραμονής στην επικίνδυνη ζώνη
• ή ειδική αποζημίωση που συμφωνείται μεταξύ πληρώματος και εταιρείας

Για παράδειγμα, σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, στην περίπτωση του Zefyros, του πλοίου τηw Benetech Shipping Sa, με έδρα τη Βούλα και ανήκει στους Κύπριους εφοπλιστές Γεώργιο και Βασίλη Μιχαήλ, υπήρξε συμφωνία με το πλήρωμα πριν μπει στον Περσικό Κόλπο.

Υπενθυμίζεται ότι το πλοίο ενώ έκανε μεταφορά εμπορεύματος από έτερο πλοίο στο λιμάνι της Βασόρας, δέχθηκε επίθεση από παγιδευμένο με εκρηκτικά σκάφος και τυλίχθηκε στις φλόγες.

Το πλήρωμα, ως είθισται όταν πρόκειται για αντίστοιχο ταξίδι, ενημερώθηκε για τον κίνδυνο και κλήθηκε να αποφασίσει αν θα συνεχίσει το ταξίδι. Η απόφαση φέρεται να ελήφθη ομόφωνα. Ο πλοίαρχος φέρεται να έλαβε προκαταβολικά περίπου 50.000 ευρώ, ενώ τα μέλη του πληρώματος συμφώνησαν να συνεχίσουν το ταξίδι με σχεδόν τρία μηνιάτικα ο καθένας ως αποζημίωση κινδύνου. Τέτοιες συμφωνίες δεν είναι σπάνιες σε περιόδους έντασης. Όσο αυξάνεται ο κίνδυνος σε μια θαλάσσια ζώνη, τόσο αυξάνονται και οι οικονομικές αποζημιώσεις που ζητούν τα πληρώματα για να συνεχίσουν το ταξίδι.

Πηγή

Με τηλεδιάσκεψη θα συνεδριάσει σήμερα η συμμαχία περίπου 35 χωρών για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ – Συμμετέχει η Ελλάδα αλλά όχι οι ΗΠΑ

Μια συμμαχία περίπου 35 χωρών πρόκειται να συζητήσει σχέδια για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Η σύνοδος θα πραγματοποιηθεί σήμερα μέσω τηλεδιάσκεψης σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών και διοργανώνεται με πρωτοβουλία της Βρετανίας.

Στο τραπέζι της συνάντησης θα εξεταστούν τα μέτρα σε επίπεδο διπλωματίας και πολιτικής τα οποία μπορούν να ληφθούν προκειμένου να ανοίξει και πάλι στην ναυσιπλοΐα η κρίσιμη αυτή θαλάσσια οδός.

Οι ΗΠΑ δεν θα συμμετέχουν στην συγκεκριμένη διάσκεψη, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει ότι η ευθύνη για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ δεν βαραίνει τις ΗΠΑ αλλά όσες χώρες αγοράζουν πετρέλαιο από τον Κόλπο.

Στη συμμαχία αυτή περιλαμβάνονται όσες χώρες υπέγραψαν πρόσφατα σε επίπεδο αρχηγών κρατών κοινή δήλωση στην οποία εξέφραζαν την προθυμία τους να συμβάλουν στις «κατάλληλες προσπάθειες για τη διασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης μέσω των Στενών του Ορμούζ». Ανάμεσα στις συμμετέχουσες χώρες είναι η Βρετανία, Γαλλία, η Γερμανία, η Αυστραλία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αλλά και η Ελλάδα.

Με δεδομένο ότι το Ιράν δηλώνει ότι το στενό παραμένει κλειστό για τους «εχθρούς της χώρας», δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Σταρμερ δήλωσε χθες ότι αυτό δεν θα είναι εύκολο έργο.

Πηγή

«Κανένα εχθρικό στράτευμα δεν πρέπει να επιβιώσει αν οι αντίπαλοι επιχειρήσουν χερσαία επιχείρηση», είπε ο αρχηγός των ιρανικών Ενόπλων Δυνάμεων

Επιμένει το Ιράν ότι οι Αμερικανοί ενδέχεται να ετοιμάζουν χερσαία επιχείρηση παρά τις διαβεβαιώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι ο πόλεμος θα τελειώσει σε δύο με τρεις εβδομάδες.

Σε βίντεο που δημοσίευσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Ιράν IRNA, ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν Αμίρ Χατάμι εμφανίζεται κατά τη διάρκεια συνάντησης με άλλους ηγέτες του στρατού.

«Κανένα εχθρικό στράτευμα δεν πρέπει να επιβιώσει αν οι αντίπαλοι επιχειρήσουν χερσαία επιχείρηση», δήλωσε ο αρχιστράτηγος Αμίρ Χατάμι.

«Είναι απαραίτητο να παρακολουθούμε τις κινήσεις και τις ενέργειες των εχθρών με απόλυτη… ακρίβεια, στιγμή προς στιγμή, και να εφαρμόζουμε σχέδια για την αντιμετώπιση των μεθόδων επίθεσης του εχθρού», πρόσθεσε ο Χαταμί.

Απάντηση στον Τραμπ: Ο πόλεμος αυτός θα συνεχιστεί μέχρι την ταπείνωσή σας

Σκληρή απάντηση στο διάγγελμα του Ντόναλντ Τραμπ έδωσε ο στρατός του Ιράν, που προειδοποίησε με «συντριπτικές» επιθέσεις εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ.

«Με εμπιστοσύνη στον Παντοδύναμο Θεό, αυτός ο πόλεμος θα συνεχιστεί μέχρι την ταπείνωσή σας, τον εξευτελισμό σας, τη μόνιμη και βέβαιη μετάνοια σας και την παράδοσή σας», δήλωσε η κεντρική διοίκηση των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν σε ανακοίνωση που μεταδόθηκε από την ιρανική κρατική τηλεόραση.

«Να περιμένετε τις πιο συντριπτικές, ευρύτερες και πιο καταστροφικές ενέργειές μας», κατέληξαν οι Ένοπλες Δυνάμεις του Ιράν.

Η απάντηση δόθηκε από τη κεντρική διοίκηση Khatam-al Anbiya, η οποία αποτελεί το επιχειρησιακό αρχηγείο τόσο των τακτικών όσο και των θρησκευτικών ενόπλων δυνάμεων του Ιράν, δηλαδή των Ενόπλων Δυνάμεων της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και του Σώματος των Φρουρών της Ιρανικής Επανάστασης. Συντονίζει τις επιχειρήσεις για λογαριασμό του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν.

Τραμπ: «Το Ιράν έχει αποδεκατιστεί – Είμαστε κοντά στην ολοκλήρωση των επιχειρήσεων»

Ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησε το διάγγελμά του επαινώντας τη NASA για την εκτόξευση της αποστολής Artemis II, προτού περάσει σε εκτενή αποτίμηση του πολέμου με το Ιράν.

Απευθυνόμενος στον αμερικανικό λαό από τον Λευκό Οίκο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ υποστήριξε ότι οι αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις έχουν επιφέρει «γρήγορα, αποφασιστικά και συντριπτικά» πλήγματα στην Τεχεράνη, κάνοντας λόγο για «νίκες που λίγοι έχουν δει ποτέ».

Όπως δήλωσε, «το ναυτικό του Ιράν έχει εξαφανιστεί, η αεροπορία του βρίσκεται σε ερείπια», ενώ πρόσθεσε ότι η ηγεσία της χώρας έχει σε μεγάλο βαθμό εξουδετερωθεί και ότι η δομή διοίκησης των Φρουρών της Επανάστασης «αποδεκατίζεται αυτή τη στιγμή».

Πλήγματα σε πυρηνικές εγκαταστάσεις και «κόκκινες γραμμές»

Ο Τραμπ υποστήριξε ακόμη ότι οι ΗΠΑ εργάζονται για την καταστροφή των δυνατοτήτων του Ιράν σε drones και πυραύλους, ενώ επανέλαβε ότι από το 2015 είχε δεσμευθεί να μην επιτρέψει ποτέ στην Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Αναφερόμενος στα πλήγματα του Ιουνίου, σημείωσε ότι αρχικά επιδίωξε διπλωματική λύση, ωστόσο –όπως είπε– η ιρανική ηγεσία απέρριψε τις πρωτοβουλίες του, οδηγώντας τελικά στις επιθέσεις κατά πυρηνικών εγκαταστάσεων τον Ιούνιο, εν μέσω του πολέμου με το Ισραήλ.

Σύμφωνα με τον Ντόναλντ Τραμπ, το Ιράν βρισκόταν «ένα βήμα πριν» την απόκτηση πυρηνικής βόμβας, ενώ οι εγκαταστάσεις που επλήγησαν από βομβαρδιστικά B-2 έχουν καταστραφεί σε τέτοιο βαθμό που «θα χρειαστούν μήνες για να αποκατασταθούν».

Ο Αμερικανός πρόεδρος εκτίμησε ότι οι βασικοί στρατηγικοί στόχοι των επιχειρήσεων «πλησιάζουν στην ολοκλήρωσή τους», αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων σφοδρών επιθέσεων.

«Αν δούμε την παραμικρή κίνηση προς την κατεύθυνση των πυρηνικών, θα τους πλήξουμε ξανά πολύ σκληρά», προειδοποίησε, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να επιχειρούν «πολύ δυναμικά» τις επόμενες «δύο έως τρεις εβδομάδες», ενώ οι επαφές θα συνεχίζονται παράλληλα.

«Δεν ήταν στόχος η αλλαγή καθεστώτος»

Παράλληλα, επιχείρησε να αποσυνδέσει τις επιχειρήσεις από στόχο αλλαγής καθεστώτος, τονίζοντας ότι «η αλλαγή καθεστώτος δεν ήταν ποτέ στόχος», αν και –όπως είπε– «στην πράξη έχει ήδη συμβεί», καθώς «οι περισσότεροι από τους ηγέτες τους έχουν σκοτωθεί».

Πετρέλαιο και Στενά του Ορμούζ

Παράλληλα, επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν ενεργειακή εξάρτηση από τη Μέση Ανατολή, υπογραμμίζοντας ότι η παρουσία τους στην περιοχή δεν συνδέεται με το πετρέλαιο.

«Δεν χρειαζόμαστε το πετρέλαιό τους. Δεν χρειαζόμαστε τίποτα από όσα έχουν», ανέφερε, τονίζοντας ότι η εμπλοκή των ΗΠΑ γίνεται για την υποστήριξη των συμμάχων τους.

Στο ίδιο πλαίσιο, υποστήριξε ότι η ευθύνη για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ θα πρέπει να ανήκει σε χώρες που εξαρτώνται ενεργειακά από την περιοχή και όχι στις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Δεν υπάρχει λόγος να το κάνουμε εμείς», ανέφερε, καλώντας τους συμμάχους να αναλάβουν πρωτοβουλία για την προστασία του κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος.

Κλείνοντας, ο Τραμπ υποστήριξε ότι «οι ΗΠΑ έχουν όλα τα χαρτιά» και ότι το Ιράν «δεν έχει κανένα», ενώ χαρακτήρισε την Ισλαμική Δημοκρατία «πρώην νταή της Μέσης Ανατολής», τονίζοντας ότι «δεν είναι πλέον».

Πηγή

Οι νεκροί ή αγνοουμένοι Αμερικανοί επιστήμονες των ΗΠΑ αυξάνονται σε οκτώ το τελευταίο διάστημα, καθώς δύο ακόμη άνδρες που συνδέονται με απόρρητες πληροφορίες, ευαίσθητα προγράμματα και κρατικά μυστικά προστίθενται στη λίστα.

Mεγαλώνει ο κατάλογος των Αμερικανών επιστημόνων και εργαζομένων σε εργαστήρια που έχουν πεθάνει ή αγνοούνται, καθώς δύο ακόμη περιστατικά έχουν συνδεθεί με την ανησυχητική τάση, αποκαλύπτει η Daily Mail.

Ο επιστήμονας της NASA Φρανκ Μάιβαλντ φέρεται να πέθανε στις 4 Ιουλίου του 2024 στο Λος Άντζελες σε ηλικία 61 ετών, αλλά η αιτία θανάτου δεν έχει δημοσιοποιηθεί ποτέ και οι αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ νεκροψία. Ήταν εξέχων ερευνητής στο Εργαστήριο Αεριώθησης (JPL) του διαστημικού οργανισμού από το 1999 και εργάστηκε σε πολλά έργα που συνδέονταν με προηγμένη δορυφορική τεχνολογία που θα μπορούσε να σαρώσει τη Γη και άλλους πλανήτες.

Τον Ιούνιο του 2023, μόλις 13 μήνες πριν από τον θάνατό του, ήταν ο επικεφαλής ερευνητής σε μια σημαντική ανακάλυψη που θα μπορούσε να βοηθήσει μελλοντικές διαστημικές αποστολές να ανιχνεύσουν σαφή σημάδια ζωής σε άλλους κόσμους, όπως στον δορυφόρο του Δια Ευρώπη , τον δορυφόρου του Κρόνου Εγκέλαδο ή τον νανοπλανήτη Δήμητρα.

Παρά το γεγονός ότι ο Μάιβαλντ ήταν διευθυντής του JPL Principal, ένα βραβείο που απονέμεται σε επιστήμονες που «κάνουν εξαιρετικές ατομικές συνεισφορές» στους τομείς τους, η NASA δεν έχει σχολιάσει ποτέ δημόσια τον θάνατο του επιστήμονα και το μόνο δημόσιο αρχείο που σηματοδότησε τον θάνατό του ήταν μια νεκρολογία που δημοσιεύτηκε στο διαδίκτυο.

Εν τω μεταξύ, μια ακόμη μυστηριώδης εξαφάνιση ήρθε στο φως στο Εθνικό Εργαστήριο του Λος Άλαμος (LANL), μία από τις βασικές εγκαταστάσεις πυρηνικής έρευνας της Αμερικής, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των ανεξήγητων περιστατικών σε οκτώ από τον Ιούλιο του 2024.

Ο Άντονι Τσάβες, πρώην υπάλληλος τoυ LANL μέχρι τη συνταξιοδότησή του το 2017, εξαφανίστηκε χωρίς να αφήσει ίχνη στις 4 Μαΐου του 2025 – μόλις επτά εβδομάδες πριν εξαφανιστεί ένας βασικός βοηθός στο ίδιο εργαστήριο. Το αστυνομικό τμήμα του Λος Άλαμος δήλωσε στην Daily Mail ότι η έρευνα για τον 79χρονο Τσάβες συνεχίζεται και δεν έχουν προκύψει νέες πληροφορίες για την υπόθεση, σχεδόν ένα χρόνο αργότερα.

Η Daily Mail επικοινώνησε με την οικογένεια του Μάιβαλντ και την κομητεία του Λος Άντζελες για σχόλια γύρω από τον πρόωρο θάνατό του. Παραδόξως, η διαδικτυακή νεκρολογία του δεν ανέφερε κανένα πρόβλημα υγείας πριν από τον θάνατο του 61χρονου, και το JPL της NASA ούτε επιβεβαίωσε ούτε διέψευσε ότι εργαζόταν εκεί για δεκαετίες, παρά τα αρχεία των επιτευγμάτων του που αναφέρονται στον ιστότοπό τους

Εν τω μεταξύ, ο Τσάβες εθεάθη τελευταία φορά να φεύγει από το σπίτι του στη γειτονιά Ντένβερ Στιλς του Λος Άλαμος με τα πόδια. Ο επί χρόνια υπάλληλος του LANL άφησε το αυτοκίνητό του κλειδωμένο στην είσοδο του σπιτιού και δεν πήρε μαζί του το πορτοφόλι, τα κλειδιά ή άλλα προσωπικά του αντικείμενα, τα οποία βρέθηκαν όλα μέσα στο σπίτι του. Αν και οι φίλοι του τον θεωρούσαν φανατικό πεζοπόρο, οι ερευνητές σημείωσαν ότι ο Τσάβες δεν ήταν ντυμένος για μια μεγάλη βόλτα σε εξωτερικούς χώρους και δεν πήρε μαζί του τηλέφωνο σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Το LANL δεν έχει απαντήσει στο αίτημα της Daily Mail για σχολιασμό σχετικά με τη φύση της εργασίας του Τσάβες στο πυρηνικό εργαστήριο υψίστης ασφαλείας. Η εγκατάσταση ιδρύθηκε από το περίφημο Πρόγραμμα Μανχάταν κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Έκτοτε, έχει συνδεθεί με την έρευνα για πυρηνικά όπλα και μια γυναίκα, για την οποία υπήρχαν φόβοι ότι κατείχε αυτά τα μυστικά, αγνοείται επίσης.

Η Μελίσα Κάσιας, 54 ετών, η οποία πιστευόταν ότι είχε άδεια ασφαλείας για ευαίσθητες πληροφορίες στο LANL, εξαφανίστηκε χωρίς να αφήσει ίχνη.υπό σχεδόν ίδιες συνθήκες μόλις δύο μήνες αργότερα. Εθεάθη τελευταία φορά να περπατάει μόνη της στο Νέο Μεξικό, αφού άφησε τον σύζυγό της στη δουλειά στο Εθνικό Εργαστήριο του Λος Άλαμος, αλλά η ίδια δεν εμφανίστηκε.

Η οικογένειά της είπε ότι αποφάσισε να εργαστεί από το σπίτι την ημέρα της εξαφάνισής της, κάτι ασυνήθιστο, αλλά την τελευταία φορά που την είδαν ήταν μίλια μακριά από το σπίτι τους να περπατάει μόνη της χωρίς το πορτοφόλι, το τηλέφωνο ή τα κλειδιά της. Επιπλέον, τα προσωπικά και τα επαγγελματικά τηλέφωνα της διοικητικής βοηθού βρέθηκαν μέσα στο σπίτι των Κάσια, χωρίς στοιχεία αφού κάποιος είχε πραγματοποιήσει επαναφορά εργοστασιακών ρυθμίσεων.

Ο πρώην βοηθός διευθυντής του FBI, Κρις Σουέκερ, δήλωσε στην Daily Mail ότι ακόμη και υπάλληλοι που δεν εργάζονται άμεσα σε άκρως απόρρητες επιστημονικές έρευνες θα μπορούσαν να γίνουν στόχος ξένων υπηρεσιών κατασκοπείας, καθώς συχνά έχουν πρόσβαση στις ίδιες πληροφορίες που κάνουν και οι πυρηνικοί επιστήμονες.

«Σε ένα απόρρητο εργαστήριο ή απλώς σε ένα εργαστήριο υψηλής διαβάθμισης, ουσιαστικά θα γνώριζαν τι συμβαίνει. Και δεν θα ήταν η πρώτη φορά που ένας διοικητικός βοηθός γίνεται στόχος. Νομίζω ότι πρέπει να αξιοποιήσετε όλους τους απαραίτητους πόρους για να αναζητήσετε συνδέσμους και πιθανές δραστηριότητες κατασκοπείας. Από εκεί ξεκινάτε», συνέστησε.

Η προειδοποίηση του εμπειρογνώμονα αντικατασκοπείας ήρθε μετά την εξαφάνιση ενός άλλου μέλους της JPL της NASA χωρίς να αφήσει ίχνος πέρυσι. Η Μόνικα Ρέζα, Διευθύντρια της Ομάδας Επεξεργασίας Υλικών του JPL, εξαφανίστηκε μόλις τέσσερις ημέρες πριν τον Κάσιας ενώ έκανε πεζοπορία με φίλους στο Εθνικό Δάσος Άντζελες της Καλιφόρνια.

Εκτός από την εργασία της στο ίδιο υψηλού προφίλ εργαστήριο της NASA με τον Μάιβαλντ, η Ρέζα έχει επίσης συνδεθεί άμεσα με την εξαφάνιση του απόστρατου στρατηγού της Πολεμικής Αεροπορίας Ουίλιαμ Νιλ ΜακΚάσλαντ, ο οποίος επέβλεψε το έργο της για τη δημιουργία ενός επαναστατικού νέου μετάλλου για πυραύλους και πυραυλοκινητήρες.

Ο ΜακΚάσλαντ, ο οποίος φέρεται να κατείχε άκρως απόρρητες γνώσεις για πυρηνικά και μυστικά που σχετίζονται με UFO, εθεάθη τελευταία φορά στις 27 Φεβρουαρίου 2026, εξαφανιζόμενος σχεδόν με τον ίδιο τρόπο όπως ο Τσάβες και η Κάσιας.

Ο πρώην στρατηγός έφυγε από το σπίτι του στο Νέο Μεξικό μόνο με ένα ζευγάρι μπότες και ένα πιστόλι, χωρίς να πάρει μαζί το τηλέφωνό του, τις έξυπνες συσκευές του ή τα γυαλιά του. Ο βουλευτής του Τενεσί, Τιμ Μπέρτσετ, δήλωσε: «Υπήρξαν αρκετοί άλλοι σε όλη τη χώρα που εξαφανίστηκαν υπό ύποπτες συνθήκες. Νομίζω ότι πρέπει να δώσουμε προσοχή σε αυτό».

Αναφέρθηκε επίσης σε μία σειρά πρόσφατων θανάτων και δολοφονιών μεταξύ της επιστημονικής ελίτ της Αμερικής. Από τον θάνατο του Μάιβαλντ το 2024, τρεις άλλοι επιστήμονες έχουν πεθάνει, συμπεριλαμβανομένου ενός άλλου σεβαστού ερευνητή που είχε σχέσεις με τη NASA και την JPL.

Ο αστροφυσικός Καρλ Γκρίλμερ, 67 ετών, δολοφονήθηκε στο σπίτι του στις 16 Φεβρουαρίου του 2026, αφού πυροβολήθηκε στην μπροστινή βεράντα του γύρω στις 6 π.μ. τοπική ώρα. Πριν από τη δολοφονία του, το έργο του ερευνητή του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Καλιφόρνια υποστηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό από το JPL της NASA, και συμμετείχε προσωπικά σε μεγάλες αποστολές διαστημικών τηλεσκοπίων με επικεφαλής τη NASA.

Ο επιστήμονας είχε εργαστεί επίσης στα NEOWISE και NEO Surveyor, έργα υπέρυθρων τηλεσκοπίων που παρακολουθούν αστεροειδείς αλλά χρησιμοποιούν την ίδια φυσική με τα στρατιωτικά συστήματα για την παρακολούθηση δορυφόρων και υπερηχητικών πυραύλων. Αυτοί οι διπλής χρήσης υπέρυθροι αισθητήρες τέθηκαν υπό την επίβλεψη του MακΚάσλαντ, ενώ ο στρατηγός ήταν υπεύθυνος για το έργο διαστημικής επιτήρησης του Εργαστηρίου Έρευνας της Πολεμικής Αεροπορίας.

Δύο άλλοι έγκριτοι ερευνητές στη Μασαχουσέτη έχουν βρεθεί νεκροί από τον Δεκέμβριο του 2025. Ο Νούνο Λουρέιρο, ο οποίος εργαζόταν σε καινοτομίες χρησιμοποιώντας την πυρηνική σύντηξη ως απεριόριστη πηγή ενέργειας, πυροβολήθηκε και σκοτώθηκε στο σπίτι του στο Μπρούκλιν πέρυσι.

Την ίδια στιγμή ο Τζέισον Τόμας, φαρμακευτικός ερευνητής που δοκιμάζει θεραπείες για τον καρκίνο στη Novartis, βρέθηκε νεκρός σε μια λίμνη στο Wakefield στις 17 Μαρτίου του 2026, αφού είχε εξαφανιστεί χωρίς ίχνος τρεις μήνες νωρίτερα. «Μπορεί κανείς να πει ότι όλα αυτά είναι ύποπτα», είπε ο Σουέκερ, «και πρόκειται για επιστήμονες που έχουν εργαστεί σε κρίσιμη τεχνολογία».

Ο τίτλος στο πρωτοσέλιδο του περιοδικού είναι μία περίφημη φράση στρατηγικής που αποδίδεται στον Ναπολέοντα: «Ποτέ μη διακόπτεις τον εχθρό σου όταν κάνει ένα λάθος».

Στα κέρδη του Πεκίνου από τον πόλεμο στο Ιράν αναφέρεται το κύριο ρεπορτάζ του βρετανικού περιοδικού Economist.

Το πρωτοσέλιδο του περιοδικού φιλοξενεί μία εικόνα του Κινέζου προέδρου, Σι Τζινπίνγκ να κοιτάζει τον Τραμπ. Ο τίτλος είναι μία περίφημη φράση στρατηγικής που αποδίδεται στον Ναπολέοντα: «Ποτέ μη διακόπτεις τον εχθρό σου όταν κάνει ένα λάθος».

«Μιλήσαμε με διπλωμάτες, συμβούλους, ακαδημαϊκούς, ειδικούς, καθώς και εν ενεργεία και πρώην αξιωματούχους στην Κίνα. Σχεδόν όλοι τους θεωρούν τον πόλεμο στο Ιράν ως ένα σοβαρό λάθος των ΗΠΑ», αναφέρει το περιοδικό.

Η κήρυξη πολέμου κατά του Ιράν υποσχέθηκε να αλλάξει τη Μέση Ανατολή, αποδυναμώνοντας ένα απαίσιο καθεστώς και ανατρέποντας τις πυρηνικές του φιλοδοξίες. Για τους πιο ενθουσιώδεις υποστηρικτές του, ο πόλεμος θα άλλαζε επίσης τον κόσμο, εκφοβίζοντας μια Κίνα που βρίσκεται σε άνοδο.

Θα έδειχνε πώς ο έλεγχος της Αμερικής επί της ροής του πετρελαίου καθιστά την Κίνα ευάλωτη. Θα ενίσχυε την αποτρεπτική δύναμη, αντιπαραθέτοντας τη στρατιωτική υπεροχή της Αμερικής με την απροθυμία ή την αδυναμία της Κίνας να σώσει τους φίλους της, σύμφωνα με τον Economist.

Ωστόσο τα προβλήματα που δημιουργούν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ στο Ιράν ενισχύουν την υπομονετική διπλωματία του Πεκίνου.

Πηγή

Αντίδραση στους ισχυρισμούς Τραμπ ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις του Ιράν έχουν σε μεγάλο βαθμό αποδεκατιστεί

Με μία σαρκαστική ανάρτηση σχολίασε το Ιράν το διάγγελμα Τραμπ, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς ότι «κατέστρεψε» τις πυραυλικές του δυνατότητες.

Το Ιρανικό Προξενείο στη Βομβάη χλεύασε τις συνεχιζόμενες σειρήνες αεροπορικής επιδρομής στο Ισραήλ, υπονοώντας ότι ήταν «βροχή μετεωριτών από τον Άρη».

Συγκεκριμένα γράφει στην ανάρτηση:

Τραμπ: “Κατέστρεψα ολοσχερώς τις πυραυλικές δυνατότητες του #Iran .

« Σειρήνες αεροπορικής επιδρομής ηχούν αυτή τη στιγμή σε όλη την περιοχή #Israel: Πρέπει να είναι βροχή μετεωριτών από τον Άρη!»

Η αντίδραση ήρθε αφού ο Τραμπ υπερασπίστηκε σθεναρά τον πόλεμο στην εθνική του ομιλία, δεσμεύοντας να «ολοκληρώσει τη δουλειά» σύντομα, ενώ παράλληλα υποστήριξε ότι ο στρατός του Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του ναυτικού, της αεροπορίας και των πυραυλικών συστημάτων του, έχει σε μεγάλο βαθμό αποδεκατιστεί.

Παρά τους ισχυρισμούς του για σημαντική επιτυχία, η ομιλία έδωσε ελάχιστη σαφήνεια σχετικά με τις προσπάθειες κατάπαυσης του πυρός ή τα μέτρα για την άμβλυνση των αυξανόμενων παγκόσμιων τιμών ενέργειας. Στην πραγματικότητα, οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν απότομα μετά την ομιλία του.

Πηγή

Ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να αποχωρήσουν από το ΝΑΤΟ, καταγγέλλοντας την απροθυμία των εταιίρων τους να συνδράμουν στον πόλεμο με το Ιράν

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιτέθηκε για άλλη μια φορά στους εταίρους της Αμερικής στο ΝΑΤΟ, αυτή τη φορά για την απροθυμία τους να τον βοηθήσουν να διεξάγει τον πόλεμο στο Ιράν, ενώ άφησε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται ακόμη και να αποχωρήσουν από τη στρατιωτική συμμαχία.

Η τελευταία του επίθεση εναντίον των Ευρωπαίων συμμάχων σημειώθηκε αφότου ορισμένοι αρνήθηκαν να δώσουν άδεια σε αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη για να χρησιμοποιήσουν τις βάσεις τους για επιθέσεις στο Ιράν. Επίσης, αρνήθηκαν να προσφέρουν βοήθεια για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ μέχρι να υποχωρήσει η σύγκρουση με το Ιράν.

Είναι απίθανο ο Τραμπ να τερματίσει μονομερώς την ένταξη των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ. Αλλά η ίδια η βάση της αποτροπής του ΝΑΤΟ είναι ότι εάν ένα μέλος δεχθεί επίθεση, η συμμαχία – υποστηριζόμενη από τον ισχυρότερο στρατό στον κόσμο – θα σπεύσει να το βοηθήσει. Όσο ο Τραμπ βρίσκεται στον Λευκό Οίκο, δεν είναι σαφές ότι αυτή η αρχή εξακολουθεί να ισχύει.

Σε τι χρησιμεύει το ΝΑΤΟ;

Ο Οργανισμός Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΟΒΣ) ιδρύθηκε το 1949 για να προστατεύσει την Ευρώπη από τη σοβιετική επίθεση κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και κατέληξε να αντιπροσωπεύει μια θεμελιώδη εταιρική σχέση μεταξύ της Βόρειας Αμερικής και της Ευρώπης, βασισμένη σε κοινές πολιτικές και οικονομικές αξίες. Σκοπός του μπλοκ είναι ο συντονισμός της άμυνας έναντι πιθανών επιθέσεων. Τα μέλη του έχουν αυξηθεί σε 32 έθνη από 12.

Το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ «δεσμεύει τα μέλη του να προστατεύουν το ένα το άλλο, θεσπίζοντας πνεύμα αλληλεγγύης εντός της συμμαχίας». Ορίζει ότι μια επίθεση εναντίον ενός μέλους του ΝΑΤΟ θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Το Άρθρο 5 ενισχύει την αξιοπιστία της στρατηγικής αποτροπής της συμμαχίας αυξάνοντας τους κινδύνους για κάθε πιθανό επιτιθέμενο. Ωστόσο, θα χρειαζόταν κάτι περισσότερο από μια επίθεση σε ένα μέλος του ΝΑΤΟ για να πυροδοτηθεί μια αντίδραση από τους συμμάχους.

Πρέπει πρώτα να συμφωνήσουν ομόφωνα ότι πρόκειται πράγματι για μια κατάσταση που εμπίπτει στο Άρθρο 5 και στη συνέχεια να αποφασίσουν πώς θα παρέμβουν. Το Άρθρο 5 ορίζει ότι τα μέλη θα βοηθήσουν τον σύμμαχό τους που δέχεται επίθεση, είτε ατομικά είτε από κοινού, και ορίζει τη βοήθεια -συμπεριλαμβανομένης της χρήσης ένοπλης βίας- χωρίς να την επιβάλλει.

Το Άρθρο 5 έχει ενεργοποιηθεί μόνο μία φορά, μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου και στο Πεντάγωνο. Η συμμαχία χρησιμοποίησε αεροσκάφη προειδοποίησης για να βοηθήσει στην περιπολία των αιθέρων πάνω από τις ΗΠΑ.

Υποχρεώνει το ΝΑΤΟ τους Ευρωπαίους να επιτρέπουν στον αμερικανικό στρατό να χρησιμοποιεί τις βάσεις τους;

Οι ΗΠΑ λειτουργούν ένα δίκτυο στρατιωτικών εγκαταστάσεων στην Ευρώπη και τις χρησιμοποιούν συστηματικά για την προβολή ισχύος πέρα ​​από την περιοχή και όχι μόνο για την άμυνα των Ευρωπαίων συμμάχων του ΝΑΤΟ. Δεν υπάρχει αυστηρή υποχρέωση για τα υπόλοιπα μέλη του ΝΑΤΟ να χορηγούν στις αμερικανικές δυνάμεις άνευ όρων πρόσβαση στις στρατιωτικές τους εγκαταστάσεις. Η άδεια χορηγείται σύμφωνα με διμερείς συμφωνίες και συνθήκες και υπόκειται στην εθνική και διεθνή νομοθεσία.

Η Ιταλία αρνήθηκε την άδεια προσγείωσης αμερικανικών αεροσκαφών σε μία από τις βάσεις της τον Μάρτιο, επειδή τα αεροπλάνα βρίσκονταν ήδη στον αέρα όταν υποβλήθηκε το αίτημα για πολεμική χρήση, χωρίς να υπάρχει χρόνος για την απαραίτητη συζήτηση στο Κοινοβούλιο. Η Ισπανία, κρίνοντας ότι ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, έκλεισε τον εναέριο χώρο της σε αμερικανικές πτήσεις που συμμετείχαν στην στρατιωτική επιχείρηση.

Αφού το Ηνωμένο Βασίλειο αρνήθηκε να επιτρέψει τη χρήση των βάσεων του ως σημείου εκτόξευσης για τις αρχικές αμερικανικές επιθέσεις κατά του Ιράν, ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δήλωσε: «Δεν θα δεσμεύσω το στρατιωτικό μας προσωπικό σε παράνομες ενέργειες».

Ο Τραμπ δεν είχε εδώ και καιρό πρόβλημα με το ΝΑΤΟ;

Ο Τραμπ υποστήριζε εδώ και καιρό ότι οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ εκμεταλλεύονται αθέμιτα τις ΗΠΑ, δαπανώντας ελάχιστα ποσά για την άμυνά τους, γνωρίζοντας ότι η ισχυρή πολεμική μηχανή της Αμερικής θα εγγυάται πάντα την ασφάλειά τους. Αυτό υπονοεί ότι οφείλουν στις ΗΠΑ ένα χρέος ευγνωμοσύνης και δεν θα πρέπει να εμποδίζουν ενεργά τον στρατό τους. Ο Τραμπ έχει παρουσιάσει τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία ως ένα πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπίσουν τα μέλη του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη. Διατήρησε απρόθυμα την αμερικανική βοήθεια προς την Ουκρανία, η οποία φιλοδοξεί να ενταχθεί στη συμμαχία.

Ποιος ήταν ο αντίκτυπος της κριτικής του Τραμπ;

Ο Τραμπ επιβεβαίωσε τη δέσμευση των ΗΠΑ στη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας του ΝΑΤΟ και χαλιναγώγησε τις επιθέσεις του εναντίον των μελών της συμμαχίας τον Ιούνιο του περασμένου έτους, αφού συμφώνησαν σε σημαντικές αυξήσεις στις αμυντικές δαπάνες.
Ωστόσο, η έντονη κριτική του προς τους συμμάχους έχει ήδη υπονομεύσει την αξιοπιστία του οργανισμού.

Η ιδέα ότι οι ΗΠΑ θα παρενέβαιναν πάντα σε μια κρίση ασφαλείας αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της αποτροπής του ΝΑΤΟ. Χωρίς αυτήν, τα μέλη της συμμαχίας, ειδικά εκείνα στην ανατολική Ευρώπη, γίνονται πολύ πιο ευάλωτα σε μια επεκτατική Ρωσία που δοκιμάζει τη συλλογική τους αποφασιστικότητα. Οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών προειδοποιούν ότι η Ρωσία μπορεί να αρχίσει να διερευνά τις άμυνες της συμμαχίας σε ευάλωτα μέρη, όπως τα κράτη της Βαλτικής, τη Λιθουανία, τη Λετονία και την Εσθονία, σε λίγα χρόνια.

Τι διακυβεύεται τώρα για την Ευρώπη;

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ενοχλήθηκαν από την έλλειψη προειδοποίησης πριν οι ΗΠΑ ξεκινήσουν πόλεμο με το Ιράν, παρόλο που είναι πιθανό να υποστούν μεγάλο μέρος των επιπτώσεων από τις υψηλότερες τιμές ενέργειας. Ταυτόχρονα, όσο περισσότερο επικρίνουν τις ΗΠΑ, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος η Ουάσιγκτον να διακόψει την εναπομένουσα βοήθειά της προς την Ουκρανία και να μειώσει τη συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ.

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν έχει ξεκινήσει μια μαζική επέκταση του στρατού της χώρας του τα τελευταία χρόνια, ακριβώς τη στιγμή που ο Τραμπ αποκήρυξε τον παραδοσιακό ρόλο των ΗΠΑ ως εγγυητή της παγκόσμιας ασφάλειας. Η αύξηση των αμυντικών δαπανών της Ευρώπης θα χρειαστεί χρόνια για να μεταφραστεί σε μια πιο αξιόπιστη στρατιωτική ικανότητα, και ακόμη και τότε, δεν είναι σαφές ότι μπορεί να αναπαράγει τον ρόλο συντονισμού των ΗΠΑ σε μια μεγάλης κλίμακας σύγκρουση ή να φτάσει την ικανότητα επιτήρησης και αναγνώρισης που διαθέτουν.

Και ένα μέρος των κεφαλαίων που διαθέτει η περιοχή για την στρατιωτική ενίσχυση θα χρειαστεί για να αντικαταστήσει τη χρηματοδότηση των ΗΠΑ για την Ουκρανία, την οποία ο Τραμπ σταμάτησε.

Είναι όντως η αποχώρηση από το ΝΑΤΟ επιλογή για τις ΗΠΑ;

Νομικά, ο Τραμπ έχει περιορισμένες επιλογές. Ένας νόμος που ψηφίστηκε το 2023 (ο οποίος υποστηρίχθηκε από τον τότε γερουσιαστή Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος είναι τώρα υπουργός Εξωτερικών του Τραμπ) εμποδίζει έναν πρόεδρο των ΗΠΑ να αναστείλει, να τερματίσει ή να καταγγείλει τη συνθήκη του ΝΑΤΟ ή να αποσύρει τις ΗΠΑ από αυτήν, εκτός εάν η Γερουσία συμφωνήσει με πλειοψηφία δύο τρίτων ή το Κογκρέσο ψηφίσει νέο νόμο.

Κανένα από αυτά δεν είναι πιθανό, καθώς οι Ρεπουμπλικάνοι που τάσσονται υπέρ της συμμαχίας πιθανότατα θα συνταχθούν με τους Δημοκρατικούς για να παρακάμψουν οποιαδήποτε ενέργεια που ο Τραμπ μπορεί να παροτρύνει το Κογκρέσο να λάβει. Αλλά ο Τραμπ έχει τρόπους να υποβαθμίσει τη συμμαχία αν θέλει.

Τι άλλο θα μπορούσε να κάνει ο Τραμπ για να αποδυναμώσει το ΝΑΤΟ;

Θα μπορούσε να ανακαλέσει τον πρέσβη των ΗΠΑ και άλλο προσωπικό από τα κεντρικά γραφεία του ΝΑΤΟ ή να ακυρώσει την αμερικανική συμμετοχή σε στρατιωτικές ασκήσεις ή προγράμματα ανταλλαγής πληροφοριών. Θα μπορούσε να καθυστερήσει την στρατιωτική βοήθεια ή τις εθελοντικές συνεισφορές ή – όπως έχει προτείνει στο παρελθόν – να επιλέξει να προστατεύσει μόνο τους συμμάχους που πληρούν τους στόχους για τις αμυντικές δαπάνες.

Θα μπορούσε επίσης να μειώσει την παρουσία των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη, τα οποία τώρα αριθμούν περίπου 100.000. Μια πιο ριζοσπαστική κίνηση θα ήταν η άρνηση αποστολής στρατευμάτων για την τήρηση του Άρθρου 5 ή η απόσυρση της πυρηνικής ομπρέλας των ΗΠΑ που βοηθά στην προστασία των ευρωπαϊκών εθνών από πιθανούς εισβολείς.

Ο Νόμος περί Εθνικής Άμυνας του 2026 θέτει ορισμένους περιορισμούς στην ικανότητα του προέδρου να υπονομεύσει το ΝΑΤΟ. Ο νόμος απαιτεί να πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις προτού οι ΗΠΑ μπορέσουν να μειώσουν την παρουσία των δυνάμεών τους στην Ευρώπη κάτω από 76.000 για περισσότερο από 45 ημέρες: ο υπουργός Άμυνας πρέπει να βεβαιώσει στο Κογκρέσο ότι η κίνηση είναι προς το συμφέρον της εθνικής ασφάλειας και οι ΗΠΑ πρέπει να συμβουλευτούν τους συμμάχους του ΝΑΤΟ.

Ο νόμος εμποδίζει επίσης οποιαδήποτε προσπάθεια απομάκρυνσης ενός Αμερικανού αξιωματικού από τον ρόλο του Ανώτατου Συμμαχικού Διοικητή του ΝΑΤΟ και απαγορεύει τη χρήση ομοσπονδιακών κονδυλίων για τη διευκόλυνση της αποχώρησης από τη συνθήκη του ΝΑΤΟ χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου. Ωστόσο, ο Τραμπ έχει ήδη καταφέρει να ανακατευθύνει τη χρηματοδότηση σε οργανισμούς ή για στρατιωτικές επιχειρήσεις χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου και θα μπορούσε να ανακατανείμει στρατεύματα χωρίς να τα αποσύρει επίσημα.

Πηγή