Κύκλωμα πολεοδομιών: Οι προφυλακίσεις, οι παρεμβάσεις και το «δίκτυο» που ξεδιπλώθηκε από την Κηφισιά έως το κέντρο της Αθήνας
Μια υπόθεση που ξεκίνησε από ανώνυμες καταγγελίες για την Πολεοδομία Κηφισιάς εξελίχθηκε μέσα σε λίγους μήνες σε μία από τις μεγαλύτερες έρευνες για φαινόμενα διαφθοράς στον χώρο της πολεοδομικής διοίκησης. Οι αποκαλύψεις των Αρχών οδήγησαν σε συλλήψεις, προφυλακίσεις και πολιτικές παρενέργειες, ενώ η δικογραφία περιγράφει ένα πλέγμα σχέσεων που, σύμφωνα με τις έρευνες, επεκτεινόταν πέρα από τα στενά όρια μιας υπηρεσίας.
Οι έρευνες της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων άρχισαν το καλοκαίρι του 2024 ύστερα από δύο ανώνυμες καταγγελίες. Αυτό που αρχικά φαινόταν ως μια ακόμη υπόθεση χρηματισμού δημοσίων υπαλλήλων εξελίχθηκε σε πολυεπίπεδη έρευνα, καθώς οι Αρχές εντόπισαν επαφές μεταξύ στελεχών πολεοδομικών υπηρεσιών, ιδιωτών μηχανικών και προσώπων που συμμετείχαν σε κρίσιμα συμβούλια γνωμοδοτήσεων.
Στο επίκεντρο στελέχη υπηρεσιών και μηχανικοί
Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, στο επίκεντρο βρέθηκαν υπηρεσιακοί παράγοντες της Πολεοδομίας Κηφισιάς, ιδιώτες μηχανικοί αλλά και πρόσωπα που συνδέονται με συμβούλια αρχιτεκτονικής και μνημείων.
Η δικαστική έρευνα οδήγησε στην προσωρινή κράτηση βασικών κατηγορουμένων, ενώ η υπόθεση είχε άμεσες επιπτώσεις και σε κυβερνητικό επίπεδο. Δύο γενικοί γραμματείς υπουργείων υπέβαλαν τις παραιτήσεις τους όταν διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν συγγενικές ή υπηρεσιακές συνδέσεις με πρόσωπα που αναφέρονται στη δικογραφία, παρότι οι ίδιοι αρνήθηκαν οποιαδήποτε εμπλοκή στις παράνομες πράξεις που ερευνώνται.
Οι Αρχές εξετάζουν κατά πόσο συγκεκριμένα πρόσωπα λειτουργούσαν ως ενδιάμεσοι κρίκοι μεταξύ ιδιωτών που επιθυμούσαν ευνοϊκές αποφάσεις και στελεχών που είχαν τη δυνατότητα να επηρεάσουν υπηρεσιακές διαδικασίες.
Οι υποθέσεις που μπήκαν στο μικροσκόπιο
Από τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στη δικογραφία προκύπτει ότι η έρευνα δεν περιορίστηκε στην έκδοση οικοδομικών αδειών.
Οι αρχές εξετάζουν περιπτώσεις που αφορούν:
- κατεδαφίσεις κτιρίων,
- χαρακτηρισμούς και αποχαρακτηρισμούς ακινήτων,
- γνωμοδοτήσεις συμβουλίων,
- υποθέσεις αρχαιολογικού ενδιαφέροντος,
- ζητήματα που σχετίζονται με διατηρητέα κτίρια και προστατευόμενες περιοχές.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν υποθέσεις που συνδέονται με ακίνητα στα Πετράλωνα και στον Κεραμεικό, όπου φέρεται να υπήρξαν προσπάθειες επηρεασμού υπηρεσιακών αποφάσεων μέσω παρεμβάσεων σε αρμόδιους φορείς.
Σε μία από τις περιπτώσεις που εξετάζονται, οι ερευνητές καταγράφουν επαφές μεταξύ ιδιωτών και προσώπων που είχαν πρόσβαση σε υπηρεσιακούς μηχανισμούς, με στόχο την εξασφάλιση θετικών γνωμοδοτήσεων για συγκεκριμένα ακίνητα.
Οι συνομιλίες και τα χρήματα
Σημαντικό μέρος της δικογραφίας βασίζεται σε τηλεφωνικές συνομιλίες που κατέγραψαν οι αρχές κατά τη διάρκεια της έρευνας.
Στις συνομιλίες αυτές εμφανίζονται συζητήσεις για παρεμβάσεις σε εκκρεμείς υποθέσεις, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις γίνεται αναφορά σε χρηματικά ποσά που φέρεται να ζητούνταν για τη διευθέτηση θεμάτων που αφορούσαν αδειοδοτήσεις ή εγκρίσεις.
Οι ερευνητές εξετάζουν καταγγελίες σύμφωνα με τις οποίες τα ποσά που διακινούνταν διαφοροποιούνταν ανάλογα με τη δυσκολία της υπόθεσης και τη σημασία της ζητούμενης παρέμβασης. Παράλληλα διερευνάται αν μέρος των χρημάτων κατευθυνόταν σε πρόσωπα που είχαν τη δυνατότητα να επηρεάσουν κρίσιμες διαδικασίες.
Ο ρόλος του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα κομμάτια της υπόθεσης αφορά την αξιοποίηση διατάξεων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ), κυρίως σε ό,τι αφορά την κατασκευή και αξιοποίηση υπόγειων χώρων.
Η υπόθεση ανέδειξε τη μακροχρόνια αντιπαράθεση που υπάρχει στην Κηφισιά για τον τρόπο εφαρμογής του κανονισμού και τις δυνατότητες που παρέχει για την ανάπτυξη μεγαλύτερων επιφανειών δόμησης.
Κάτοικοι και συλλογικότητες της περιοχής είχαν επανειλημμένα εκφράσει αντιρρήσεις για συγκεκριμένες οικοδομικές πρακτικές, υποστηρίζοντας ότι αλλοιώνεται ο χαρακτήρας παραδοσιακών γειτονιών και αυξάνεται η οικιστική επιβάρυνση.
Η έρευνα των αρχών εξετάζει εάν ορισμένες από αυτές τις υποθέσεις αποτέλεσαν πεδίο παράνομων παρεμβάσεων με σκοπό την έκδοση ευνοϊκών αδειών ή εγκρίσεων.
Οι έρευνες συνεχίζονται
Παρότι έχουν ήδη πραγματοποιηθεί συλλήψεις και προφυλακίσεις, η υπόθεση κάθε άλλο παρά θεωρείται ολοκληρωμένη.
Οι Αρχές συνεχίζουν να αναλύουν τηλεφωνικές επικοινωνίες, οικονομικά στοιχεία και υπηρεσιακά έγγραφα προκειμένου να διαπιστώσουν το πλήρες εύρος του δικτύου και να εξακριβώσουν αν υπάρχουν και άλλα πρόσωπα που είχαν ενεργό συμμετοχή στις επίμαχες διαδικασίες.
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στα επόμενα στάδια της δικαστικής διερεύνησης, καθώς οι αποκαλύψεις γύρω από το κύκλωμα των πολεοδομιών έχουν ήδη ανοίξει μια ευρύτερη συζήτηση για τη διαφάνεια στις διαδικασίες αδειοδότησης, τον έλεγχο των υπηρεσιών και τα κενά που επιτρέπουν την ανάπτυξη φαινομένων διαφθοράς στον χώρο της πολεοδομίας.